Jeŭrapiejski Sajuz zajmajecca vyrašeńniem hłabalnych pytańniaŭ — takich, jak biednaść, hoład, stan navakolnaha asiarodździa, pravy čałavieka, zdaroŭje, adukacyja. ES taksama realizuje ŭ krainach usiaho śvietu prahramy i prajekty, što sadziejničajuć naležnamu kiravańniu, raźvićciu čałaviečych resursaŭ, sacyjalnamu raźvićciu, biaśpiecy, mihracyi i inš. Viadučaja rola ŭ hetym pracesie naležyć Jeŭrapiejskaj Kamisii, da čyich funkcyj adnosicca kiravańnie prahramami vonkavaj dapamohi Jeŭrapiejskaha Sajuza i dapamoha pa raźvićci va ŭsim śviecie.
Dapamoha, jakaja pradstaŭlajecca Jeŭrapiejskim Sajuzam trecim krainam (h.zn., krainam, jakija nie źjaŭlajucca siabrami ES), akazvajecca praz tak zvanyja instrumienty vonkavaj dapamohi.
U naš čas vonkavaja dapamoha ES składaje bolš za 10% ad aficyjnaj dapamohi raźvićciu, a razam z dapamohaj dziaržaŭ — siabroŭ ES jaje abjom dasiahaje 55%. Aficyjnaja dapamoha raźvićciu — heta mižnarodnaja techničnaja, humanitarnaja dapamoha krainam u stadyi raźvićcia ci krainam ź pierachodnaj ekanomikaj, nadańnie im kredytaŭ i pahašeńnie ich vonkavaj zapazyčanaści na ilhotnych umovach zamiežnymi dziaržavami ci mižnarodnymi arhanizacyjami (donarami) dla paśpiachovaha ažyćciaŭleńnia sacyjalna-ekanamičnych pieraŭtvareńniaŭ u hetych krainach.
ES źjaŭlajecca najbujniejšym suśvietnym donaram vonkavaj dapamohi. Partniorami ES źjaŭlajucca zvyš 160 dziaržaŭ, terytoryj i rehijanalnych arhanizacyj. Bolš čym dźvie traciny vonkavaja dapamoha ES padajecca biazvypłatna. Asnoŭnym vyhladam dapamohi, jakaja pradstaŭlajecca ES Biełarusi, źjaŭlajecca mižnarodnaja techničnaja dapamoha — novyja technałohii, kansultatyŭnyja pasłuhi, ekśpiertnyja adznaki, navučańnie, biźnies-płany, inviestycyi.
Prahrama techničnaj dapamohi «Tasis»
Adna z najbolej viadomych prahram ES, nakiravanych na akazańnie dapamohi krainam byłoha Savieckaha Sajuza, uklučajučy Biełaruś, — prahrama techničnaj dapamohi «Tasis», jakaja dziejničała z 1991 pa 2006 h. Jaje asnoŭnaj metaj było paskareńnie pracesu ekanamičnych i palityčnych źmien u hetych krainach. «Tasis» davaŭ finansavańnie na realizacyju prahram u šmatlikich śfierach, U pryvatnaści, na padtrymku istytucyjnych, pravavych i administracyjnych reformaŭ; sadziejničańnie ekanamičnamu raźvićciu, abaronie navakolnaha asiarodździa, kiravańniu pryrodnymi resursami; na padtrymku pryvatnaha siektara; na raźvićcio infrastrukturnych sietak; na padvyšeńnie jadziernaj biaśpieki.
Z samaha pačatku zadańnie «Tasis» było vyznačana jak «padtrymka pracesu pierachodu da rynkavaj ekanomiki i demakratyčnamu hramadstvu ŭ krainach Uschodniaj Jeŭropy, Paŭdniovaha Kaŭkaza i Centralnaj Azii». U prahramu ŭvieś čas unosili istotnyja źmieny, kab zabiaśpiečyć jaje hnutkuju adaptacyju da novaha asiarodździa i adpaviednaść novym patrabavańniam.
Za 15 hadoŭ isnavańnia prahramy «Tasis» jaje ahulny biudžet skłaŭ 7,3 miljarda jeŭra, a sama prahrama stała brendam dziejsnaj dapamohi i supracoŭnictva ź Jeŭrapiejskim Sajuzam. Jana inicyjavała pracesy, jakija ŭ bolšaści vypadkaŭ padrychtavali spryjalnuju hlebu dla istotnych źmien u hramadskaj, ekanamičnaj i inšych pryjarytetnych abłaściach žyćcia krain-partniorak ES.
Abjom techničnaj dapamohi, pradstaŭlenaj Jeŭrasajuzam Biełarusi ŭ pieryjad z 1991 pa 2006 h., aceńvajecca ŭ 216 miljonaŭ jeŭra, što składaje zvyš 40% usioj atrymanaj Biełaruśsiu techničnaj dapamohi za dadzieny pieryjad.Heta śviedčyć pra toje, što dla hetaj krainy ES źjaŭlajecca najbujniejšym šmatbakovym donaram techničnaj dapamohi.
Na praciahu 1991-2006 h. techničnaja dapamoha Biełarusi ŭ ramkach prahramy «Tasis» ažyćciaŭlałasia pa takich kirunkach:
nacyjanalnaja prahrama — 74,5 młn jeŭra;
rehijanalnaja prahrama — 68,0 młn jeŭra;
prahrama pa jadziernaj biaśpiecy — 5,5 młn jeŭra;
prahramy małych prajektaŭ («Tempus», kansultavańnie pa pytańniach palityki, padvyšeńnie efiektyŭnaści kiravańnia, vykanańnie mižnarodnych standartaŭ i zabaviazańniaŭ) — 11,5 młn jeŭra;
prahramy pa tranśmiežnym supracoŭnictvie — 46,2 młn jeŭra;
prahramy susiedstva — 11,3 młn jeŭra.
Jeŭrapiejski Źviaz — najbujniejšy šmatbakovy donar techničnaj dapamohi Biełarusi.
Techničnaja dapamoha ES Biełarusi ŭ hety pieryjad nadavałasia ŭ vyhladzie kansultacyj, navučańni admysłoŭcaŭ, pastavak abstalavańnia, realizacyi piłotnych prajektaŭ u takich abłaściach, jak pravasudździe i ŭnutranyja spravy, achova navakolnaha asiarodździa, uładkavańnie pamiežnaj infrastruktury, sacyjalnaja abarona, jadziernaja biaśpieka, adukacyja, standarty, siertyfikacyja, mietrałohija, miascovaje kiravańnie. Asnoŭnymi atrymalnikami mižnarodnaj techničnaj dapamohi ES u Biełarusi źjaŭlalisia: Ministerstva pryrody, Ministerstva ŭnutranych spraŭ, Dziaržaŭny pamiežny kamitet, Dziaržaŭnaja mytnia, Ministerstva nadzvyčajnych situacyj, Ministerstva adukacyi, abłvykankamy, hramadskija abjadnańni.
Kamientary