Z polskaj Poznani, z toj Poznani, nazoŭ jakoj paznačyli na druhim paetyčnym zborniku Franciška Bahuševiča «Smyk Biełaruski», pryjšła vielmi sumnaja dla nas i mocna zapoźnienaja dla Biełarusi viestka: 24 krasavika jašče pazaminułaha hodu pamior u Choščnie apošni stryječny Pieśniaroŭ unuk Janka Tarčeŭski.
Heta byŭ ścipły i ŭvadnačas mudry ad pryrody čałaviek z troški zažuranymi, jak u jaho słynnaha dziaduli, vačyma. Ź ich pramieniłasia zaŭsiodnaja biełaruskaja ščyraść, biełaruskaja šlachietnaja ciepłynia.
Naradziŭsia jon praz 15 hadoŭ paśla śmierci Franciška Bahuševiča, ale šmat čaho čuŭ pra jaho ad svajoj babuli — rodnaj paetavaj siastry Hanny. Chłopčykam jon nia raz haściavaŭ u Pieśniarovaj žonki Habci i jahonaj dački Tuni. Viedaŭ jon i Bahuševičavaha syna Tamaša. Nia raz zabaŭlaŭsia z rodnym Pieśniarovym unukam Tobam-Franakam. Jankaŭ tatuś, taksama Jan, Janak, jaki ŭziaŭ sabie za žonku paetavu plamieńnicu, byŭ vialikim sympatykam Bahuševičavaha talentu — dzie tolki moh, pašyraŭ jahonuju tvorčuju spadčynu. Hetaje zamiłavańnie Bahuševičavaj postaćciu pieradałosia i Janku mienšamu, z małych hadoŭ. Jon sa šlachietnaj elehancyjaj havaryŭ na našaj movie. Viedaŭ i šanavaŭ usiu dziadulevu spadčynu...
Šukajučy jakichści Bahuševičavych śladoŭ, jahonych kreŭnych, pra Tarčeŭskaha ja pačuŭ u Ašmianie. Nieŭzabavie na ščaślivym časie my ź im spatkalisia ŭ Vilni, kudy jon pryjechaŭ z Polščy na haścinu da svajakoŭ, a zatym i ŭ Miensku. Heta byli niezabyŭnyja, sardečna davierlivyja strečy. Kožnaje słova Tarčeŭskaha, kožnaja jahonaja zhadka pra Bahuševiča byli dla mianie i dla ŭsioj našaj biełaruskaj hramady niby zazirkam za šyrmu nieviadomaści, niabytu...
Tady ž, pry pieršaj strečy, dziadźka Janka pryvioz i pieradaŭ mnie niekalki fotaaryhinałaŭ Bahuševičaŭ. Siarod ich zdymak z 1863 h.
Z taje pary my ź dziadźkam Jankam pačali stała listavacca. Ja zakidaŭ jaho svaimi pytańniami, a jon adpisvaŭ na ich, jak moh, vyčerpvajučy z svajoj pamiaci ŭsio, što tolki viedaŭ pra Bahuševičaŭ. Miž inšym, usie jaho listy vartyja abnarodavańnia: u ich žyvie Bahuševičaŭ duch. Paśla my ź im sustrakalisia jašče nie adzin raz. Pryjaždžaŭ jon u Vilniu, u Ašmiany da svaich kreŭnych — Tarčeŭskich dy Rodzievičaŭ. Nie prapuskaŭ nahody naviedać i mianie ŭ Miensku. Ja zmoh navat zaprasić jaho na našuju televiziju. U televizijnych fondach pavinien być hety zapis, kali tam daražać svajoj historyjaj. Što ž da mianie, ja maju kopiju taho zapisu.
Poŭny varyjant artykułu hladzicie ŭ hazecie "Naša Niva".
Uładzimier Sodal
Kamientary