Пяць тэхналогій, якія могуць радыкальна змяніць свет у бліжэйшыя 25 гадоў

Журналісты выдання The Wall Street Journal на падставе прагнозаў вядучых спецыялістаў у галіне тэхналогій адабралі пяць найбольш імаверных інавацый.

Кіраванне тэхнікай сілай думкі

У будучыні клавіятуры і мышы могуць стаць рудыментам. Іх паступова заменяць інтэрфейсы «мозг—камп’ютар», якія дазволяць кіраваць прыладамі непасрэдна сілай думкі.

Сутнасць такой тэхналогіі заключаецца ў счытванні сігналаў мозгу і пераўтварэнні іх у каманды, зразумелыя камп’ютару. Гэта адкрывае магчымасць кіраваць амаль усім — ад перапіскі і працы з лічбавымі сэрвісамі да бытавых прылад — проста падумаўшы пра патрэбнае дзеянне.

Сёння такія інтэрфейсы ўжо існуюць, але часта патрабуюць інвазіўных працэдур, напрыклад, імплантацыі ў чэрап. Ёсць і неінвазіўныя варыянты, аднак яны пакуль застаюцца грувасткімі і не вельмі зручнымі ў паўсядзённым выкарыстанні.

Праз 25 гадоў даследчыкі разлічваюць вырашыць дзве ключавыя праблемы: зрабіць прылады кампактнымі і зручнымі — на ўзроўні сучасных бесправадных навушнікаў — і навучыць сістэмы дакладна інтэрпрэтаваць чалавечыя думкі. Асаблівую ролю ў гэтым адыграе штучны інтэлект, які дапаможа расшыфроўваць усё больш складаныя нейронныя сігналы. У выніку такія інтэрфейсы могуць стаць настолькі ж распаўсюджанымі, як сёння смартфоны.

Здабыча карысных выкапняў у космасе

Эксперты прагназуюць, што праз чвэрць стагоддзя дасягненні ў галіне штучнага інтэлекту і робататэхнікі дазволяць атрымаць доступ да рэсурсаў на Месяцы, астэроідах і, у перспектыве, на іншых планетах.

Аўтаномныя сістэмы змогуць не толькі здабываць карысныя матэрыялы, але і выкарыстоўваць іх для будаўніцтва інфраструктуры непасрэдна ў космасе. Гэта дазволіць істотна знізіць кошт касмічных місій, бо адпадзе неабходнасць транспартаваць вялікія аб’ёмы матэрыялаў з Зямлі. У выніку можа адкрыцца новы этап у даследаванні космасу, уключаючы развіццё камерцыйных палётаў, доўгатэрміновых місій і нават касмічнага турызму.

Акрамя таго, як паказвае папярэдні досвед, тэхналогіі, распрацаваныя для касмічных задач, часта знаходзяць нечаканае прымяненне на Зямлі — у медыцыне, матэрыялазнаўстве і іншых сферах.

Робаты-гуманоіды ў нашых дамах

Не менш значныя змены могуць адбыцца і ў паўсядзённым жыцці. Сённяшнія гуманоідныя робаты ўсё яшчэ выглядаюць недасканалымі і дарагімі, але развіццё тэхналогій паступова набліжае момант, калі яны стануць звычайнымі памочнікамі ў доме.

Сучасныя дасягненні ў галіне штучнага інтэлекту, а таксама танныя і дакладныя сэнсары, распрацаваныя для беспілотнікаў і аўтамабіляў, ужо заклалі аснову для гэтага пераходу. Праз 25 гадоў такія робаты змогуць дапамагаць пажылым людзям заставацца дома, а не пераязджаць у інтэрнаты, падтрымліваць людзей з інваліднасцю і тых, каму патрэбны персаналізаваны догляд.

Хаця робаты могуць мець любую форму, менавіта гуманоіды маюць відавочныя перавагі для хатняга асяроддзя: мы жывём у прасторы, створанай для чалавека — ад сходаў да дзвярных клямак і мэблі. Таму робат, які паўтарае чалавечую анатомію, лепш прыстасаваны да такіх умоў.

