«Rusafoby končanyja, vam nie soramna?» Biełaruski brend chacieŭ pradać rasijanam u emihracyi antyvajennyja futbołki — i voś što atrymałasia
Biełaruski brend adzieńnia Znivien, jaki pracuje z palityčna afarbavanymi, a časam i pravakacyjnymi pryntami, vyrašyŭ pravieści ekśpierymient i pasprabavać pradać svoj antyvajenny mierč ruskamoŭnaj emihranckaj aŭdytoryi.
«Ideja zdavałasia zvyšłahičnaj»
Brend Znivien zapuścili ŭ 2021 hodzie. Dyzajnier Uładzimir Malaŭka tady jašče žyŭ u Biełarusi — jon źviazaŭsia sa svaim siabram Paŭłam Dzierkačom u Polščy, kab toj pačaŭ vyrablać cišotki. Nazvaj brenda abrali miesiac, jaki «dla šmatlikich biełarusaŭ staŭ kropkaj adliku».
Adzin z samych viadomych ich pryntaŭ — «Supraćtankavy ch*j»: słova, składzienaje z supraćtankavych «vožykaŭ», jakoje sčytvajecca jak vyraznaje antyvajennaje vykazvańnie. I hety prynt brend vyrašyŭ prapanavać nie tolki biełarusam, ale i rasijanam.
«Naiŭnaja, ale łahičnaja ideja była ŭ tym, što ŭ śviecie jość vialikaja kolkaść rasijan abo ruskich, jakija jak minimum nie padtrymlivajuć vajnu i tamu źjechali ŭ inšyja krainy. U mianie samoha šmat znajomych ruskich, jakija za Ukrainu i nie žyvuć u Rasii», — kaža «Našaj Nivie» zasnavalnik Znivien Uładzimir Malaŭka.
Dalej — užo čysty biznes-raźlik:
«Druhaja ideja była ŭžo čysta pradprymalnickaja, biznesavaja: kali ich šmat, možna čakać peŭnuju kanviersiju ŭ prodažy. Tym bolš što my ŭžo papracavali z hetym pryntam z adnym z pradstaŭnikoŭ ruskaj apazicyjnaj emihracyi — akcioram Alaksiejem Paninym. Jon imhnienna adhuknuŭsia, vykładvaŭ fota ŭ našaj majcy».
U vyniku, jak kaža Malaŭka, «ideja pasprabavać papracavać na novuju aŭdytoryju zdavałasia zvyšłahičnaj».
Kamanda sabrała bazu ŭ 50‑60 fejsbuk-hrup kštałtu «Russkije v Amierikie», «Naši v Mieksikie», «Naši vo Francii» i pajšła ŭ masavuju rassyłku.
Tekst byŭ prosty:
«Heta nie prosta futbołka, heta mocnaje antyvajennaje vykazvańnie. «Supraćtankavy ch*j» — dla tych, chto nie choča maŭčać».
Raźlik byŭ prosty: kali mesedž univiersalny, jon pavinien «zajści». I voś tut pačałosia samaje cikavaje.
«A suprać jakoj vajny?»
Reakcyja aŭdytoryi akazałasia chałodnaj i ahresiŭna-skieptyčnaj.
«A kamu hety supraćtankavy ch*j adrasavany? U čym jaho pasył?»
«Pachnie nie antyvajennaj tematykaj, a antyruskaj abo rusafobskaj… Aŭtar chiba choča, kab ruski, jaki nabudzie hetuju futbołku, nasiŭ na sabie słova «ch*j», dumajučy, što heta suprać vajny. Rusafoby končanyja, nie soramna?»
«Rekłama pavinna być zrazumiełaja. Kali nie — navošta heta ŭvohule było?»
«Prapahanda vajny! Vy chočacie praciahvać vajnu?»
«Vyhladaje jak imia ŭładalnika futbołki».
«Na žal, amierykancy nie zmohuć pračytać hetuju kirylicu — i heta ich nie spynić bambić inšyja krainy».
«A suprać jakoj vajny?», — pisali aburanyja karystalniki ŭ kamientarach.
«Ja nikoli nie bačyŭ stolki niehatyvu»
Sam Uładzimir Malaŭka nie chavaje: maštab reakcyi jaho ździviŭ. Pry hetym jon adznačaje: ludziej tryhieryła nie tolki forma (słova «ch*j»), ale i sam pasył.
«Ja realist: nie ŭsim pavinien padabacca dyzajn. Nielha čakać, što ludziam, jakija nikoli nie čuli pra Znivien, raptam adrazu spadabajecca prynt, jaki nazyvajecca «Supraćtankavy ch*j», dzie pa sutnaści ŭ vas na hrudziach, na majcy, napisana słova Ch*J, tolki składzienaje z supraćtankavych vožykaŭ.
Reakcyja była i na samo paviedamleńnie, kahości tryhieryŭ zvykły dla ruskaha vucha vyraz Ch*J, kahości zakranuła, što jon nibyta pavinien nasić hetyja try litary na hrudziach.
