Biełarusam čaściej stali admaŭlać u mižnarodnaj abaronie ŭ Polščy — što adbyvajecca
U Polščy pačaścilisia vypadki admovaŭ biełarusam u mižnarodnaj abaronie z farmuloŭkaj «maštab represij mienšaje». Za minuły miesiac polskija ŭłady vydali hramadzianam Biełarusi rekordnyja 52 admovy ŭ mižnarodnaj abaronie, ci 57,8% ad usich rašeńniaŭ.
Chacia nasamreč, pa śviedčańniach pravaabaroncaŭ, represii ŭ krainie nie pamienšali — jany prosta źmianili farmat.
Raspytali jurystku Volhu Dabravolskuju padrabiaźniej pra maštaby źjavy, a taksama pra toje, što moža zrabić kožny, kab raźličvać na pazityŭny razhlad svajoj spravy.
Zhodna z apošniaj spravazdačaj Ofisa pa spravach inšaziemcaŭ, červień staŭ rekordnym pa kolkaści admoŭnych rašeńniaŭ u spravach nadańnia mižnarodnaj achovy — 52, ci 57,8% ad usich rašeńniaŭ. Jašče ŭ mai admovaŭ było ŭsiaho 17, a ŭ krasaviku — 14. U 2025‑m dola niehatyŭnych rašeńniaŭ składała 6,1%, u 2024‑m — 5,6% (kali brać u raźlik usie spravy, dzie vynosiłasia rašeńnie).
Razhladajučy čarhovuju spravu klijenta-biełarusa, u raparcie adździeła, jaki rychtuje infarmacyju ab krainach pachodžańnia, Volha Dabravolskaja sutyknułasia z nastupnaj vysnovaj pra Biełaruś: «Najbolšaja chvala represij mieła miesca ŭ pieršyja hady paśla pratestaŭ. Na siońnia kolkaść asob, jakim vystaŭlajucca abvinavačvańni ŭ suviazi z udziełam u pratestach, pamienšała. Bolšaść asudžanych užo adbyli pakarańnie abo byli vyzvalenyja ŭ miežach pamiłavańnia».
«Taki padychod pakazvaje, što Upraŭleńnie pa spravach inšaziemcaŭ (Urząd do Spraw Cudzoziemców), jakoje razhladaje spravy ab mižnarodnaj abaronie, napeŭna, aceńvaje situacyju ŭ Biełarusi nie stolki praz pryzmu praciahłaha charaktaru represij, kolki praz dynamiku kolkaści novych spraŭ i farmalnyja pakazčyki vyzvaleńnia asob. U vyniku heta moža stvarać uražańnie peŭnaj stabilizacyi represij abo ich źnižeńnia, chacia na praktycy represiŭny miechanizm praciahvaje dziejničać, źmianiajučy tolki svaje formy i mietady», — kamientuje jurystka.
Adnak časam u niehatyŭnych kiejsach vinavatyja i sami zajaŭniki.
«Mnohim ludziam zdajecca, što ich asabistaja historyja i ich pieraściarohi vidavočnyja. Na praktycy zajaŭniki časta vielmi koratka zapaŭniajuć ankietu, nie apisvajuć važnych abstavin, nie prykładajuć dokazaŭ, nie zadumvajucca nad tym, jakija mienavita fakty mohuć mieć značeńnie dla acenki ich situacyi».
Pry hetym pracedura mižnarodnaj abarony patrabuje značna bolš faktałohii — nieabchodna nie tolki raskazać pra toje, što adbyłosia ŭ minułym, ale i rastłumačyć, čamu ryzyka pieraśledu zachoŭvajecca mienavita siońnia i čamu kankretny čałaviek nie moža biaśpiečna viarnucca ŭ Biełaruś.
Admova ŭ pieršaj instancyi — nie kaniec spravy
Varta pamiatać, što ŭ Polščy spravy ab mižnarodnaj abaronie razhladajuć u dźviuch instancyjach. Paśla padačy abskardžańnia sprava traplaje ŭ Radu pa spravach biežancaŭ (Rada do Spraw Uchodźców), jakaja nanoŭ aceńvaje ŭsie akaličnaści, dokazy i aktualnuju situacyju ŭ krainie pachodžańnia. Mienavita tamu dobra padrychtavanaje abskardžańnie moža istotna paŭpłyvać na kančatkovy vynik.
