Daŭniaje minułaje sučasnaści

Śviaty BSSR u kinachronicy

BSSR nia mieła svaich śviataŭ. Dakładniej, mieła — ale jany nia zhadvajucca, chronika tut ścipłaja i amal maŭčyć. Jak častka savieckaj imperyi, Biełaruś savieckaja była ŭzoram nia stolki biełaruskaha, kolki savieckaha žyćcia. Hetaje žyćcio mieła svaje kananičnyja daty j svajo śviatoje pachodžańnie.

Hałoŭnym śviatam u časy BSSR, naturalna, ličyłasia 7 Listapada — «śviata Vialikaj Kastryčnickaj sacyjalistyčnaj revalucyi», kali stary «buržuazny» ład byŭ adkinuty, a na jaho reštkach ustaloŭvalisia «Lenin, partyja, kamsamoł», «Sajuz Savieckich Sacyjalistyčnych Respublik — nieparušny sajuz svabodnych respublik», «Da baraćby za spravu kamunistyčnaj partyi zaŭždy hatovy». 7 Listapada aficyjna namiakała, što svajoj — u tyja časy butaforskaj — dziaržaŭnaści Biełaruś była abaviazana savieckim radaściam. Prypadajučy na vosień, listapadaŭskaje savieckaje śviatkavańnie dałučałasia da dzion Saturna, padziemnaha boha-razburalnika, ale na heta mała chto źviartaŭ uvahu.

U 20-ch hadoch u Viciebsku Kazimier Malevič i El Lisicki apantana raspracoŭvali ŭbrańnie hałoŭnaha «čyrvonaha dnia kalendara» — Malevič svaimi dekaracyjami sapraŭdy zrabiŭ jaho čyrvonym. A El Lisicki prydumaŭ admysłovuju trybunu, jakaja ŭznosiłasia ŭ niabiosy. Trybuna hetaja tak i nie była pabudavanaja, ale zastałasia pomnikam zaručynam savieckaj ułady j avanhardu.

Kali sakralny novy ład štohod naradžaŭsia ŭvosień, bo tady «ŭpieršyniu byŭ razarvany łancuh imperyjalistyčnych dziaržaŭ», to viasnoj, kali abudžajecca pryroda, savieckija biełarusy dałučalisia ŭžo da pralitaj kryvi ŭsich pracoŭnych — da jednaści z usim pryhniečanym čałaviectvam.

1 Traŭnia i dasiul adznačajecca ŭ Švecyi i niekatorych inšych krainach. Daviedniki padkreślivajuć, što paŭnočny travień naradžaŭsia z cechavaj haradzkoj kultury z svajoj tradycyjaj demakratyi.

Pra takija suviazi saviecki Pieršamaj maŭčyć. Pieršamaj u rańniesavieckaj Biełarusi — heta darevalucyjnyja majoŭki, kamunistyčnaja partyja, čyrvonyja kvietački i, nie ździŭlajciesia, — abaviazkovyja vajskovyja parady. Plakatam «Mir! Praca! Maj!» i «Niachaj zaŭždy budzie sonca!» dy śviatočnym vianočkam stała papiaredničali ładnyja vajskoŭcy, toŭstyja i vyciahnutyja rakiety dy suvoraŭcy, jakija demanstravali svaje schilnaści pierad trybunaj na Kastryčnickaj płoščy. Ciopłaja tradycyja viesnavoha śviata nie pieraryvałasia navat padčas akupacyi. Chronika zachavała kadry «pieršamajskaha pryvitańnia Adolfu Hitleru» i sahnanych na śviatkavańnie mieścičaŭ, jakija vykazvajuć svajo zachapleńnie biez asablivaha entuzijazmu. U nacysckaj Niamieččynie lubili padniavolnuju pracu.

Poŭnaściu hety artykuł možna pračytać u papiarovaj i pdf-versii "Našaj Nivy"

Andrej Rasinski

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0