Drang nach Navahradak
Fest siaredniaviečnaje kultury «Navahradak 2000» budzie kaštavać pad 30000 dalaraŭ
Da našych dzion źbierahlisia ŭ pamiaci narodnaj śvietłyja nastalhičnyja ŭspaminy pra kryžakoŭ, pazytyŭnaje ŭździejańnie jakich na ŭstalavańnie biełaruskaje dziaržaŭnaści, udaskanaleńnie vajskova-pramysłovaha kompleksu dy narodnaje haspadarki VKŁ, a taksama na raźvićcio ajčynnaje chareahrafičnaje, entamalahičnaje dy mocna-pładova-jahadnaje terminalohii niemahčyma asprečvać. Tamu sprava adradžeńnia kryžackaha ruchu ŭ Biełarusi zaŭsiody znachodziła prychilnikaŭ. Adnak, pieršy plon ich namahańni dali tolki sioleta: adnaŭlajecca, narešcie, zaniadbanaja na paŭtysiačahodździa tradycyja rycarskich najezdaŭ na Biełaruś. Pra heta na presavaj kanferencyi (adbyvałasia jana, darečy, u kaviarni «Hrunvald»), — za kiliškam zusim nie «Kryžačka» — paviedamiŭ žurnalistam staršynia arhkamitetu Festu siaredniaviečnaje kultury «Navahradak 2000» Uładzimier Michno. Što praŭda, sučasnym tryščanam dy łancełotam daviadziecca admovicca ad zvyčajnaha ŭ takich vypadkach hvałtu, źbirańnia łupaŭ, chryščeńnia miascovych pravasłaŭnych ateistaŭ u katalickuju vieru dy inšych atrybutaŭ siaredniestatystyčnaha kryžovaha pachodu i abmiežavacca žorstkimi mirna-teatralizavanymi ramkami zhadanaha Festu, što maje adbycca ŭ vakolicach apiajanaje Mickievičam, Karatkievičam dy Jermałovičam pieršaje stalicy VKŁ. Mienavita tudy źjeducca pry kancy červienia pradstaŭniki 17 biełaruskich rycarskich klubaŭ, a taksama hości ź Litvy, Łatvii, Estonii i Rasiei ahulnaj kolkaściu 100—150 čałaviek, abjadnanyja adzinym žadańniem pastralać z kamniamiotu dy ŭźbicca ŭ daśpiechach na 20-metrovy adchon zamčyšča (kulminacyjaj Festu staniecca šturm Navahradzkaha zamka, jaki, dziela takoha vypadku, budzie navat krychu adraparavany dy ŭzmocnieny — časova — dadatkovymi fartecyjami). A kab adrenalin, abaviazkovy ŭ takich vypadkach, nie spryčyniŭsia da pieratvareńnia insceniroŭki padziejaŭ 1314 hodu ŭ zvyčajnaje «mačyłava», jakoje kožny z nas moža i ŭ siabie na rajonie pabačyć, kamandziry «našych» i «niemcaŭ» buduć kaardynavać dziejańni pry dapamozie «najnoŭšych srodkaŭ suviazi» (ujaŭlajecie Hiedymina z «sotavikam»?). Akramia zhadanaha vidovišča prahrama Festu praduhledžvaje rycarskija zabavy, vajskovyja spabornictvy, pakazalnyja bai, prezentacyi i parady ŭdzielnikaŭ, teatralnyja minijatury, siaredniaviečnyja atrakcyjony, kancerty siaredniaviečnaje dy postsiaredniaviečnaje muzyki (u jakaści muzyčnaha kansultanta ŭ arhanizacyi Festu biare ŭdzieł Źm.Sidarovič, čutki pra tvorčy skon jakoha paśla zychodu z «Kamełotu» vyjavilisia jaŭna pierabolšanymi: zaraz spadar Źmitro pracuje nad novym svaim prajektam, što maje ŭsio toj ža etna-folkavy kirunak).
Usie arhanizatary presavaje kanferencyi ŭ svaich vystupach źviartali ŭvahu na nadzvyčaj spryjalnaje staŭleńnie miascovych uładaŭ da idei praviadzieńnia takoha festu. Nia dziva — navahradzkija «ajcy horada», pabačyŭšy, u jakuju lalku pieratvaryli ich «dzicia» napiaredadni niadaŭniaha śviatkavańnia 200-ch uhodkaŭ A.Mickieviča, zhodnyja i nadalej rukami i nahami padtrymlivać mierapryjemstvy hetkaha kštałtu. Što praŭda, tolki maralna. Adnak u ich, pavodle słovaŭ Uł.Michno, nichto asabliva hrošaj i nie prasiŭ, niahledziačy na niemały (kala 30 tysiačaŭ dalaraŭ) košt prajektu. Chočacca spadziavacca, što ich chopić na toje, kab hetaje śviata nie pieratvaryłasia ŭ irealny luna-park ź nieakreślenym miescam prapiski, kab, z-pamiž zabavaŭ dy siurpryzaŭ, i udzielnikam, i hledačam byŭ bačny toj kantekst, bieź jakoha stanucca marnymi ŭsie spadziavańni na novyja dziesiać viakoŭ našaj historyi.
A.S.
Kamientary