Pašparty biełarusaŭ, jakija hałasujuć na vybarach u KR, apracuje kampanija, u jakoj apošniuju ŭciečku vyjavili ŭ 2026-m, a zasnavalniki — rasijanie
Vybary ŭ Kaardynacyjnuju radu majuć pačacca zaŭtra, 11 maja. Biełarusam dla ŭdziełu nieabchodna budzie prajści vieryfikacyju: sfatahrafavacca i prykłaści svoj pašpart. Hetyja danyja pastupiać padradčyku, kampanii Sumsub. Ale ci možna daviarać hetaj kampanii? Paśla niazručnych pytańniaŭ «Našaj Nivy» vybarčaja kamisija źbirajecca na pazačarhovaje pasiadžeńnie.
Pry hałasavańni na vybarach u Kaardynacyjnuju radu arhanizataram treba pravieryć, ci vybarščyk sapraŭdy hramadzianin Biełarusi i ci hałasuje jon tolki adzin raz.
Dla identyfikacyi vybarščyka arhanizatary naniali padradčyka, kampaniju Sumsub. Biełarusy, jakija chočuć prahałasavać, pavinny buduć sfatahravać svoj dakumient i siabie. Hetyja danyja pastupiać u Sumsub.
Arhanizatary vybaraŭ pierakonvajuć, što vybar kampanii-padradčyka pravilny.
«Jany abviešanyja samymi raznastajnymi siertyfikatami davieru. Tudy nie majem dostupu ni my, raspracoŭščyki sistemy hałasavańnia, ni vybarčaja kamisija. Nichto nie moža pajści tudy i pahladzieć hetyja fota. Ci mohuć jany sami niekamu pieradać danyja? Ja sumniajusia. Jany vykarystoŭvajuć šyfravańnie ŭžo ŭ siabie. Jany pracujuć z dastatkova bujnymi kampanijami. Dla ich historyja luboha vycieku budzie śmiarotnaj. My vybrali samuju vialikuju, viadomuju kampaniju. Kab na ich niemahčyma było nacisnuć», — tłumačyŭ vybar padradčyka dla apracoŭki dadzienych Pavieł Libier u intervju «Svabodzie».
Ale jak jano nasamreč?
Jak vyśvietliła «Naša Niva», Sumsub nie tolki nie ŭvachodzić u razrad «samych vialikich i viadomych» kampanij na rynku padobnych pasłuh, a ŭjaŭlaje saboj arhanizacyju z naboram čyrvonych ściažkoŭ, kali aceńvać jaje karparatyŭnuju historyju praz pryzmu biełaruskich emihranckich arhanizacyj.
Sumsub zasnavana jak startap u 2015 hodzie tryma bratami Sieviaruchinymi. Pieršapačatkovaja biznes-madel — KYC-instrumient dla kryptabiržaŭ i fintech-startapaŭ.
KYC (Know Your Customer) — heta termin ź finansavaj śfiery. Technałohija pa baraćbie z admyvańniem srodkaŭ, jakaja dazvalaje bankam i biržam dakładna viedać, chto ich klijent, asabliva ŭ čas anłajn-rehistracyj. KYC praviaraje, što heta za čałaviek i ci toj jon, kim siabie nazyvaje. Technična heta robicca praz zdymak dakumienta i paraŭnańnie jaho z asobaj praz fota ci videa.
Asnoŭnyja ofisy raspracoŭki Sumsub znachodzilisia ŭ Rasii, Sieviaruchiny — jakija siońnia nazyvajuć siabie Sievierami i śćviardžajuć, što majuć hramadzianstva Izraila — vučylisia ŭ Rasii.
U 2017 hodzie kampanija Sumsub abvieściła pra intehracyju ŭ svoj pradukt technałohii raspaznavańnia dakumientaŭ ad Smart Engines LLC. Heta rasijskaja kampanija, zasnavanaja navukoŭcami Rasijskaj Akademii navuk, čyje technałohii raspaznavańnia dakumientaŭ vykarystoŭvajucca ŭ rasijskich aeraportach. Adnačasova z hetym Smart Engines raspracoŭvała (i imavierna, praciahvaje hetym zajmacca) ŠI-technałohii dla armii, naprykład, raspaznavańnie tankaŭ umoŭnaha voraha.
