Raskazvajem, jak mohuć znachodzić danaty pry pierasiačeńni miažy i jak abaranicca
U apošnija miesiacy stała viadoma pra jak minimum dziesiać spravaŭ, kali ludzi viartalisia z-za miažy i ich aryštoŭvali za danaty. Siarod niadaŭnich — vypadak hramadzianina Čechii Vitala Dziamidčyka, jaki pryjechaŭ da chvoraj maci.

Danaty ci sproby danataŭ ź biełaruskich kartak
Viadomyja vypadki, kali ludziej zatrymlivali za toje, što jany danacili ci sprabavali danacić ź biełaruskich kartak naŭprost. Hety šlach siłavikam vyličyć praściej za ŭsio.
Bankaŭskija prahramy i kryptahamancy
Biełaruskija siłaviki karystajucca rasijskaj prahramaj «Mabilny kryminalist». Jana dazvalaje aŭtamatyčna praskaniravać i praanalizavać bankaŭskija prahramy — i navat zamiežnych bankaŭ.
Prahrama vyciahvaje z baz banka ŭsiu historyju płaciažoŭ: dakładny čas, sumu, valutu, numar rachunku/karty atrymalnika, a taksama pryznačeńnie płaciažu (kamientar). Pa hetych palach možna vyjavić słovy kštałtu «danat», «dapamoha», «achviaravańnie», «zbor» abo nazvy fondaŭ i inicyjatyŭ.
I navat kali sama bankaŭskaja prahrama z telefona vydalenaja, schavanaja abo dadatkova zaparolenaja, u sistemnych bazach apaviaščeńniaŭ (Notification Center na iOS abo Notification Listener na Android) časta zachoŭvajucca teksty ŭsich push-paviedamleńniaŭ pra paśpiachovaje śpisańnie srodkaŭ z ukazańniem sumy i servisu/atrymalnika.
Taksama rasijskaja raspracoŭka moža šukać vydalenyja radki ŭ bazach danych (.wal,.journal) bankaŭskich prahram. To-bok navat kali danyja byli vydalenyja (naprykład, vy źniščyli kartku ci danacili z adnarazovaj), jość imaviernaść, što ich uznoviać.
«Mabilny kryminalist» moža hetak ža analizavać akaŭnty na kryptabiržach i ŭ mabilnych kryptakašalkach. Schiema dakładna takaja ž, jak i z bankaŭskimi prahramami.
A kali na samim telefonie historyja była ačyščana, ale zachavalisia aŭtaryzacyjnyja tokieny abo paroli, instrumient moža padłučycca naŭprost da siervieraŭ abo veb-viersij niekatorych servisaŭ i kryptabirž (naprykład, Binance) i spampavać poŭnuju historyju tranzakcyj.
Možna zahruzić u prahramu hatovy śpis bankaŭskich rachunkaŭ, numaroŭ kart abo kryptaadrasoŭ (naprykład, aficyjnyja rekvizity fondaŭ padtrymki, kraŭdfandynhaŭ ci arhanizacyj). Prahrama aŭtamatyčna praskanuje ŭsie finansavyja prahramy na pryładzie i paznačyć supadzieńni.
Heta dazvalaje mierkavać, što siłaviki karystajucca takoj mahčymaściu ŭ tym liku i dla pošuku danataŭ z zamiežnych kartaŭ dla ludziej, jakija žyvuć za miažoj. Vyhruzka infarmacyi zajmaje chviliny.
Zvyčajna ludziej za kryptadanaty zatrymlivajuć nie imhnienna — kab supastavić kryptakašalok z arhanizacyjaj, patrabujecca dadatkovy čas, a zboraŭ vielmi šmat, unieści ich u stop list nierealna. Ale supastavić u vyniku mahčyma, bo zvyčajna kašalki ŭ tych, chto źbiraje srodki, nie mianiajucca.
