Biełaruski dobraachvotnik źbirajecca adkryć u Kijevie restaran

Vieteran ukrainskich Sił śpiecyjalnych apieracyj Arciom Hrot, viadomy svaimi spartyŭnymi i vieteranskimi inicyjatyvami, płanuje adkryć restaran u centry Kijeva. Novaja ŭstanova pavinna stać častkaj bolš šyrokaj madeli vieteranskaha kamjunici — miescam pracy dla tych, chto viarnuŭsia z frontu, miescam sustrečy adnadumcaŭ i krokam da niezaležnaści ad danataŭ. U intervju RBK-Ukraina Arciom Hrot raspavioŭ pra vajnu, biznes i novuju madel supolnaści dla vieteranaŭ.

Arciom naradziŭsia ŭ Biełarusi, ale jašče ŭ 2014 hodzie, u 18‑hadovym uzroście, vyrašyŭ vajavać za Ukrainu. Jon dałučyŭsia da «Azova», a paśla — da Sił śpiecyjalnych apieracyj, u składzie jakich atrymaŭ ranieńnie, što pryviało da amputacyi nahi.

Siońnia jon zastajecca va Ukrainie i praciahvaje zapuskać tut novyja prajekty. Siarod ich — TMS HUB, spartyŭnaja prastora z džyu-džytsu dla reabilitacyi vajskoŭcaŭ, jakaja paśla pierarasła ŭ sietku vieteranskich kłubaŭ, bajcoŭski kłub M13 FIGHTS i motakłub MEMORIA MMC.

Jon nie tolki navučaje inšych, ale i maje važkija ŭłasnyja spartyŭnyja dasiahnieńni — čempijon śvietu pa para-džyu-džytsu (Abu-Dabi, 2025), siarebrany pryzior čempijanatu Jeŭropy i šmatrazovy čempijon Ukrainy.

Ciapier da jaho inicyjatyŭ moža dadacca restaran — prajekt, jaki prapanuje inšy pohlad na vieteranski ruch. Kali paśla frontu voiny mohuć być aktyŭnaj, mocnaj, paśpiachovaj častkaj hramadstva i stvarać novyja mahčymaści i kaštoŭnaść u mirnym žyćci.

— Arciomie, jak vy naohuł pryjšli da idei adkryć restaran?

— Nasamreč možna skazać, što hetaja ideja znajšła nas. Ja ŭžo šmat hadoŭ pryśviaciŭ siabie mecie stvaryć mahčymaści dla reabilitacyi vieteranaŭ. Kali ja šukaŭ novy budynak dla našych prajektaŭ, atrymaŭ vyhadnuju prapanovu — havorka idzie pra dom z Chlebnaj łaŭkaj.

Syšłosia ŭsio: i pryvabnyja ŭmovy subarendy, i centr horada, i prastorny budynak. Ale mianie taksama zacikaviła historyja hetaha miesca. Koliś tam była stałovaja. I ja padumaŭ: čamu nie? Heta łahičny krok paśla adnaŭleńnia duchu i cieła praz sport — stvaryć pracoŭnyja miescy siarod adnadumcaŭ dla tych, chto viarnuŭsia z frontu.

— Zaraz vy zajmajeciesia spartyŭnymi inicyjatyvami, dapamahajecie vajskoŭcam z reabilitacyjaj, majecie motakłub, płanujecie adkryvać restaran. Čamu vy pačali adaptavacca da sučasnaj Ukrainy ŭžo pa-za vajskovaj śfieraj? Choć jość roznyja varyjanty, jak vy mahli b realizavacca, zastajučysia ŭ vojsku.

— Ja nie zmahu być kala vajny. Dla mianie heta budzie prosta śmierć. Ja nie zmahu siadzieć u štabie, kiravać ludźmi, hladzieć na ŭsio praz kamiery, adpraŭlać ich na śmierć, a sam siadzieć u štabie i pić kavu. Ja albo ŭdzielničaju niepasredna, całkam i poŭnaściu, albo nie ŭdzielničaju naohuł. Tamu ja abraŭ vajskova-spartyŭny šlach z fokusam na reabilitacyju vieteranaŭ.