Za ŭvieś moj dośvied takich chałodnych rassyłak ja nidzie nie atrymlivaŭ stolki niehatyŭnych kamientaroŭ, jak mienavita siarod ruskaha kamjunici. Tak što tut jość pra što zadumacca», — kaža Uładzimir Malaŭka.
I iranična dadaje:
«Jość try rečy, na jakija možna hladzieć biaskonca: jak haryć ahoń, jak ciače vada i jak ruskija, što źjechali daloka ad radzimy, lubiać Rasiju i Pucina. Reakcyja vielmi pakazalnaja. Kali paskrebci — tam niejkaja «Vialikaja Rasija», dzie ruskija — heta kaniec i pačatak usiaho čałaviectva».
Pry hetym jon padkreślivaje: rabić vysnovy pra ŭsich pa fejsbuk-hrupach — pamyłka.
«Viadoma, pracent adekvatnaści ŭ hetych fejsbučnych hrupach nabližajecca da adzinki, i nie varta pa hetym ekśpierymiencie mierkavać pra ŭsich ludziej u emihracyi.
Ale možna skazać adnaznačna: u biełarusaŭ i ruskich rozny kulturny bekhraŭnd, rozny kantekst pierajezdu, adjezdu i asensavańnia siabie ŭ hetym śviecie. Dobryja ruskija jość, jany jak trufieli — dzieści hłyboka i nie vysoŭvajucca», — kaža Uładzimir Malaŭka.
Raniej Znivien užo sprabavaŭ vyjści na inšuju aŭdytoryju — ukrainskuju:
«Dva ci try hady tamu my vyrašyli, što možna pasprabavać papracavać i na ŭkrainskuju aŭdytoryju: adaptavali prynty «Moj Rodny Kut», pierakłali ich na ŭkrainskuju movu i pačali rabić z ukrainskimi haradami.
Ale važna razumieć: kankurencyju nichto nie admianiaŭ, navat u emihracyi. Ty kankuryruješ nie tolki z majkami na ŭkrainskuju tematyku, ty ŭvohule musiš dakazać čałavieku, što jon pavinien kupić mienavita našu majku, a nie lubuju inšuju ŭ internecie».
U vyniku brend fiksuje: navat kali ludzi žyvuć u adnoj emihracyi — heta nie robić ich «adnoj aŭdytoryjaj».
«Jość i bolš składany momant. Ja nazyvaju heta kantekstam emihracyi. My ŭžo razumiejem, što važna nam, biełarusam, jakija punkty vyklikajuć u nas vodhuk i emocyju. Ale heta nie pracuje z ukrainskaj aŭdytoryjaj prosta tamu, što pryčyna adjezdu z krainy zusim inšaja, i nastalhija pa rodnaj ziamli taksama inšaja. Im važnaje adno, nam inšaje», — razvažaje Uładzimir Malaŭka.
Tym nie mienš brend nie pakidaje idei dahrukacca da rasijan u emihracyi:
«My biznes, nam treba zaŭsiody šukać napramki i mahčymaści ŭ niejkich dazvolenych ramkach. Naprykład, u Varšavie budzie fiestyval, dzie razam z ruskimi, jakija źjechali ad vajny, buduć vystupać našy biełaruskija zorki. Jak minimum z hetymi ruskimi, chto budzie na scenie, treba papracavać.
Ja razumieju, što šmat chto bačyć niejkuju zdradu ci jašče što, kali kala čahości biełaruskaha ŭźnikaje «dobraje ruskaje», ale nie treba panikavać».
«Heta nie pravał»
Niahledziačy na adsutnaść prodažaŭ, Uładzimir Malaŭka nie ličyć historyju niaŭdačaj.
«Analiz — heta adzin sa składnikaŭ markietynhu, tamu budziem ličyć, što hipoteza adpracavanaja, a čas patračany nie daremna. Ź luboj situacyi treba vyciskać maksimum. Hladzicie, ja atrymaŭ navat bolš: pasty nabrali vahu, źjaviłasia kuča kamientaroŭ, post vyklikaŭ cikavaść u ŚMI. Dziakujučy «dobrym ruskim» pra nas daviedałasia jašče bolš vydatnych biełarusaŭ i biełarusak — toj samaj našaj aŭdytoryi. Chiba heta drenna? Naadvarot, heta vydatny vynik», — adznačaje Uładzimir Malaŭka.
I dadaje: ekśpierymienty i dalej buduć praciahvacca:
«Ich jašče šmat. Naprykład, my adpraŭlali majku Ivanu Dornu, a jon jaje nie zabraŭ z pošty.
Naprykancy źviartajusia da čytačoŭ: nie bojciesia ekśpierymientavać, jak minimum budzie što raskazać ludziam».
Kamientary
Bolej končanych ludziej nie znajšoŭ?
Čujecie roźnicu?