U čym pryčyna niezadavolenaści žycharoŭ mikrarajona Lebiadziny ŭ Minsku? Voś što nasamreč tam płanavali budavać
Žycharam prestyžnaha minskaha rajona aficyjna abiacali novyja dziciačyja sadki, ale ŭpotaj ad ich zamianili sacyjalnyja abjekty na vielizarnyja panelnyja internaty. Kali ludzi aburylisia, dziaržaŭnyja prapahanda abrynułasia na ich z abrazami i pahrozami žorstka pakarać u vypadku pratestaŭ.

U krasaviku 2025 hoda administracyja Centralnaha rajona Minska prezientavała žycharam abnoŭleny prajekt detalnaha płanavańnia (PDP) mikrarajona Lebiadziny, jaki achoplivaje terytoryju ŭ 139 hiektaraŭ. Žycharam abiacali palikliniku na vulicy Kamajskaj, kulturna-aśvietnicki abjekt i dva dziciačyja sadki na 230 miescaŭ kožny.
Adzin z sadkoŭ płanavałasia pabudavać na pustcy pa vulicy Miastraŭskaj, adrazu za šmatpaviarchovym hmacham žyłoha kompleksu «Łazuryt», a druhi — na rahu vulic Kniahininskaj i Iljanskaj. Akramia lehalizacyi ŭžo raspačataj budoŭli šmatpaviarchovika «Hrand Krystał» zamiest kinateatra, nijakaha novaha masavaha žylla ŭ hetym rajonie nie płanavałasia.

U kancy maja byli padviedzieny vyniki hramadskaha abmierkavańnia, prajekt detalnaha płanavańnia mikrarajona Lebiadziny byŭ rekamiendavany da zaćviardžeńnia.
Adnak pakul miascovyja žychary spadziavalisia na raźvićcio infrastruktury svajho rajona, biurakratyčnaja mašyna ŭžo vynošvała zusim inšyja płany.
Zvyčajna paśla hramadskaha abmierkavańnia PDP zaćviardžajecca na praciahu niekalkich miesiacaŭ i publikujecca ŭ abaviazkovym paradku na sajtach pravo.by ci tnpa.by. Adnak zaćvierdžany płan Lebiadzinaha tam nie źjaviŭsia dahetul.


Užo ŭ pačatku žniŭnia 2025 hoda, litaralna praz dva miesiacy paśla vynikaŭ hramadskaha abmierkavańnia, u jakim nie było nivodnaha słova pra internaty, na partale dziaržzakupak źjavilisia tendary, arhanizavanyja Upraŭleńniem kapitalnaha budaŭnictva Zavodskaha rajona na vybar prajekciroŭščykaŭ dla abjektaŭ: «Uźviadzieńnie internata ŭ žyłym rajonie Lebiadziny pa vuł. Miastraŭskaj» i «Uźviadzieńnie internata… ŭ miežach vuł. Kniahininskaja, vuł. Iljanskaja».
A ŭžo ŭ lutym 2026 hoda «Minskprajekt», jaki staŭ prajekciroŭščykam, pačaŭ šukać subpadradčykaŭ dla praviadzieńnia na hetych učastkach hieałahičnych, hieatechničnych i ekałahičnych vyšukaŭ.
Rašeńnie pra ŭźviadzieńnie internataŭ na miescy abiacanych sadkoŭ było pryniataje ŭpotaj, biez usialakich paŭtornych hramadskich abmierkavańniaŭ i nasupierak aficyjna prezientavanym płanam.
Internaty dla elitnaha rajona
U tendarnaj dakumientacyi ad «Minskprajekta» ŭžo jość schiemy pasadki novych damoŭ, jakija dazvalajuć zrazumieć ich budučaje abličča. Tam niama fasadaŭ, płanirovak pavierchaŭ i hienpłanaŭ, jakija buduć raspracavanyja paźniej, ale abodva internaty na płanach paznačany jak dziesiacipaviarchovyja budynki.
Internat na rahu vulic Kniahininskaj i Iljanskaj budzie mieć H-padobnuju formu ŭ płanie, a na Miastraŭskaj — mierydyjanalna vyciahnutuju.
Jany buduć mieć pa piać padjezdaŭ i pa 375 kvater u kožnym ź internataŭ. Heta značyć, što ŭ raźliku ŭładaŭ pasialić u rajonie nie mienš za paŭtary tysiačy navasiołaŭ. Akramia ŭłasna internata na ŭčastku pa Miastraŭskaj vulicy raźmiaściacca pompavaja stancyja i viełaparkoŭka, a na ŭčastku pa Iljanskaj — jašče i transfarmatarnaja padstancyja.

