Vialikaja kalarovaja revalucyja

Čarhovyja ŭhodki kastryčnickich padziejaŭ 1917 hodu ŭłada adznačyła vielmi ścipła. Padobna, što kamunistyčnaja spadčyna Alaksandru Łukašenku bolš nie patrebnaja.

Biełaruś — ci nie adzinaja kraina ŭ śviecie, dzie 7 listapada zastałosia dziaržaŭnym śviatam. Zdavałasia, sioleta śviatkavańnie ŭhodkaŭ Kastryčnika pavinna było atrymacca asabliva ŭračystym: jubilej usio‑tki — 90 hod. Adnak kiraŭnictva krainy niečakana spakojna pastaviłasia da kruhłaj daty.

Praŭda, pres‑słužba kiraŭnika dziaržavy raspaŭsiudziła tradycyjny zvarot, u jakim havorycca pra značnaść Vialikaj Kastryčnickaj revalucyi. Akramia taho, Łukašenka nakiravaŭ pryvitańnie ŭdzielnikam mižnarodnaha kamunistyčnaha forumu ŭ Miensku. Adnak dla ŭvažlivaha naziralnika vyhladała heta zusim inakš, čym raniej. Ad pačatku mierkavałasia, što kamunisty, jakija pryjeduć u stalicu Biełarusi z dobraj sotni krainaŭ śvietu, zarhanizujuć tut masavuju vuličnuju akcyju, pryśviečanuju «čyrvonamu» jubileju. Zamiest hetaha im daviałosia zadavolicca ścipłaj kanferenc‑zalaj u hateli «Biełaruś». Navat žurnalistaŭ na forum nie puścili, dazvoliŭšy pasłuchać tolki dźvie pramovy: staršyni KPRF Hienadzia Ziuhanava i staršyni pryŭładnaj KPB Taciany Hołubievaj.

Pra niejkija ŭračystaści na dziaržaŭnym uzroŭni navat havorki nie viałosia. Abyšłosia bieź viečaryny ŭ Pałacy respubliki i biez navukovych kanferencyjaŭ na temu Kastryčnika. Možna było b heta patłumačyć tym, što faktyčna ŭ 1917 hodzie adbyłasia pieršaja «kalarovaja» (čyrvonaja) revalucyja, ździejśnienaja na zamiežnyja hranty (hrošy kajzeraŭskaj Niamieččyny). A «kalarovyja revalucyi» ciapierašniaj biełaruskaj uładzie nie daspadoby.

A kali havaryć surjozna, sprava ŭ inšym.

Kamunizm pacichu sychodzić z palityčnaj areny — navat u Rasiei, dzie kampartyja tradycyjna była mocnaj i šmatlikaj. U 1996 hodzie Hienadź Ziuhanaŭ usurjoz moh raźličvać na pieramohu na prezydenckich vybarach. Siońnia jon amal statyst, jak u Dziarždumie, tak i za jaje miežami.

Toje samaje adbyvajecca i ŭ Biełarusi. Sproby pieratvaryć pryŭładnuju KPB u sapraŭdnuju partyju pośpiechu nia mieli. Nie dapamoh joj ni administracyjny resurs, ni inšyja pryvilei. Kamunisty pacichu vymirajuć. Łukašenka vyrašyŭ pakul što zachavać vonkavuju pašanu (bo tyja ž ziuhanaŭcy — jakija‑nijakija, a chaŭruśniki), ale ŭžo naŭrad ci budzie rabić kolki‑niebudź surjoznuju staŭku na kamunistaŭ.

I voś tut moža atrymacca dziŭnaja reč — sparachniełaja čyrvonaja spadčyna piarojdzie całkam da demakratyčnaj apazycyi. Bo, akramia pryŭładnaj kampartyi, u Biełarusi jość i apazycyjnaja Partyja kamunistaŭ biełaruskaja.

Pytańnie ŭ tym, ci patrebna heta demakratam. Z adnaho boku, hučyć pryhoža: abjadnanaja apazycyja — ad BNF da kamunistaŭ…

Ale na praktycy atrymlivajecca, što ŭžo šmat hadoŭ roznyja palityčnyja partyi choć i suisnujuć u miežach Rady demsiłaŭ, ale supracoŭničajuć ź vialikim skrypam. Im ciažka vypracavać ahulnuju pazycyju pa pryncypovych pytańniach, bo kamunisty rychtujuć tezysy ŭ raźliku na svoj elektarat, demakraty — na svoj. Potym usio heta sprabujuć pałahodzić. Na vychadzie atrymlivajecca tak: adny, umoŭna kažučy, prapanujuć iści na zachad, druhija — na ŭschod, a ŭ vyniku kampramisu ŭsie iduć na poŭnač, na Banhałor. Z adpaviednym vynikam.

Historyja pra toje, jak štab adzinaha kandydata ad apazycyi ŭ prezydenty pad kiraŭnictvam Siarhieja Kalakina zabyŭsia padać prahramu Alaksandra Milinkieviča dla nadrukavańnia ŭ dziaržaŭnych hazetach, naohuł stałasia palityčnym anekdotam.

Ale kamunisty nia tolki pretendujuć na toje, kab być na roŭnych ź inšymi, ale j spadziajucca adyhrać rolu pieršaha planu. Jany nastojliva prapanujuć siabie Maskvie ŭ jakaści prarasiejskaj apazycyi.

Takaja linija jość dadatkovaj padstavaj, kab padumać: ci patrebnaja demakratam kamunistyčnaja spadčyna, ad jakoj pastupova admaŭlajecca navat Łukašenka?..

Valer Filin, hazeta «Svaboda»

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0