8 krasavika ŭ halerei «Ŭ» pačynajecca art-fiestyval, pryśviečany «Eposie revalucyj»

«ARTES LIBERALES» — heta adukacyjna-mastacki fiestyval, jaki abjadnoŭvaje nie tolki vučonych i daśledčykaŭ, pradstaŭnikoŭ humanitarnych navuk, ale mastakoŭ i muzykaŭ. Štohod fiestyval abiraje temu, źbirajučy mocny skład ekśpiertaŭ z roznych śfieraŭ, i raskryvaje jaje sučasny kantekst. Sioleta tema «Artes Liberales-2017» hučyć jak «Epocha revalucyj». Padstavaj dla razmovy ŭ kole «volnych mastactvaŭ i navuk» stała stahodździe Kastryčnickaj revalucyi, adnak inicyjatary prajekta chočuć pašyryć pole daśledvańniaŭ i razhledzieć Ideju Revalucyi ŭ roznych sacyjalnych i tearetyčnych kantekstach.
«U miežach našaha prajekta my chacieli b abmierkavać, jak źmianiłasia samo ŭjaŭleńnie pra revalucyju i jakuju rolu ŭ hetym hrajuć aktualnyja ci niadaŭnija padziei, novyja teoryi i praktyki. Jak prychodzić uśviedamleńnie taho, što «nadyšła novaja epocha» i što «śviet nikoli nie budzie raniejšym»? Jak adbyvajucca i zaćviardžajucca niabačnyja revalucy ŭ asobnych abłaściach sacyjalnaha žyćcia i ŭ navukovym paznańni? I, narešcie, jakim čynam u sučasnych palityčnych pierformansach, miedyjnych reprezientacyjach, a taksama ŭ mastackich praktykach aktualizujecca i pierafarmulujecca ideja Revalucyi?» — paznačajecca ŭ pres-relizie foruma.
U prahramie fiestyvalu — bolš za 40 padziej: ad lekcyj, dyskusij i majstar-kłasaŭ — da kancertaŭ ekśpierymientalnaj muzyki i tematyčnych kinapakazaŭ z abmierkavańniami.
Siarod zamiežnych udzielnikaŭ foruma — Vłodko Bodnar (Ukraina), Agnieszka Wiśniewska (Polšča), Lina Dokuzović (Aŭstryja), Saša Zakrievska \ Poly Chain (Ukraina), Nikita Kadan (Ukraina), Dawid Krawczyk (Polšča), Gerald Raunig (Aŭstryja), Elske Rosenfeld (Hiermanija) dy inšyja.
Udzielniki fiestyvalu ź biełaruskaha boku — Taciana Arcimovič, Alaksandr Vaškievič, Pavieł Vajnicki, Michaił Vołčak, Vital Harmaš, Andrej Hornych, Śviatłana Jermakovič, Alaksandra Ihnatovič, Hanna Karpienka, Viktoryja Kanstanciuk, Alaksandr Lisaŭ, Valancina Maroz, Pavieł Niachajeŭ, Alaksiej Pikulik, Iryna Ramanava, Halina Rusieckaja, Antanina Sierakova, Ała Sakałova, Almira Usmanava, Siarhiej Chareŭski, Andrej Čarniakievič, Taciana Čulickaja, Ksienija Štalenkava, Taciana Ščytcova, Kaciaryna Jančeŭskaja dy inšyja.
Raspačniecca «Artes Liberales-2017» u halerei sučasnych mastactvaŭ «Ŭ» 8 krasavika vystavaj Siarhieja Šabochina.
Abirajučy ź jaho bahataj prahramy, prapanujem ahlad histaryčnaha i palityčnaha błokaŭ — lekcyj i dyskusij, jakija mohuć zacikavić čytačoŭ «Našaj Nivy».
9 krasavika (15.00) adbudziecca lekcyja Andreja Čarniakieviča «Biełaruskaja nacyjanalnaja revalucyja: da pytańnia ŭzajemaadnosinaŭ BNR i balšavikoŭ»
Vytrymki ź jaje anatacyi:
«Zvyčajna revalucyja 1917 h. u nacyjanalnaj histaryjahrafii razhladajucca, jak tolki ustup da balšavickaha pieravarotu dy abviaščeńnia niezaležnaści BNR. Važny, ale druhasny epizod. Tym časam, mienavita jana stałasia toj kropkaj adliku, jakaja istotnym čynam nie tolki vyznačyła ŭsie dalejšyja padziei, ale paŭpłyvała na farmavańnie idejałohij i ruchaŭ, naŭprost ź joj nie źviazanych. Hetak adbyłosia z balšavickaj idejałohijaj dy biełaruskich nacyjanalnym rucham, dla jakich revalucyja była adnym z hałoŭnych ruchavikoŭ, i jakija, u rešcie-rešt, vystupili, niachaj i kožny na svaim uzroŭnie, jaje apanientami dy palityčnymi kankurentami».
12 krasavika (18:00) Ksienija Štalenkova prapanuje lekcyju «Hrošy i ideałohija: Revalucyja biełaruskaści daŭžynioj u 100 hod».