Ci čakać biełarusam dalejšaha ŭskładnieńnia ŭ lehalizacyi?
Pakul usim, chto pracuje ŭ śfiery mihracyjnaha prava, składana skazać, jak budzie raźvivacca praktyka ŭ bližejšaj budučyni.
«Ale my ŭžo pracujem nad tym, kab źviarnuć uvahu na hetuju prablemu, — adznačaje Volha Dabravolskaja. — Na minułym tydni ja mieła sustreču ź sienataram Adamam Bodnaram i pradstaŭnikami Amnesty International. My abmierkavali mahčymaść supracoŭnictva na parłamienckim uzroŭni. Taksama ŭžo zapłanavanyja sustrečy z pradstaŭnikami ŭrada. Dla mianie važna, kab hetaje pytańnie razhladałasia nie tolki jak prablema asobnych spraŭ, a jak bolš šyrokaja pravavaja i humanitarnaja prablema.
Kali padychod, što represii ŭ Biełarusi nibyta stracili sistemny charaktar, zamacujecca jak administracyjnaja praktyka, heta moža mieć nastupstvy nie tolki dla mižnarodnaj abarony. Heta moža ŭpłyvać i na inšyja pracedury, dzie važna pryznańnie taho, što čałaviek nie moža biaśpiečna źviarnucca da ŭładaŭ svajoj krainy».
Dadatkova jurysty zaklikajuć: na asabistym uzroŭni zaŭsiody maksimalna surjozna stavicca da svajoj spravy.
«Ja časta kažu svaim klijentam: kali vaša ankieta zajmaje try staronki, heta, chutčej za ŭsio, aznačaje nie toje, što ŭ vas prostaja sprava, a toje, što vy nie raspaviali pra ŭsie važnyja akaličnaści.
U zajavie nieabchodna pakazać nie tolki toje, što z vami adbyłosia, ale i chto vy. Jakija ŭ vas palityčnyja pohlady? Jakoj była vaša hramadzianskaja aktyŭnaść? Ci naležycie vy da hrupy, jakaja moža padviarhacca asablivaj ryzycy pieraśledu, naprykład žurnalistaŭ, pravaabaroncaŭ, pradstaŭnikoŭ ŁHBTK+, byłych supracoŭnikaŭ siłavych struktur, vałancioraŭ abo inšych katehoryj?
Vielmi važna nie tolki padrabiazna apisać svaju situacyju, ale i, pa mahčymaści, paćvierdzić jaje dokazami. Heta mohuć być pozvy, sudovyja rašeńni, fatahrafii i videazapisy, elektronnaja pierapiska, paviedamleńni ŭ miesiendžarach, publikacyi ŭ ŚMI, skrynšoty z sacyjalnych sietak, a taksama rekamiendacyi ci śviedčańni ludziej i arhanizacyj, jakija mohuć paćvierdzić vašu dziejnaść».
Nie varta zabyvacca i pra toje, što adbyvałasia ŭžo paśla vyjezdu ź Biełarusi.
«Kali čałaviek praciahvaje hramadskuju abo palityčnuju dziejnaść za miažoj, supracoŭničaje ź biełaruskimi arhanizacyjami, udzielničaje ŭ akcyjach, vystupaje publična abo zajmajecca pravaabarončaj dziejnaściu, pra heta taksama nieabchodna paviedamić. Takija abstaviny mohuć istotna ŭzmacnić spravu, bo śviedčać, što ryzyka pieraśledu zachoŭvajecca i siońnia», — padkreślivaje jurystka.
Ciapier čytajuć
Kolkaść achviar vybuchu ŭ maskoŭskim elitnym restaranie na jubilei hienierała, jaki kamandavaŭ nastupam na Kijeŭ ź Biełarusi ŭ 2022-m, vyrasła da piaci čałaviek44
Kamientary
Trymajciesia!
nu-nu...