— Za vašymi plačyma surjoznyja spartyŭnyja vyniki — tytuł čempijona śvietu pa para-džyu-džytsu, srebra čempijanatu Jeŭropy, pieramohi na čempijanatach Ukrainy. Čamu siarod usich spartyŭnych i bajavych mastactvaŭ vy abrali mienavita džyu-džytsu?

— U kancy maja 2021 hoda ja vyjhraŭ svoj pieršy čempijanat u Charkavie siarod zdarovych spartsmienaŭ, pry tym što zajmaŭsia tolki paŭhoda. Heta była katehoryja biełych pajasoŭ. Heta značyć ludzi, jakija zajmajucca 2‑3 hady.

Hety momant staŭ dla mianie momantam uśviedamleńnia: ja zmahajusia vielmi dobra, navat niahledziačy na toje, što nie maju stop. I ja pavinien heta raźvivać siarod vieteranaŭ z amputacyjami, bo ŭsio pabudavana na baraćbie ŭ partery — heta značyć na ziamli. Dla hetaha nie treba stajać na dźviuch nahach. Dva čałavieki tak ci inakš lažać abo siadziać.

Śpiecyfika hetaha vidu sportu takaja, što čałaviek ź invalidnaściu moža prystasavacca da baraćby. Na toj momant było prykładna 300 vieteranaŭ na pratezach — za čas ATA, za vosiem hadoŭ. U mianie źjaviłasia dumka, što dla ich treba stvaryć zału, svojeasablivaje kamjunici, dzie my zmožam treniravacca i dapamahać adzin adnamu.

Na vajnie samyja raspaŭsiudžanyja — amputacyi noh. Śpiecyfika samoha sportu, taho, jak pabudavana baraćba, takaja, što stopy tam faktyčna nie patrebnyja. Tamu my dakładna razumiejem: z usich vidaŭ sportu džyu-džytsu adzin z najbolš adaptyŭnych i prydatnych dla ludziej z amputacyjami.

— Vam viadomaja statystyka, jakaja kolkaść va Ukrainie na hety momant ludziej z amputacyjaj?

— Dakładnaj statystyki niama. Heta dakładna bolš za 10 tysiač čałaviek, ale mienš za 100 tysiač. Ja dumaju, havorka idzie prykładna pra 30‑50 tysiač čałaviek.

— Ci maje vaš kłub niejkija abmiežavańni? Ci jość niejki limit udzielnikaŭ, jakich vy možacie prymać?

— Ja prymaju ŭsich. Absalutna ŭsich. I zaraz tam užo vielmi ciesna. 

— Vam nie chapaje miesca, ale pry hetym vy adkryvajecie restaran?

— Nasamreč mienavita pošuk bolšaha pamiaškańnia dla zały i pryvioŭ nas da hetaj idei. Heta značyć, my ŭ cełym šukali mahčymaść pašyrycca, zaniać bolšuju płošču. Ale padčas hetaha pošuku my znajšli jašče i prapanovu pa stvareńni ŭłasnaha biznesu. Heta cudoŭnaja mahčymaść pakazać, što my možam pabudavać paśpiachovy biznes, nie źviazany sa sportam, matacykłami i vajnoj. I hety biznes u budučyni dapamoža nam mienš zaležać ad danataŭ.

— Nakont finansavańnia cikava, raskažycie, dzie vy bieracie hrošy?

— U nas jość dva kirunki finansavańnia. Pieršy — heta členskija ŭnioski i pryvatnyja danaty jak ad cyvilnych, tak i ad vajskoŭcaŭ. U nas byŭ adzin vypadak. Chłopiec z amputacyjaj stop atrymaŭ ranieńnie, i ŭ jaho byŭ adkryty rachunak na reabilitacyju. Jon pryjšoŭ da mianie, pazajmaŭsia ŭ nas niedzie dva miesiacy i kaža: «Arciomie, ja vieru ŭ toje, što vy robicie. Mnie zadanacili na reabilitacyju. Ci mahu ja pieradać sto tysiač hryŭniaŭ?» Ja kažu: «Brat, ja ž nie mahu tabie zabaranić. Heta ž tvaje hrošy — ty moh by patracić ich na siabie». Jon pieradaŭ hetyja sto tysiač hryŭniaŭ na raźvićcio, ramont i hetak dalej.

