Ці патрэбная дэмакратам камуністычная спадчына?
Беларусь — ці не адзіная краіна ў сьвеце, дзе 7 лістапада засталося дзяржаўным сьвятам. Здавалася, сёлета святкаваньне ўгодкаў Кастрычніка павінна было атрымацца асабліва ўрачыстым: юбілей усё‑ткі — 90 год. Аднак кіраўніцтва краіны нечакана спакойна паставілася да круглай даты.
Праўда, прэс‑служба кіраўніка дзяржавы распаўсюдзіла традыцыйны зварот, у якім гаворыцца пра значнасць Вялікай Кастрычніцкай рэвалюцыі. Акрамя таго, Лукашэнка накіраваў прывітаньне ўдзельнікам міжнароднага камуністычнага форуму ў Менску. Аднак для ўважлівага назіральніка выглядала гэта зусім інакш, чым раней. Ад пачатку меркавалася, што камуністы, якія прыедуць у сталіцу Беларусі з добрай сотні краінаў сьвету, зарганізуюць тут масавую вулічную акцыю, прысьвечаную «чырвонаму» юбілею. Замест гэтага ім давялося задаволіцца сьціплай канфэрэнц‑заляй у гатэлі «Беларусь». Нават журналістаў на форум не пусьцілі, дазволіўшы паслухаць толькі дзьве прамовы: старшыні КПРФ Генадзя Зюганава і старшыні прыўладнай КПБ Тацяны Голубевай.
Пра нейкія ўрачыстасьці на дзяржаўным узроўні нават гаворкі не вялося. Абышлося безь вечарыны ў Палацы рэспублікі і без навуковых канфэрэнцыяў на тэму Кастрычніка. Можна было б гэта патлумачыць тым, што фактычна ў 1917 годзе адбылася першая «каляровая» (чырвоная) рэвалюцыя, зьдзейсьненая на замежныя гранты (грошы кайзэраўскай Нямеччыны). А «каляровыя рэвалюцыі» цяперашняй беларускай уладзе не даспадобы.
А калі гаварыць сур’ёзна, справа ў іншым.
Камунізм паціху сыходзіць з палітычнай арэны — нават у Расеі, дзе кампартыя традыцыйна была моцнай і шматлікай. У 1996 годзе Генадзь Зюганаў усур’ёз мог разьлічваць на перамогу на прэзыдэнцкіх выбарах. Сёньня ён амаль статыст, як у Дзярждуме, так і за яе межамі.
Тое самае адбываецца і ў Беларусі. Спробы ператварыць прыўладную КПБ у сапраўдную партыю посьпеху ня мелі. Не дапамог ёй ні адміністрацыйны рэсурс, ні іншыя прывілеі. Камуністы паціху выміраюць. Лукашэнка вырашыў пакуль што захаваць вонкавую пашану (бо тыя ж зюганаўцы — якія‑ніякія, а хаўрусьнікі), але ўжо наўрад ці будзе рабіць колькі‑небудзь сур’ёзную стаўку на камуністаў.
І вось тут можа атрымацца дзіўная рэч — спарахнелая чырвоная спадчына пяройдзе цалкам да дэмакратычнай апазыцыі. Бо, акрамя прыўладнай кампартыі, у Беларусі ёсьць і апазыцыйная Партыя камуністаў беларуская.
Пытаньне ў тым, ці патрэбна гэта дэмакратам. З аднаго боку, гучыць прыгожа: аб’яднаная апазыцыя — ад БНФ да камуністаў…
Але на практыцы атрымліваецца, што ўжо шмат гадоў розныя палітычныя партыі хоць і суіснуюць у межах Рады дэмсілаў, але супрацоўнічаюць зь вялікім скрыпам. Ім цяжка выпрацаваць агульную пазыцыю па прынцыповых пытаньнях, бо камуністы рыхтуюць тэзысы ў разьліку на свой электарат, дэмакраты — на свой. Потым усё гэта спрабуюць палагодзіць. На выхадзе атрымліваецца так: адны, умоўна кажучы, прапануюць ісьці на захад, другія — на ўсход, а ў выніку кампрамісу ўсе ідуць на поўнач, на Бангалор. З адпаведным вынікам.
Гісторыя пра тое, як штаб адзінага кандыдата ад апазыцыі ў прэзыдэнты пад кіраўніцтвам Сяргея Калякіна забыўся падаць праграму Аляксандра Мілінкевіча для надрукаваньня ў дзяржаўных газэтах, наогул сталася палітычным анэкдотам.
Але камуністы ня толькі прэтэндуюць на тое, каб быць на роўных зь іншымі, але й спадзяюцца адыграць ролю першага пляну. Яны настойліва прапануюць сябе Маскве ў якасьці прарасейскай апазыцыі.
Такая лінія ёсьць дадатковай падставай, каб падумаць: ці патрэбная дэмакратам камуністычная спадчына, ад якой паступова адмаўляецца нават Лукашэнка?..
Цяпер чытаюць
Беларускую мову на ЦТ выбірае ўсё меншая доля выпускнікоў школ. Калі 20 гадоў таму яе здавала амаль палова, цяпер — толькі кожны шосты20
Каментары