Z anatacyi:
«Nakolki časta my hladzim na hrošy? Dziakujučy svajmu vizualnamu dyzajnu, hrošy mohuć vystupać u jakaści ideałahičnaha instrumienta pa pramocyi svojeasablivaha «imidžu»
5 śniežnia 1917 hoda na I Usiebiełaruskim źjeździe ŭpieršyniu było ŭźniata pytańnie ab utvareńni biełaruskaj dziaržaŭnaści, ale praz dva tydni źjezd byŭ razahnany Savnarkamam Zachodniaj vobłaści i fronta. Z hetaha času biełaruskija terytoryi byli navodnienyja roznymi hrašovymi znakami, na jakich uklučeńnie Biełarusi va ŭschodniejeŭrapiejskija palityčnyja pracesy interpretavałasia pa-roznamu. U 2016 hodzie ŭ niezaležnaj Respublicy Biełaruś byli ŭviedzieny biełaruskija rubli novaha ŭzoru, i chacia heta ŭžo čaćviorty vypusk nacyjanalnych hrošaj, mienavita ŭ ich dyzajnie pačynaje afarmlacca ideja biełaruskaści — hetyja hrošy litaralna pačali razmaŭlać na biełaruskaj movie. Što ž mohuć paviedamić i što stojvajuć ab Biełarusi hrošy, jakija cyrkulavali na hetaj terytoryi apošnija 100 hadoŭ?»
13 krasavika (18.00)— lekcyja Iryna Ramanavaj «1937 hod: jak teror staŭ Vialikim».
Z anatacyi:
«Nieadjemnaj častkaj masavych apieracyj 1937-1938 hh. stali pakazalnyja sudovyja pracesy roznaha ŭzroŭniu, jakija byli nakiravany na mabilizacyju hramadstva na vyjaŭleńnie ŭsich vidaŭ «vorahaŭ». Pieršy «pakazalny praces u sielskaj haspadarcy» pa SSSR mieŭ miesca na Biełarusi ŭ Lepielskim rajonie. Pa vyniku praviadzieńnia takich sudoŭ u šerahu rajonaŭ byli aryštavany nie tolki ŭsie členy partarhanizacyi, ale i rajvykankama — u rajonach prosta likvidavali balšavickuju i savieckuju ŭładu!
Razmova pojdzie ab tym, jak masavyja apieracyi pravodzilisia ŭ BSSR, jakija limity atrymała respublika, jak biełaruskija kiraŭniki prasili centr ab ich pavieličeńni, jak hetyja apieracyi ŭpłyvali adna na adnu i kolki dziesiatkaŭ tysiač čałaviečych žyćciaŭ kaštavali Biełarusi».
13 krasavika adrazu za lekcyjaj Iryny Ramanavaj adbudziecca vystupleńnie Siarhieja Chareŭskaha (20.00) — «Začaravanyja revalucyjaj: losy mastakoŭ i architektaraŭ Biełarusi ŭ śviatle padziejaŭ 1917 hoda».
«Bolšaść intelihiencyi Biełarusi z natchnieńniem sustreli revalucyjnyja padziei, aktyŭna spryčynilisia da stvareńnia novaje kultury. Siarod inšych da hetaje pracy spryčynilisia Mark Šahał, Alaksandr Achoło-Vało, Kazimier Malevič, Uładzisłaŭ Streminski i architektary Aton Krasnapolski i Stanisłaŭ Šabunievič. Imi było stvorana bahata tvoraŭ, što ŭsłaŭlali revalucyjnyja padziei. Jany addali revalucyi naležnaje nia tolki ŭ tvorčaści, ale i ŭ tahačasnaj publicystycy. Nieŭzabavie, adnak, nadyšło rasčaravańnie. Losy tvorcaŭ u Biełarusi, urešcie, skłalisia pa-roznamu» — paznačana ŭ anatacyi da vystupleńnia.
Tych, chto cikavicca palitałohijaj i dziaržaŭnym kiravańniem, moža zacikavić dyskusija «Novy dziaržaŭny mieniedžmient ci kłasičnaja biurakratyja: jak možna navučycca kiravać dziaržavaj u Biełarusi?», jakaja projdzie 10 krasavika ŭ 18:30 u «Pres-Kłubie» (vuł.Charužaj, 3).
Vytrymki z anatacyi da dyskusii:
«Što pavinny vyvučać budučyja biurakraty? Jakija kancepcyi važnyja dla razumieńnia dziaržaŭnaha kiravańnia. Jakija formy navučańnia dziaržaŭnamu kiravańniu ŭžo isnujuć ŭ sučasnaj Biełarusi? Što možna i treba mianiać u vyšejšaj adukacyi pa dannym kirunku? Hetyja i inšyja pytańni my budziem abmiarkoŭvać u ramkach dyskusii «Novy dziaržaŭny menedžmient albo kłasičnaja biurakratyja: jak možna navučycca kiravać dziaržavaj ŭ Biełarusi?»
Udzielniki: vykładčyki i vypuskniki mahisterskaj prahramy EHU «Publičnaja palityka», ekśpierty SYMPA/BIPART Dźmitryj Markušeŭski, Ina Ramašeŭskaja, a taksama vypuskniki škoły SYMPA. Maderatary: Taciana Čulickaja./ Andrej Ściapanaŭ (EHU).
Aznajomicca z usioj prahramaj fiestyvalu možna tut.
Praciahniecca adukacyjny-mastacki forum try tydni — da 30 krasavika.
Zasnavalnica i kiraŭnik prajekta «Artes Liberales» — Almira Usmanava, kulturołah, kandydat fiłasofskich navuk, prafiesar departamienta miedyja Jeŭrapiejskaha humanitarnaha ŭniviersiteta (Vilnius, Litva).
Kala Safii ŭ Połacku pastavili pomnik lotčykam Ničyparčyku i Kukanienku. Ale navat nie samalot toj madeli, na jakoj jany zahinuli, a aerapłan stalinskaha času
Kamientary