Druhi — hrantavaja padtrymka. Za dva hady, pakul my pracavali tolki za košt pryvatnych srodkaŭ, nam usio ž udałosia vybudavać hrantavuju historyju. Zaraz zarpłata treniera, administratara i arenda pamiaškańnia pakryvajucca hrantam. Ale nam vielmi patrebnyja hrantrajtery ŭ kamandu. U nas jość ahulny fond, jaki farmujecca z roznych unioskaŭ. I ź jaho my pakryvajem tyja vydatki, jakija nie pakryvaje hrant. Ja maryŭ by, u ideale, vykupić hety budynak, dzie my trenirujemsia, kab była takaja mahčymaść. Ale pakul što na hetym etapie ŭ nas jość pamiaškańnie, jakoje my arandujem za simvaličnuju sumu.

— Darečy, a ciapier tendencyja z danatami — danaciać mienš ci stabilna?

— Na piatym hodzie vajny ludzi danaciać značna mienš. I heta, u pryncypie, łahična tłumačycca. Ludzi stamlajucca, u mnohich źjaŭlajucca ŭłasnyja bytavyja prablemy, i mahčymaść dapamahać finansava stanovicca mienšaj. Havoračy pra restaran, ź jakoha my pačali našu razmovu, — heta jakraz adna z pryčyn, čamu my chočam ruchacca ŭ bok kamiercyjnaj dziejnaści. Ja dakładna razumieju: być «prośbitam» možna tolki peŭny čas. Dalej heta budzie jašče składaniej, a našy patreby tolki rastuć. Plus ja nie chaču, kab hramadstva ŭsprymała nas jak ludziej ź invalidnaściu paśla vajny, jakim treba prosta dać kapiejku. Mnie važna stvaryć umovy, kab my sami mahli budavać biznes i zarablać na ŭłasnyja sacyjalnyja inicyjatyvy. Bo nichto, akramia vieteranaŭ, lepš nie viedaje, što nam treba.

— Dapuścim, u vas atrymajecca realizavacca adrazu ŭ niekalkich roznych biznes-kirunkach u najbližejšyja dva hady. Što tady zdarycca z vašym kłubam? Jak by vy jaho raźvivali i inviestavali ŭ jaho?

— Kłub, pa sutnaści, staŭ by kantraloram usioj hetaj historyi, punktam kiravańnia. My havorym pra reabilitacyju vajskoŭcaŭ, sacyjalnyja prajekty, roznyja kirunki, plus biznes-prajekty — i kłub staŭ by miechanizmam, jaki akumuluje vakoł siabie ludziej. I dalej raźvivać hetuju historyju pa krainie pa prykładzie taho, jak my zrabili ŭ Kijevie, stvarać takija ž supolnaści va ŭsich haradach.

— Jak źjaviŭsia vaš bajcoŭski kłub M13 FIGHTS?

— My źbirajemsia razam i sprabujem stvarać roznyja prajekty. Adnojčy, siedziačy za stałom na kłubnych zborach, my padumali: a čamu b nie pravieści kułačnyja bai ŭ nas na zadnim dvary? Tak i pačałosia. U cełym my praviali ŭžo čatyry turniry. Pieršy byŭ adkryty — tady nichto jašče nie viedaŭ, što heta takoje. Druhi — zakryty, pamiž padraździaleńniami HUR, dla chłopcaŭ unutry hetych padraździaleńniaŭ. Treci — taksama zakryty, dla Kiryła Budanava. A čaćviorty staŭ maštabnym adkrytym turniram u kancy motasiezonu 2025 hoda. Jon adbyŭsia ŭ parku «Kijeŭskaja Ruś» pad Kijevam — tudy pryjechała kala dźviuch tysiač hledačoŭ.

— Chto ŭdzielničaje ŭ hetych bajach? Jakija praviły i pryncypy vy zakładvajecie?