Z hetaj technałohijaj Sumsub stanovicca paznavalnym hulcom na rynku KYC, ale jak padradčyk kryptabiržaŭ. Bolšaść ukazanych na sajcie Sumsub klijentaŭ — kryptastartapy i biržy, jakija nie majuć nieabchodnych licenzij dla raboty ŭ jeŭrazonie.
Rasijskuju raspracoŭku dla analizu dakumientaŭ Sumsub vykarystoŭvała minimum da 2021 hoda.
Paśla pačatku vajny kampanija zajaviła, što spyniła dziejnaść u Rasii i Biełarusi, a taksama što pierajšła z technałohii Smart Engines na inšuju. Na jakuju inšuju technałohiju pierajšła kampanija, nie ŭdakładniałasia. Zajava była zroblenaja paśla taho jak temaj zacikavalisia žurnalisty i paśla abvinavačvańniaŭ z boku ŭkranskich kampanij pa kibierbiaśpiecy.
Siońnia kampanija pazicyjanuje siabie jak brytanskaja, ale ŭ realnaści brytanskaja jurydyčnaja asoba Sum and Substance Ltd naležyć kiprskaj Raritex Trade Ltd.
Paśla publikacyi hetaha artykuła z nami źviazałasia pradstaŭnica kampanii, jakaja paviedamiła, što z momantu zasnavańnia Sumsub u 2015 hodzie adzinymi kančatkovymi bienieficyjarnymi ŭłaśnikami jaje źjaŭlajucca try jaje zasnavalniki — a mienavita Andrej, Jakaŭ i Piotr Sieviery. «Adroźnieńni ŭ napisańni imionaŭ i proźviščaŭ bratoŭ tłumačacca histaryčnymi źmienami, uniesienymi ŭ niekatoryja ich dakumienty, a taksama ich asabistymi pieravahami». «Raritex Trade Ltd taksama maje čatyroch minarytarnych akcyjanieraŭ. Hetyja akcyjaniery nie źviazanyja pamiž saboj; jany nie majuć miescaŭ u našym saviecie dyrektaraŭ i nie ažyćciaŭlajuć kantrol nad našaj dziejnaściu; siarod ich kančatkovych bienieficyjaraŭ niama palityčna značnych asob (PEP) abo asob pad sankcyjami; sami jany taksama nie znachodziacca pad sankcyjami; jany nijakim čynam nie źviazanyja z rasijskim dziaržaŭnym aparatam. Nichto ź ich kančatkovych bienieficyjaraŭ (asoby jakich my nie majem prava raskryvać bieź piśmovaj zhody bakoŭ) nie źjaŭlajecca adnačasova bienieficyjaram Sumsub. My spadziajemsia, što hetaj infarmacyi dastatkova, kab źniać lubyja abhruntavanyja aściarohi adnosna składu akcyjanieraŭ Sumsub», — havorycca ŭ liście, atrymanym «Našaj Nivaj».
U pačatku 2026 hoda kampanija pryznała, što ŭ 2024 hodzie ŭ jaje sistemie byli trecija asoby, što ŭ vyniku pryviało da kampramietacyi danych karystalnikaŭ, u pryvatnaści ich imionaŭ. «Niesankcyjanavanaja aktyŭnaść była vyjaŭlenaja retraśpiektyŭna padčas pravierki biaśpieki, praviedzienaj u studzieni 2026 hoda», — paviedamlała kampanija.
Z ulikam hetych, a taksama sukupnaści inšych, drabniejšych faktaraŭ, «Naša Niva» źviarnułasia da Paŭła Libiera z pytańniami nakont vybaru kampanii Sumsub jak partniora.
