Biełaruski charaktar

Hałoŭnym biełaruskim hierojem fiestyvalu «Listapad» sioleta možna nazyvać Hienadzia Harbuka — vydatnaha artysta teatra i kino, ale vielmi scipłaha čałavieka. Nijakaj hanarlivasci, nijakaha ŭzvyšeńnia nad inšymi. I heta pry tym, što ŭ narodnaha artysta Biełarusi heta nie pieršaja ŭznaharoda vysokaha hatunku.

Niečakanaść

— Pra pryz daviedaŭsia za niekalki dzion da adkryćcia fiestyvalu, — pryznajecca Hienadź Michajłavič. — Ale heta navina stała dla mianie niečakanaściu. Kali ŭručali Śpiecyjalny pryz prezidenta, to niezdarma ja ŭzhadaŭ Jefrasińniu Połackuju. U niekatorym sensie ja jaje ziamlak — naradziŭsia va Ušačach. Heta 40 kiłamietraŭ ad Połacka. I dla mianie ŭsio žyćcio hałoŭnym pryncypam byŭ biblejski zapaviet. Kali hety zapaviet jość u lubym vidzie mastactva, to tady jano ludziam patrebna. Kali hetaha niama, to tvor mastactva pieratvarajecca ŭ zabaŭlalnaść. A heta biessensoŭna.

Adkaznaść

— Uspaminaju, ci to ŭ trecim ci to ŭ čaćviortym kłasie ja byŭ, kali da nas pryjechaŭ daŭhaŭpiłski vajenny teatr. Siarod hrupy artystaŭ byŭ adzin pažyły čałaviek — što mnie asabliva zapała — nasuprać jaho prozvišča było paznačana «zasłužany artyst».

Kali ja za rolu Vasila ŭ filmie «Ludzi na bałocie» atrymaŭ Dziaržaŭnuju premiju Biełarusi, to pryhadaŭ taho čałavieka. A potym mnie samomu dali zvańnie załužanaha artysta. Što źmianiałasia? Z kožnaj novaj uznaharodaj tolki pavialičvałasia adkaznaść. Razumieju, što ciapier mianie ŭznaharodzili bolš za minułyja pracy. Što zrobiš — naš akciorski los praklaty, zaležny. Navat našy dasiahnienni zaležać nie stolki ad nas, kolki ad inšych. Pracy ŭ kino — ad taho, jak bačać ciabie režysiory. Inšaja reč — jak ty robiš toje, što tabie daviarajuć. U hetym tolki ŭsio zaležyć ad ciabie.

Vučoba

— Nie mahu padzialić pracy na lubimyja i nielubimyja. Lubimyja roli i śpiektakli — tyja, jakija dobra atrymalisia. Jak možna z ich vybrać niešta adno? Toj ža «Znak biady» ci «Ludzi na bałocie»… Nie pavieru ŭ toje, što jość artysty, u jakich usie roli jak pyrski šampanskaha atrymlivalisia. Nas jašče ŭ instytucie vučyli bieražliva stavicca, naprykład, da pravałaŭ. Jany vučać lepš, čym udałyja śpiektakli. Uvieś čas dumaješ: što ž nie atrymałasia, što nie tak? Sumleńnie hryzie, što niešta niedadumaŭ, niedaihraŭ. Heta i daje dušeŭny i prafiesijny rost.

Zahartoŭka

— Vajna vielmi paŭpłyvała na mianie. Padčas vajny my, małyja, vyrazali z papiery i rabili sałdacikaŭ, akopy, blindažy. Rabili dźvie armii — vajavali… Mnie išoŭ 7‑y hod, kali vajna pačałasia. Ja pavinien byŭ isci ŭ škołu. Jak tolki źjavilisia partyzany, baćka pajšoŭ da ich u les. Usia haspadarka była na nas sa starejšym bratam. Treba było šmat pracavać, arać ziamlu, kab što‑niebudź vyrascić i ŭ siam'i było što jesci. Ale ja nie bačyŭ čałavieka, jakoha b praca sapsavała. A łajdactva i zadavolenaść — mohuć. Z taho času moža tak i pajšło, što ja kavałak chleba nie dajadaju — nibyta imknusia, kab zastałosia na zaŭtra. Bajusia hoładu.