Tapahrafičny płan učastka pa Miastraŭskaj vulicy. Fota: z tendarnaj dakumientacyi

Tapahrafičny płan učastka na rahu vulic Kniahininskaj i Iljanskaj. Fota: z tendarnaj dakumientacyi
Internat na vulicy Iljanskaj, miarkujučy pa asablivaściach płana, budzie ŭjaŭlać saboj dakładnuju lustranuju kopiju internataŭ dla miedykaŭ, jakija ŭžo byli dvojčy realizavanyja ŭ Minsku. Havorka idzie pra dziesiacipaviarchovyja panelnyja damy pa vulicy Karžanieŭskaha i pa vulicy Vyhockaha, pabudavanyja na bazie mapidaŭskoj sieryi M 464-U1(M).

Internat na Iljanskaj, jak i jaho papiarednik u inšych rajonach, budzie składacca z dvuch asobnych žyłych karpusoŭ, jakija złučanyja pamiž saboj na ŭzroŭni treciaha ci čaćviortaha paviercha zakrytaj pierachodnaj halerejaj.
Hety architekturny truk sa złučalnym mastkom vykarystoŭvajecca zabudoŭščykami nie dla pryhažości ci zručnaści, a vyklučna dla abychodu žorstkich biełaruskich budaŭničych normaŭ. Halereja, jakaja nie niasie anijakaj karysnaj funkcyi, jurydyčna abjadnoŭvaje dva asobnyja damy ŭ adzin budynak. Jakaja praktyčnaja vyhada ad hetaha pierachodu ŭ hetym kankretnym vypadku, nie da kanca zrazumieła.
Kłasavaja nianaviść u biełaruskaj prapahandzie

Kali infarmacyja pra budaŭnictva internataŭ uspłyła na pavierchniu, žychary Lebiadzinaha pačali zadavać uładam całkam zakonnyja pytańni. Jany nahadali pra pierapoŭnienyja kłasy ŭ škołach (pa 30 čałaviek) i niedachop miescaŭ u sadkach.
Zamiest cyvilizavanaha dyjałohu i tłumačeńniaŭ, čamu horadabudaŭničyja płany pamianialisia ŭpotaj ad ludziej, dziaržaŭnaja prapahanda čakana nakinułasia na niezadavolenych. Jana pačała śviadoma stvarać z žycharoŭ Lebiadzinaha vobraz «elity, jakaja zažrałasia», jakaja nibyta hrebuje susiedstvam sa zvyčajnymi nastaŭnikami i daktarami.
Žurnalistka ahienctva «Minsk-Naviny» Viktoryja Kiryčenka ŭ svaim videakamientaryi naŭprost zajaviła, što abureńnie ludziej — heta «tolki prablema pachisnutaha eha elit Lebiadzinaha, jakim para spuścicca ź niabiosaŭ na ziamlu».
Ryhor Azaronak u svaim telehram-kanale nazvaŭ haradžan «pačvarami» i «śvińniami», jakija «zarochkali» ad pierśpiektyvy susiedstva z «plebsam». U svaim zapale prapahandyst navat pryhraziŭ adklučyć usiamu rajonu vadu — mietad kalektyŭnaha pakarańnia, jaki ŭłady ŭžo vypraboŭvali ŭ 2020 hodzie.