Акрамя практычнай дапамогі, такія сістэмы могуць выконваць і сацыяльную функцыю — быць кампаньёнамі, забяспечваць эмацыйную падтрымку. У перспектыве яны могуць стаць сродкам «тэлепрысутнасці»: чалавек зможа кіраваць робатам на адлегласці, узаемадзейнічаючы з блізкімі так, нібы знаходзіцца побач. Такі робат можа нават набываць выгляд канкрэтнага чалавека і імітаваць яго голас.

Асабісты кантроль над надвор’ем

На фоне пагаршэння кліматычнай сітуацыі ўсё часцей абмяркоўваецца магчымасць кантролю над надвор’ем. Нават пры ўмове скарачэння выкідаў вугляроду ўжо нанесеная шкода можа прывесці да больш нестабільнага і непрадказальнага клімату.

У такой сітуацыі тэхналогіі кіравання мікракліматам могуць стаць камерцыйна запатрабаванымі. Сёння ўжо існуюць адносна простыя метады ўздзеяння на надвор’е, але ў будучыні яны могуць стаць значна больш дакладнымі і маштабнымі.

Кампаніі атрымаюць магчымасць рэгуляваць тэмпературу, колькасць ападкаў і іншыя параметры ў межах лакальных тэрыторый — напрыклад, на вінаградніках для аптымізацыі ўраджаю або на курортах, каб пазбегнуць дажджу на пляжы ці, наадварот, забяспечыць снег на гарналыжных трасах.

У перспектыве можа з’явіцца магчымасць нават уплываць на развіццё штормаў — змяняць іх траекторыю або змяншаць інтэнсіўнасць. Аднак, як адзначаюць эксперты, наступствы такіх умяшальніцтваў застаюцца непрадказальнымі: пакуль невядома, як змены ў адным рэгіёне адаб’юцца на суседніх тэрыторыях і на глабальнай кліматычнай сістэме.

Багатая энергія тэрмаядзернага сінтэзу

Нарэшце, адной з ключавых тэхналогій будучыні можа стаць тэрмаядзерная энергетыка. Яна заснаваная на тым жа прынцыпе, што і працэсы ў Сонцы: пры зліцці атамаў вылучаецца велізарная колькасць энергіі.

Доўгі час гэты кірунак заставаўся хутчэй навуковай мэтай, чым рэальнай тэхналогіяй. Аднак апошнія дасягненні змянілі сітуацыю: навукоўцы ўжо здолелі атрымаць больш энергіі, чым было затрачана на запуск рэакцыі, што лічыцца прынцыповым прарывам.

Цяпер галоўная задача — зрабіць гэты працэс стабільным і маштабаваным. Эксперты прагназуюць, што дзякуючы прытоку дзяржаўнага і прыватнага капіталу даследчыкі змогуць пераадолець тэхнічныя цяжкасці і зрабіць тэрмаядзерны сінтэз камерцыйна жыццяздольным да 2050 года.

У адрозненне ад ядзернага распаду такі сінтэз не стварае доўгажывучых радыеактыўных адкідаў. У адрозненне ад выкапнёвага паліва ён не патрабуе спальвання абмежаваных рэсурсаў і не прыводзіць да выкідаў вуглякіслага газу. У выніку гэта можа кардынальна змяніць энергетычную сістэму свету, адкрыўшы новыя магчымасці для барацьбы са змяненнем клімату і развіцця энергаёмістых тэхналогій.

Усе гэтыя сцэнары пакуль застаюцца прагнозамі, але яны выразна паказваюць кірунак, у якім рухаецца сучасная навука і інжынерыя. Калі хаця б частка з іх стане рэальнасцю, наступныя 25 гадоў могуць аказацца яшчэ больш пераломнымі і насычанымі тэхналагічнымі зменамі, чым папярэднія.

• 14
• 1
• 3
• 2
• 1
• 0
• 0
• 0