Da filma «Vorahi» ja staŭlusia stanoŭča nie tamu, što ja tam zdymaŭsia. Jašče kali pračytaŭ scenaryj, to zdziviła atmaśfiera pačatku vajny, jakaja była ŭ im adlustravanaja. Pamiataju pieršy dzień vajny — my sustreli jaje ŭ Brasłavie. Pieršyja niamieckija vajskovyja časci — frantaviki — nie rabavali. Jany chadzili, prasili jajki i sała, ale płacili za ich markami. Źvierstvy pačalisia, kali źjaviłasia žandarmieryja. Tamu, kali čytaŭ scenaryj, zdałosia, što jaho stvaryŭ čałaviek stały. A kali ŭbačyŭ maładuju dziaŭčynu Maryju Mažar — heta było pryjemnaje adkryćcio.

Spadziavańnie

Pra biełaruskaje kino naŭrad ci maju prava razvažać, bo apošnija hady byŭ źviazany z rasijskim. U Chacinienki ihraŭ, u Ešpaja ŭ šmatsieryjnym filmie «Ivan Hrozny» — nie błytać z «Carom». Ja tam ihraŭ śviatara, jaki zdaŭ patryjarcha Filipa. Ź biełaruskim kino ciapier suviazi amal što niama. Ale spadziajusia, što budzie…

Nadziei

— Usiamu svoj čas. Toje, što zrabiŭ Pinihin da prychodu hałoŭnym režysioram — užo značny ŭkład u historyju Kupałaŭskaha teatra. Što budzie dalej — pakaža čas. I maładyja artysty, i my, stałyja ludzi, uskładajem vialikija nadziei. Daj Boh, kab jany spraŭdzilisia.

Mara

— Chaciełasia niekali stać estradnym śpievakom. Napeŭna, upartasci nie chapiła, voli, prabiŭnoj siły.

Ja ŭ muzyčnych hustach kansiervatar. Daviałosia ŭ sanatoryi ŭ Sočy słuchać kancerty Lva Leščanki i Iosifa Kabzona. Leščanka nie pakinuŭ uražańnia. A Kabzon — vialikaje. Amal dźvie z pałovaj hadziny śpiavaŭ — i jak! Ja dałoni adbiŭ.

Joha

— Razam z žonkaj Halinaj Ivanaŭnaj zajmajemsia johaj. Hadoŭ 30 tamu trapiła knižka ŭ ruki, nievialičkaja brašura. Pahladzieŭ z cikavaściu. A potym byli ŭ sanatoryi, tam na lačebnaj fizkultury nami kiravaŭ urač, jaki sam zajmaŭsia johaj, navat praktyku prachodziŭ u Indyi. Hetaja sistema — najvialikšaje dasiahnieńnie čałaviectva. Jość hihijeničnaja častka, joha dziela rełaksacyi plus asany. Ale kali ŭsio rabić, to času bolš ni na što nie chopić. Ja rabiŭ asany. Adnak i heta niekalki hadzin u dzień moža adnimać. Zaraz taksama zajmajusia, ale hnutkaść užo nie taja. Joha patrabuje rehularnasci. Jana dapamahaje supraćstajać chvarobam. Ale jana i vychoŭvaje čałavieka, niasie aśvietu i ačyščaje rozum.

Charaktar

— Ja nie mahu patłumačyć i ciapier, jak udajecca stvaryć nacyjanalny charaktar. Jakimi b amierykancy ni byli talenavitymi artystami, kali jany ihrajuć ruskich, to ŭsio adno atrymlivajecca nienaturalna, a hieroj vyhladaje «a la russa». Ci naadvarot. Dy i z nami, biełarusami, tak ža. Jak by my ni vałodali mastactvam pieraŭvasableńnia, jość rečy, jakija niepieraadolnyja. Kroŭ ža nie pamianiaješ.

Łarysa Cimošyk, Źviazda

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0