Iranična, što Azaronak navat nie zmoh adroźnić Lebiadziny ad Novaj Baravoj, zajaviŭšy: «Biez vady, vidać, daŭno nie siadzieli, padonki. Ja b im adklučyŭ». Choć nasamreč biez vady tady siadzieła mienavita Novaja Baravaja. Taksama jon prapanavaŭ vysielić niazhodnych u asobnaje hieta — «demharadok».
Heta śviadomaje raspalvańnie kłasavaj varožaści vyhladaje asabliva iranična, kali ŭličyć, što ŭ Lebiadzinym majuć darahuju nieruchomaść viernyja paplečniki Łukašenki nakštałt pres-sakratarki Natalli Ejsmant i sienatara Dźmitryja Baskava.
Horadabudaŭnictva ad Šarykavych
Samym hruntoŭnym u svajoj jadavitaści i adnačasova absurdnaści staŭ tekst Alaksandra Novikava ŭ ahienctvie «Minsk-Naviny» pad zahałoŭkam «Elitny ehaizm: kaho nasamreč bajacca praciŭniki internataŭ u Lebiadzinym».
Uvieś svoj paskvil aŭtar buduje na prymityŭnym raspalvańni kłasavaj nianaviści. Jon paraŭnoŭvaje žycharoŭ rajona z hierojem kazki Sałtykova-Ščadryna «Dziki pamieščyk», jaki maliŭ pazbavić jaho ad «mužykoŭ», i vinavacić ludziej u tym, što jany nibyta ličać nastaŭnikaŭ i daktaroŭ čarniukami.

Aŭtar adkryta kpić z patrabavańniaŭ haradžan vykonvać budaŭničyja normy. Naprykład, na zakonnyja apasieńni nakont źniščeńnia miascovych zialonych zon jon prapanuje iści hulać na vadaschovišča Drazdy abo katacca na karabliku. Heta poŭnaje nierazumieńnie asnoŭ urbanistyki: azielanieńnie byvaje roznaha ŭzroŭniu (ahulnaharadskoje, rajonnaje, unutrykvartalnaje) i vykonvaje roznyja funkcyi, tamu
najaŭnaść vialikaha parku za kiłamietr ad doma nijak nie kampiensuje adsutnaść dreŭ pad ułasnym aknom. Heta ŭsio roŭna što skazać žycharam Šabanoŭ, što im nie patrebny skvier, bo ŭ centry Minska jość vydatnaja vodna-zialonaja sistema.
Asabliva dastałosia ad prapahandysta normam insalacyi (aśvietlenaści kvater). Novikaŭ nazyvaje hetaje słova «mudrahielistym» i zvodzić prablemu da kapryzu: maŭlaŭ, žycharam prosta «niesimpatyčna» žyć biez sonca.

Paradaksalna toje, što žorstkija normy insalacyi, razryvy pamiž damami i abaviazkovaje azielanieńnie dvaroŭ — heta hałoŭnaje dasiahnieńnie mienavita levaha horadabudaŭnictva, jakoje paśladoŭna było ŭkaranionaje ŭ SSSR. Biełaruskija normy naśledujuć savieckim normam, a režym Łukašenki razumieje siabie jak pramoha spadčyńnika savieckaj sistemy, jakomu byccam by ŭdałosia nie stracić toje dobraje, što było ŭ tyja čas.
Voś tolki kali treba apraŭdać uščylnieńnie, zadumanaje biełaruskimi ŭładami, bazavyja savieckija narmatyvy ŭ prapahandystaŭ raptam pieratvarajucca ŭ «elitny ehaizm».

Nie mienš naiŭna hučać i arhumienty čynoŭnikaŭ pra toje, što miascovyja škoły i sadki nibyta majuć «reziervy», bo tudy faktyčna chodziać tolki 60% dziaciej ad śpisačnaha składu, a ŭ himnazii naohuł «možna zrabić druhuju źmienu». Novikaŭ nazyvaje apasieńni ludziej nakont infrastruktury «skuleńniem».
Adnak PDP — heta nie prosta malunak z kalarovymi zonami. Heta dakumient, jaki raspracoŭvajecca śpiecyjalistami na padstavie dakładnych raźlikaŭ i dziaržaŭnych narmatyvaŭ. Kali vy zakreślivajecie dva sadki i stavicie na ich miesca dva dziesiacipaviarchovyja internaty, kolkaść žycharoŭ rezka vyrastaje, i tych reziervaŭ, što zastavalisia, moža paprostu nie chapić. Dla praduchileńnia takich kałapsaŭ infrastruktury i isnuje płanavańnie.
Prapahandysty prapanujuć prosta adkinuć usie hetyja praviły. Uźnikaje łahičnaje pytańnie: kali dziaržava kirujecca nie PDP i narmatyvami, a sijuminutnymi kapryzami i žadańniem upichnuć panelku na luby pusty ŭčastak, to navošta naohuł vydatkoŭvajucca biudžetnyja hrošy na pracu instytutaŭ kštałtu «Minskhrada»?
Bolš za toje, prapahandysty naŭprost pahražajuć žycharam rajona, namiakajučy, što na zvaroty hramadzian ab parušeńni ich zakonnych intaresaŭ uładam treba nie davać abhruntavanyja adkazy, a prosta «dać žorstki adkaz».

