U Šviejcaryi projdzie refierendum, kab abmiežavać kolkaść nasielnictva krainy 10 miljonami čałaviek
Zaraz u alpijskaj respublicy pražyvaje 9,1 młn čałaviek.
14 červienia ŭ Šviejcaryi projdzie refierendum pa inicyjatyvie, jakaja patrabuje ŭtrymlivać pastajannaje nasielnictva Šviejcaryi da 2050 hoda nižej za adznaku 10 młn čałaviek. Ideju «Suprać Šviejcaryi z nasielnictvam 10 młn čałaviek vyłučyła najbujniejšaja ŭ krainie pravakansiervatyŭnaja Šviejcarskaja narodnaja partyja (SVP), piša RBK.
Zaraz u alpijskaj respublicy pražyvaje kala 9,1 młn čałaviek.
Aŭtary inicyjatyvy padkreślivajuć, što z momantu ŭstupleńnia ŭ siłu ŭ 2002 hodzie pahadnieńnia ź ES ab svabodnym pieramiaščeńni ludziej nasielnictva Šviejcaryi pavialičyłasia prykładna na 1,7 młn čałaviek, «u asnoŭnym z-za mihracyi».
Prapanova SVP u nastupnym: kali nasielnictva vyraście da 9,5 młn, urad i parłamient pavinny buduć pryniać miery dla skaračeńnia mihracyi — pierš za ŭsio ŭ śfiery davańnia prytułku i ŭźjadnańnia siemjaŭ.
Tryhieram dla hetaj inicyjatyvy staŭ apublikavany ŭ krasaviku 2025 hoda prahnoz Fiederalnaha statystyčnaha ŭpraŭleńnia Šviejcaryi, zhodna ź jakim krainu čakaje dalejšy rost nasielnictva — prykładna da 10,5 młn čałaviek da 2055 hoda «ŭ značnaj stupieni z-za mihracyi», u toj čas jak naradžalnaść znachodzicca nižej za ŭzrovień prostaha ŭznaŭleńnia nasielnictva, a naturalny pryrost blizki da nula.
Šviejcarskaja narodnaja partyja (SVP) pieramahła na parłamienckich vybarach u 2023 hodzie, atrymaŭšy kala 29% hałasoŭ. Ideałahična hetaja partyja blizkaja da pravapapulisckich palityčnych sił ES: jaje pradstaŭniki vystupajuć za žorstkuju mihracyjnuju palityku, a taksama krytykujuć dałučeńnie krainy da sankcyj suprać Rasii, ličačy heta parušeńniem pryncypu niejtralitetu.
Fiederalny schod Šviejcaryi — heta dvuchpałatny parłamient, jaki składajecca z Nacyjanalnaj rady (200 miescaŭ) i Rady kantonaŭ (46 miescaŭ). Z-za asablivaściej šviejcarskaj sistemy, zasnavanaj na pramoj demakratyi, nivodnaja partyja zvyčajna nie atrymlivaje ŭ parłamiencie bolšaści. Krainaj kiruje šyrokaja kaalicyja palityčnych sił, a rašeńni časta vynosiacca na refierendumy. Tamu SVP kantraluje tolki kala 30% miescaŭ u nižniaj pałacie (62 miescy).
Na pasadu prezidenta Šviejcaryi z 1 studzienia taksama ŭstupiŭ pradstaŭnik SVP Hi Parmielen.
U vypadku ŭchvaleńnia inicyjatyvy šviejcarskija ŭłady, u pryvatnaści, buduć abaviazanyja damovicca ab vyklučeńniach ź mižnarodnych pahadnieńniaŭ, jakija spryjajuć rostu nasielnictva.
«Kali limit 10 młn budzie pieravyšany, Šviejcaryi daviadziecca skasavać hetyja pahadnieńni, u tym liku pahadnieńnie ź ES ab svabodnym pieramiaščeńni ludziej. Udzieł Šviejcaryi ŭ Šenhienskim i Dublinskim pahadnieńniach ES taksama budzie pastaŭleny pad sumnieŭ, jak i ciesnaje supracoŭnictva ŭ halinie biaśpieki i prytułku», — havorycca ŭ prajekcie inicyjatyvy SVP.
Šviejcaryja taksama dałučyłasia da Šenhienskaj zony i Dublinskaj sistemy (rehłamientu). Adpaviednyja pahadnieńni byli padpisanyja ŭ 2004 hodzie, zaćvierdžanyja na refierendumie ŭ 2005 hodzie i ŭstupili ŭ siłu ŭ 2008-m. Dałučeńnie da Šenhiena aznačaje admienu sistematyčnaha pašpartnaha kantrolu na miežach z krainami, jakija ŭvachodziać u hetuju zonu, a taksama prymianieńnie adzinych praviłaŭ vydačy viz. Pravaachoŭnyja, mytnyja i mihracyjnyja orhany Šviejcaryi taksama majuć poŭny i pramy dostup da ahulnajeŭrapiejskich infarmacyjnych sistem.
Udzieł u Dublinskaj sistemie praduhledžvaje prymianieńnie ahulnych jeŭrapiejskich pravił vyznačeńnia dziaržavy, adkaznaj za razhlad chadajnictva ab pradastaŭleńni prytułku. Zhodna z rehłamientam, adkaznaść za razhlad zajavak ab vydačy prytułku, jak praviła, niasie kraina pieršaha ŭjezdu ŭ ES.
27% nasielnictva Šviejcaryi składajuć zamiežniki, što źjaŭlajecca adnym z samych vysokich pakazčykaŭ siarod raźvitych jeŭrapiejskich dziaržaŭ.
Bolšaść zamiežnikaŭ, jakija pražyvajuć u respublicy, pachodziać ź Italii, Hiermanii, Partuhalii i Francyi. Mihranty čaściej za ŭsio pryjazdžajuć u Šviejcaryju z metaj pracaŭładkavańnia: jak u śfieru dohladu chvorych, dzie adčuvajecca deficyt kadraŭ, tak i ŭ vysokakvalifikavanyja haliny (naprykład, farmaceŭtyčnuju pramysłovaść).
Kali šviejcarcy padtrymajuć ideju abmiežavać nasielnictva, to pierš za ŭsio Fiederalnaja rada budzie vymušana skasavać Pahadnieńnie ź ES ab svabodnym pieramiaščeńni asob. U hetym vypadku pad pahrozaj mohuć apynucca tysiačy niemcaŭ. Zaraz u Šviejcaryi pražyvaje kala 339 tys. niemcaŭ, jašče amal 65 tys. čałaviek štodnia jeździać na pracu ŭ Šviejcaryju z susiednich haradoŭ Hiermanii.
U vypadku stanoŭčaha rašeńnia na refierendumie hramadzianie FRH, jak i inšych krain ES, chutčej za ŭsio, buduć abaviazanyja atrymlivać dazvoły na pracu ŭ respublicy pa sistemie kvot. Krytyki inicyjatyvy ličać, što heta moža pryvieści da kanfliktaŭ vakoł raźmierkavańnia kvot pamiž roznymi halinami, dzie adčuvajecca niedachop kadraŭ.
Žurnalisty pravodziać paraleli z Brexit, adznačajučy, što ŭ vypadku pryniaćcia inicyjatyvy niepaźbiežna pačniecca praces addaleńnia Šviejcaryi i ES.
Kamientary