«Da kanca hoda, spadziajusia, zmožam realizavać adnu-dźvie rečy». Babaryka — pra svoj novy prajekt i biełaruskuju movu

«Naša Niva»: Napiaredadni kanfierencyi vy anansavali svoj novy prajekt — Belarus Network — jak «most pamiž tymi, u kaho jość resursy i mahčymaści, i tymi, chto vyrašaje prablemy biełarusaŭ». Praŭda, paśla jaho prezientacyi zastałosia bolš pytańniaŭ. Možacie pryvieści niejkuju blizkuju anałohiju, kab zrazumieć, jak budzie pracavać vaš prajekt?

Viktar Babaryka: Jak ja i kazaŭ, heta most. Zhadajcie, dla čaho jon budujecca — złučyć. Tak i ŭ nas jość niejkaja patreba, ja razumieju, što jana jość. A jość niechta, chto skaža: «Ja b štości zrabiŭ», «Ja b daŭ hrošy», «A b jašče štości».

Niechta ŭžo i davaŭ hrošy raniej — naprykład, biełaruskija biznesmieny. Ale jany zadajucca pytańniem: «A dzie vynik? Niama. Tamu ja bolš ničoha davać nie budu». Takaja ŭ ich pazicyja. 

Ci voś prostaje pytańnie: navošta biełarusu toje, što my robim [u emihracyi]? Možna kazać: «A my ničoha i nie možam». Tamu što «niebiaśpiečna dla vas, i ŭsio». I raz heta tak, rabić dla vas my zaraz ničoha i nie budziem. My budziem, jak usie tut kažuć, rabić «na budučyniu». Kaliści jana pryjdzie, i my takija na biełych kaniach pryjedziem, razumnyja, z dośviedam, i skažam: «Voś my viedajem, jak kiravać vami. A vy ž nie viedajecie, jak vy žyć budziecie?»

Ja ŭžo heta čuju bolš za 30 hadoŭ — adzin taki taksama viedaje, jak chacieli b žyć biełarusy. I my voś viedajem, jak chacieli b žyć biełarusy ŭnutry krainy. Ale chto-niebudź biełarusaŭ samich spytaŭ?

My z kamandaj pasprabujem abjadnać ludziej. Treba jak u luboj mašynie zakłaści niejkija pryncypy: jak vy budziecie razumieć adzin adnaho? I hetyja pryncypy — pieršaje, što treba zrabić. Niejkim čynam pryjści i skazać: «Tak, biełarusy, jość instrumienty analizu infarmacyjnaha pola, kab zrazumieć, što vam cikava i jakija jość u vas prablemy. My viedajem. My adkrytyja».

Dapuścim, u vas sto prablem. Vyrašyć my zmožam tolki adnu. Ale my paśla pakažam, jak my jaje vyrašyli. Zaŭtra ich, vyrašanych, budzie ŭžo dźvie. I tady biełarus padumaje: «Aha, jany navat u hetych umovach mohuć niešta vyrašyć. Mała taho, jany viedajuć pra nas, jany nie zabyli. Jany nie staviacca da nas jak «oj, u Biełarusi ŭsio drenna, truba». Prabačcie, ale prosta kazać, što «nie, vy tam drenna žyviacie, čakajcie, chutka pryjdzie ščaście» — tak nie pracuje.

Belarus Network jak most musić pabudavać novuju sistemu kamunikacyi, znoŭ źviazać parvanyja nitki našaha kłubka.

«NN»: Jakoha kštałtu heta mohuć prablemy i kali, jak vy bačycie, Belarus Network zapracuje na praktycy?

VB: Belarus Network — heta sistema dadatkovaj kaštoŭnaści kožnamu z nas. Zhadajcie, jak było ŭ 2020-m: «tak, u mianie jość try hadziny na tydzień, ja mahu na aŭto raźvieźci vadu na pikiety».

Tak i tut — napišy, što ty možaš. Pasiadzieć z čužym dziciom ci sabakam — kali łaska! Kali niemahčyma ratavać krainu, dapamažy chacia b adnamu čałavieku. Biełaruś — heta najpierš ludzi, ludzi — hałoŭnaja kaštoŭnaść krainy.

Da kanca hetaha hoda, ja spadziajusia, my zmožam realizavać adnu-dźvie rečy.

«NN»: Možacie raskazać, chto ŭ vašaj kamandzie? Ci jość siarod ich viadomyja ŭžo asoby, jakija zhurtavalisia vakoł vas pad vybary-2020?

VB: U našaj kamandzie zaŭsiody było tak: jość niejki ściah, ty ŭtykaješ jaho i kažaš «Chaciełasia b zrabić heta, heta i heta». I ludziam patrebny čas, kab jany pryjšli i sami skazali: «Mnie heta cikava, ja budu pracavać na voś hetym adrezku». Ci «heta ŭžo niecikava». Tak było i ŭ 2020 hodzie.

Ale pakul ja nie nazyvaju proźviščy členaŭ kamandy pa roznych kirunkach, bo mnie nie davali na toje dabro jany sami.

Samaje kaštoŭnaje, što z usimi ludźmi ŭ kamandzie ŭ nas usio zaŭsiody adbyvałasia cicha-mirna. I ja vielmi spadziajusia, što tak i zastaniecca. Niezaležna ad taho, ci buduć ludzi sa staroj kamandy prymać udzieł u Belarus Network. Najpierš kožny ź ich — heta samastojnaja fihura.

«NN»: Ci jość niejkija naviny ad vašaha syna Eduarda, jaki zastajecca za kratami?

VB: Ja viedaju, što ŭ jaho fizičnyja i psichałahičnyja ŭmovy ciažkija, ale jon trymajecca. Jon nie ŭ depresii. Nakolki ja viedaju, jon pieryjadyčna siadzić u ŠIZA, zaraz jon znoŭ u PKT na paŭhoda.

Čamu — nichto nie viedaje. Nu, voś taki režym. Takaja voś pomsta.

Situacyja z Edzikam — moj bol, i ja rablu ŭsio, što ŭ maich siłach, kab jon chutčej apynuŭsia na svabodzie.

«NN»: U vas zaŭvažny prahres u biełaruskaj movie. Ci robicie vy niešta admysłovaje dla hetaha?

VB: Kali ščyra, nie. Ale ja zaŭsiody imknusia adkazvać čałavieku na toj movie, na jakoj jon sam da mianie źviartajecca.

Uvohule ja dahetul da kanca nie razumieju, čamu markier movy tak važny mienavita pamiž samimi biełarusami. Mnie heta padabajecca ŭ situacyjach, pra jakija raskazvajuć maje siabry. Naprykład, kali da biełarusa źviartajecca rasijanin, to navat toj, chto nikoli nie razmaŭlaŭ pa-biełarusku, sprabuje jamu niešta adkazać na biełaruskaj movie. To-bok, mnie zrazumieła, čamu hety markier unutry krainy isnuje adnosna rasijan.

I ja zhodny z tym, što treba razmaŭlać na rodnaj movie, jaje treba zachoŭvać. Ale mova nie moža być markieram pamiž nami. Ja nikoli nie razumieŭ bilinhvaŭ, jakija prychodzili ŭ kramu, a ich tam nie zrazumieŭ pradaviec, i jany z hetaha rabili skandał. To-bok, ty viedaješ dźvie movy, pradaviec viedaje adnu. Heta prablema pradaŭca. Paškaduj jaho ŭnutry i pradubluj pa-rusku, bo ty viedaješ dźvie movy. Heta tvaja pieravaha.

• 3
• 7
• 1
• 9
• 0
• 0
• 0
• 0