Dla kaho heta spraviadlivaść
Dziaržaŭnaja prapahanda sprabuje padać historyju z uščylnieńniem Lebiadzinaha jak vysakarodny akt sacyjalnaj spraviadlivaści. Hałoŭny pasył čynoŭnikaŭ i praŭładnych ŚMI hučyć tak: my prosta chočam dać žyllo biudžetnikam — nastaŭnikam i daktaram, — jakich nibyta biaźlitasna admaŭlajecca prymać «elita».
Ale tradycyjna internaty dla rabotnikaŭ sacyjalnaj śfiery, jakija majuć patrebu ŭ žylli, budavalisia ŭ addalenych spalnych mikrarajonach, takich jak Navinki ci Kurasoŭščyna, što było łahična z punktu hledžańnia koštu ziamli i raźmierkavańnia haradskich resursaŭ. Lebiadziny ž — heta darahi rajon kamiercyjnaj zabudovy na adnoj z hałoŭnych mahistralaŭ stalicy, dzie sfarmiravany vialiki hramadska-spartyŭny centr.
Ludzi, jakija kuplali tut kvatery, płacili nie tolki za kvadratnyja mietry bietonu. U vysoki košt nieruchomaści byli zakładzieny ekałahičnaja pryvabnaść miesca, blizkaść da vadaschovišča Drazdy i, hałoŭnaje, taja samaja infrastruktura, jakuju im abiacali PDP i rekłamnyja buklety zabudoŭščykaŭ. Jany pierapłacili za toje, kab žyć u rajonie z peŭnym uzroŭniem kamfortu.

Atrymlivajecca prychavanaja eksprapryjacyja: čynoŭniki robiać ščodry žest za košt tych, chto inviestavaŭ ułasnyja srodki ŭ rajon.
Kryvadušnaść takoj «sacyjalnaj spraviadlivaści» stanovicca jašče bolš vidavočnaj, kali zhadać inšyja žyllovyja ekśpierymienty ŭłady. Naprykład, nie tak daŭno prapahandyst Ihar Tur, atrymaŭ katedž va ŭzorna-pakazalnym pasiołku Novaja Akolica pad Minskam.
Kab źnizić košt kvadratnaha mietra dla takich kaštoŭnych kadraŭ, dziaržava prosta apłaciła prakładku ŭsich daroh i kamunikacyj — ad vadapravoda da elektrasietak — sa srodkaŭ biudžetu. Inšymi słovami, za košt padatkapłacielščykaŭ.
U vypadku z Novaj Akolicaj nichto ŭ dziaržaŭnych ŚMI nie aburaŭsia ehaizmam ci sacyjalnaj niaroŭnaściu.
Ale kali zvyčajnyja biełarusy, jakija za ŭłasnyja hrošy nabyli kvatery, patrabujuć ad dziaržavy vykanańnia ŭłasnych ža budaŭničych normaŭ i abiacańniaŭ, jany imhnienna pieratvarajucca ŭ «padonkaŭ» i «śvińniaŭ».
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ
Kamientary
Pra internat i dziciačy sadok. Miedykam i nastaŭnikam ź internatu dziciačy sadok nie pałožany? Kudy jany svaich dziaciej adpraviać, kali navat miascovym miescaŭ nie chapała?
Chitraść jašče u tym što sieci u rajenie zrobleny za košt starych žylcoŭ, a novy zabudoŭščyk da ich padklučajecca i ekanomić