У Швейцарыі пройдзе рэферэндум, каб абмежаваць колькасць насельніцтва краіны 10 мільёнамі чалавек

14 чэрвеня ў Швейцарыі пройдзе рэферэндум па ініцыятыве, якая патрабуе ўтрымліваць пастаяннае насельніцтва Швейцарыі да 2050 года ніжэй за адзнаку 10 млн чалавек. Ідэю «Супраць Швейцарыі з насельніцтвам 10 млн чалавек вылучыла найбуйнейшая ў краіне правакансерватыўная Швейцарская народная партыя (SVP), піша РБК.

Зараз у альпійскай рэспубліцы пражывае каля 9,1 млн чалавек.

Аўтары ініцыятывы падкрэсліваюць, што з моманту ўступлення ў сілу ў 2002 годзе пагаднення з ЕС аб свабодным перамяшчэнні людзей насельніцтва Швейцарыі павялічылася прыкладна на 1,7 млн чалавек, «у асноўным з-за міграцыі».

Прапанова SVP у наступным: калі насельніцтва вырасце да 9,5 млн, урад і парламент павінны будуць прыняць меры для скарачэння міграцыі — перш за ўсё ў сферы давання прытулку і ўз’яднання сем’яў.

Трыгерам для гэтай ініцыятывы стаў апублікаваны ў красавіку 2025 года прагноз Федэральнага статыстычнага ўпраўлення Швейцарыі, згодна з якім краіну чакае далейшы рост насельніцтва — прыкладна да 10,5 млн чалавек да 2055 года «ў значнай ступені з-за міграцыі», у той час як нараджальнасць знаходзіцца ніжэй за ўзровень простага ўзнаўлення насельніцтва, а натуральны прырост блізкі да нуля.

Швейцарская народная партыя (SVP) перамагла на парламенцкіх выбарах у 2023 годзе, атрымаўшы каля 29% галасоў. Ідэалагічна гэтая партыя блізкая да правапапулісцкіх палітычных сіл ЕС: яе прадстаўнікі выступаюць за жорсткую міграцыйную палітыку, а таксама крытыкуюць далучэнне краіны да санкцый супраць Расіі, лічачы гэта парушэннем прынцыпу нейтралітэту.

Федэральны сход Швейцарыі — гэта двухпалатны парламент, які складаецца з Нацыянальнай рады (200 месцаў) і Рады кантонаў (46 месцаў). З-за асаблівасцей швейцарскай сістэмы, заснаванай на прамой дэмакратыі, ніводная партыя звычайна не атрымлівае ў парламенце большасці. Краінай кіруе шырокая кааліцыя палітычных сіл, а рашэнні часта выносяцца на рэферэндумы. Таму SVP кантралюе толькі каля 30% месцаў у ніжняй палаце (62 месцы).

На пасаду прэзідэнта Швейцарыі з 1 студзеня таксама ўступіў прадстаўнік SVP Гі Пармелен.

У выпадку ўхвалення ініцыятывы швейцарскія ўлады, у прыватнасці, будуць абавязаныя дамовіцца аб выключэннях з міжнародных пагадненняў, якія спрыяюць росту насельніцтва.

«Калі ліміт 10 млн будзе перавышаны, Швейцарыі давядзецца скасаваць гэтыя пагадненні, у тым ліку пагадненне з ЕС аб свабодным перамяшчэнні людзей. Удзел Швейцарыі ў Шэнгенскім і Дублінскім пагадненнях ЕС таксама будзе пастаўлены пад сумнеў, як і цеснае супрацоўніцтва ў галіне бяспекі і прытулку», — гаворыцца ў праекце ініцыятывы SVP.

Швейцарыя таксама далучылася да Шэнгенскай зоны і Дублінскай сістэмы (рэгламенту). Адпаведныя пагадненні былі падпісаныя ў 2004 годзе, зацверджаныя на рэферэндуме ў 2005 годзе і ўступілі ў сілу ў 2008-м. Далучэнне да Шэнгена азначае адмену сістэматычнага пашпартнага кантролю на межах з краінамі, якія ўваходзяць у гэтую зону, а таксама прымяненне адзіных правілаў выдачы віз. Праваахоўныя, мытныя і міграцыйныя органы Швейцарыі таксама маюць поўны і прамы доступ да агульнаеўрапейскіх інфармацыйных сістэм.

Удзел у Дублінскай сістэме прадугледжвае прымяненне агульных еўрапейскіх правіл вызначэння дзяржавы, адказнай за разгляд хадайніцтва аб прадастаўленні прытулку. Згодна з рэгламентам, адказнасць за разгляд заявак аб выдачы прытулку, як правіла, нясе краіна першага ўезду ў ЕС.

27% насельніцтва Швейцарыі складаюць замежнікі, што з’яўляецца адным з самых высокіх паказчыкаў сярод развітых еўрапейскіх дзяржаў.

Большасць замежнікаў, якія пражываюць у рэспубліцы, паходзяць з Італіі, Германіі, Партугаліі і Францыі. Мігранты часцей за ўсё прыязджаюць у Швейцарыю з мэтай працаўладкавання: як у сферу догляду хворых, дзе адчуваецца дэфіцыт кадраў, так і ў высокакваліфікаваныя галіны (напрыклад, фармацэўтычную прамысловасць).

Калі швейцарцы падтрымаюць ідэю абмежаваць насельніцтва, то перш за ўсё Федэральная рада будзе вымушана скасаваць Пагадненне з ЕС аб свабодным перамяшчэнні асоб. У гэтым выпадку пад пагрозай могуць апынуцца тысячы немцаў. Зараз у Швейцарыі пражывае каля 339 тыс. немцаў, яшчэ амаль 65 тыс. чалавек штодня ездзяць на працу ў Швейцарыю з суседніх гарадоў Германіі.

У выпадку станоўчага рашэння на рэферэндуме грамадзяне ФРГ, як і іншых краін ЕС, хутчэй за ўсё, будуць абавязаныя атрымліваць дазволы на працу ў рэспубліцы па сістэме квот. Крытыкі ініцыятывы лічаць, што гэта можа прывесці да канфліктаў вакол размеркавання квот паміж рознымі галінамі, дзе адчуваецца недахоп кадраў.

Журналісты праводзяць паралелі з Brexit, адзначаючы, што ў выпадку прыняцця ініцыятывы непазбежна пачнецца працэс аддалення Швейцарыі і ЕС.

• 3
• 3
• 1
• 2
• 0
• 0
• 0
• 0