— My pazicyjanujem M13 Fights pieradusim jak kułačnyja bai, u jakich udzielničajuć vyklučna pradstaŭniki Sił abarony Ukrainy. Heta značyć ludzi, jakija słužać u vojsku abo pracujuć u siłavych strukturach. Našy najlepšyja bajcy — heta śpiecnazaŭcy. Jany vykonvajuć bajavyja zadačy, trenirujucca i vystupajuć na turnirach. 

— Ci ŭdzielničajuć ludzi z amputacyjami?

— Tak, my pryciahvajem i ludziej z amputacyjami, i tych, chto viarnuŭsia z pałonu. Naprykład, na pieršym turniry ŭ nas biŭsia chłopiec z amputacyjaj — suprać bajca, jaki pravioŭ u pałonie dva z pałovaj hady i vyzvaliŭsia tolki za čatyry miesiacy da hetaha. My padkreślivajem, što kułačnyja bai — heta farmat vyklučna dla vajskoŭcaŭ. Ale na našych turnirach jość i inšyja spartyŭnyja dyscypliny: boks, pajadynki pa praviłach K-1 — kali možna bić rukami i nahami biez baraćby. Taksama jość rycarskija bai — na miačach, u daśpiechach. U cełym my pazicyjanujem heta jak spartyŭny fiestyval. Asnoŭnaja padzieja — kułačnyja bai, ale pierad imi adbyvajucca roznyja inšyja pajadynki. Dla mianie heta pra papularyzacyju siły. Nie hvałtu — mienavita siły. Bo praŭda, jak praviła, na baku mocnaha. Mienavita tamu my budziem i dalej dadavać novyja vidy sportu. Usio, viadoma, źviazana z adzinaborstvami.

— U 2014 hodzie ŭ 18 hadoŭ vy pryniali rašeńnie pajechać ź Biełarusi va Ukrainu i pajści na vajnu. Jak vy pryjšli da takoha rašeńnia?

— Vyrašalnym šturškom, faktyčna tym samym «ćvikom u trunu» majoj viery ŭ budučyniu ŭ Biełarusi, stała vypadkovaja i amal niemahčymaja sustreča na vulicy z adnym z našych apazicyjnych lidaraŭ.

— Chto heta byŭ?

— Uładzimir Niaklajeŭ — biełaruski piśmieńnik i paet, adzin z apazicyjnych lidaraŭ. Jon doŭha siadzieŭ u turmie za toje, što mieŭ śmiełaść być kandydatam u prezidenty i zaklikaŭ ludziej da pratestaŭ. Adnojčy, u mai 2014‑ha ja išoŭ pa vulicy z tavaryšam, i raptam ja ŭbačyŭ, što Niaklajeŭ idzie nasustrač. Ja padyšoŭ da jaho i prosta pradstaviŭsia, skazaŭ, što mnie nie patrebna zvyčajnaje žyćcio i ja chaču źmianiać śviet vakoł, i spytaŭ, što jon jak apazicyjny lidar moža nam paraić. Ja spytaŭ, ci moža nastaŭ čas padpalvać adździaleńni milicyi — RUUS, napadać na palitykaŭ, što zaŭhodna, a jon adkazaŭ mienavita toje, što daŭno kruciłasia ŭ hałavie: «Kali vy chočacie niešta źmianić — jedźcie na vajnu va Ukrainu».

— Jak dumajecie, čamu bolšaść vašych adnahodkaŭ tady farmavalisia inakš i dumali pa-inšamu? Bo vaša historyja vyhladaje davoli ŭnikalnaj.

— Tam niama nacyjanalnaj identyčnaści i pryviazanaści. Niama razumieńnia, što ty pavinien zmahacca za svajo. I navat niama dakładnaha razumieńnia, što takoje «svajo». Ja pražyŭ u Biełarusi da 18 hadoŭ i pry hetym nie viedaju biełaruskaj movy. Jak i 99% biełarusaŭ. Poŭnaja kałanizacyja — usio adnolkavaje. Nichto asabliva nie raźbirajecca, što tam dzialić: braterskija narody, intehracyja.

— Na siońnia vy biełarus ci ŭkrainiec?

— Ukrainiec biełaruskaha pachodžańnia. Ja pražyŭ u Biełarusi da 18 hadoŭ. I ŭžo 13‑y hod znachodžusia tut, bolšuju častku stałaha žyćcia.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0