Pavieł Libier paviedamiŭ, što pa hetym pytańni budzie sabrana pazapłanavaje pasiadžeńnie vybarčaj kamisii Kaardynacyjnaj rady:
«Naša techničnaja kamanda (u hetym vypadku ja źjaŭlajusia adkaznym za heta rašeńnie) vybirała lidara rynku, jaki maje nieabchodnyja siertyfikaty biaśpieki + pravodzili testy na jakaść raspaznavańnia.
Sumsub — mižnarodnaja kampanija z hałoŭnym ofisam u Łondanie, jakaja pryznavałasia kampanijaj Gartner lidaram u halinie KYC, plus jana GDPR Compliant (heta značyć, što kampanija prytrymlivajecca pravił Jeŭrasajuza pa zbory i zachoŭvańni asabistych danych. — NN), maje sumiesnyja prajekty ź Interpałam (u realnaści «sumiesny prajekt ź Interpałam» — heta vystupleńnie na kanfierencyi, dzie byli supracoŭniki Interpała. — NN), AAN i dobra prajšła ŭsie testy pa raspaznavańni dakumientaŭ.
Ja pracavaŭ z hetaj kampanijaj u tym liku praz kamiercyjnyja prajekty, i nijakich pytańniaŭ da jakaści servisu jana nie vyklikała. U 2022 kampanija admoviłasia pracavać z Rasijaj i Biełaruśsiu.
Što tyčycca zachavańnia źviestak, to my zadavali heta pytańnie im asobna — dla jeŭrapiejskich kampanij Sumsub vykarystoŭvaje datacentr AWS u Hiermanii (z vykarystańniem encrypted storage dla čullivych dadzienych), kab zabiaśpiečvać GDPR compliance.
Što datyčyć pytańnia pra bienieficyjaraŭ, nam treba samim udakładnić hetyja danyja i abmierkavać hetuju infarmacyju z vybarčaj kamisijaj, pakolki jana naŭprost upłyvaje na biaśpieku i etyčnaść vykarystańnia Sumsub — my praviadziom pravierku.
Dadatkova my siońnia praviadziom pazapłanavaje pasiadžeńnie z CVK, kab abmierkavać hetuju situacyju, pasiadžeńnie budzie adkrytym.
Adnačasova my pravieryli jašče raz, što sam Sumsub śćviardžaje pra spynieńnie pracy z Rasijaj i Biełaruśsiu z 2022 i pra spynieńnie pracy sa Smart Engines u hetym ža hodzie na karyść ułasnaj technałohii.
Astatnija danyja praviarajem».
* * *
Udakładnieńni i dapaŭnieńni
1) U pačatkovaj viersii artykuła havaryłasia «Siońnia kampanija pazicyjanuje siabie jak brytanskaja, ale ŭ realnaści brytanskaja jurydyčnaja asoba Sum and Substance Ltd naležyć kiprskaj Raritex Trade Ltd. Chto ŭ realnaści kantraluje kampaniju, my nie viedajem». U abnoŭlenaj viersii my dadali tłumačeńnie, chto jaje bienieficyjary, atrymanaje ad samoj kampanii.
Kiprski rehistr nie publičny, my nie mahli atrymać hetuju infarmacyju sami.
2) U pačatkovaj viersii artykuła havaryłasia, što ŭ «pačatku 2026 hoda kampanija paśla publikacyj na chakierskich forumach vymušana była pryznać».
U svaim liście kampanija patłumačyła, što incydent byŭ vyjaŭleny i rasśledavany samoj kampanijaj Sumsub i heta nie było vymušana publikacyjami na chakierskich forumach.
3) Publikacyja z Incrypted Media, pracytavanaja ŭ raniejšaj viersii artykuła, hruntujecca na publikacyi vydańnia Rekt, jakaja była paźniej vydalenaja sa staronki hetaha vydańnia pa pastanovie suda ab pryniaćci časovych mier da momantu kančatkovaha sudovaha rašeńnia.
Kamientary