Ale jość i jašče adzin sposab. Viadomy vypadak, kali źviestki pra danaty šaści hramadzianaŭ Rasii na padtrymku Ukrainy siłavikam pieradała bujnaja birža Binance. U vyniku hramadzianina Rasii Juryja Bieleńkaha, jaki z 2015 hoda pastajanna žyŭ u Bałharyi, asudzili na vialiki termin.
U fajle, jaki Binance daŭ rasijskamu Śledčamu kamitetu, była padrabiaznaja historyja akaŭnta ad momantu rehistracyi — u tym liku i poŭnaja historyja jahonych tranzakcyj. Sam jon pra heta ničoha nie viedaŭ.
Razmovy ź inšymi
U adnym ź viadomych nam vypadkaŭ telefon čałavieka byŭ całkam čysty.
Ale razmovu pra danat znajšli ŭ kampjutary, na jakim byŭ ustalavany telehram.
Mahčyma, i ŭ hetym vypadku siłavikam dapamoh «Mabilny kryminalist». Jon moža skanavać razmovy pa klučavych słovach, znachodzić danaty pa skrynšotach, raspaznavać hołas i šukać numary rachunkaŭ i kryptakašalkoŭ u pierapiscy.
Kali dyjałoh ci asobnyja paviedamleńni pra danaty byli vydalenyja, prahrama sprabuje zdabyć ich ź nieraźmierkavanaj pamiaci i baz SQLite, pakul jany nie byli pierazapisanyja inšaj infarmacyjaj.
Imejły
Kali vy danacicie, to zvyčajna na elektronnuju skryniu, jakuju vy pryviazali da płaciažu, prychodzić paviedamleńnie pra paśpiachovy danat ci list z padziakaj. U siłavikoŭ jość mietady, jak praanalizavać takuju infarmacyju — takoje paviedamleńnie dakładna moža stać dokazam u sudzie.
Jak abaranicca?
«Praź miažu treba jechać z knopkavym telefonam. Sfatahrafavacca ź blizkimi možna na ich telefony, i jany potym dašluć zdymki. Paru tydniaŭ možna abyścisia biez prasunutaha telefona. Ci varta ryzykavać?
Abo sa starym smartfonam, u jakim dziesiatak patrebnych numaroŭ i nijakich miesiendžaraŭ», — prapanuje surazmoŭca, jaki paciarpieŭ za danaty.
Pradstaŭniki inicyjatyvy «Kibierbabior» kažuć, što niemahčyma całkam abaranić siabie ad pieraśledu za danaty, prosta ścioršy telefon abo vybraŭšy «pravilnuju» pryładu.
«U vypadku danataŭ sama pryłada nie zaŭsiody źjaŭlajecca hałoŭnaj ryzykaj. Vyčyścić danyja z telefona, jak praviła, možna — i navat treba, — ale vydalić infarmacyju pra danaty nie zaŭsiody tak prosta. A kali danyja ab płaciažach jeść u biełaruskaha banku, vy mała što možacie zrabić.
Kali havorka idzie pra danaty, to pieršyja pytańni, jakija treba zadać sabie pierad pajezdkaj, nie pra madel telefona. Jakoj kartkaj vy karystalisia dla danataŭ i jakim čynam? Ci ažyćciaŭlalisia jakija-niebudź płaciažy ź biełaruskaj kartki? Ci mahła dabračynnaja arhanizacyja, na jakuju vy pieraličyli hrošy, stać achviaraj uciečki danych?
Padčas ahladu na miažy hałoŭnaja pahroza moža zaklučacca nie ŭ najaŭnaści ŭ siłavikoŭ admysłovaha prahramnaha zabieśpiačeńnia, a ŭ zvyčajnym čałaviečym faktary — kali vas paprosiać razbłakiravać telefon i znajści i pakazać patrebnuju infarmacyju, nichto nie moža harantavać, chto i što budzie ź joj rabić u kankretnaj situacyi».
Pradstaŭniki «Kibierbabra» kažuć, što ciažej za ŭsio atrymać danyja z sučasnych pryładaŭ z aktualnymi abnaŭleńniami biaśpieki. Heta apošnija madeli iPhone na śviežaj iOS i Google Pixel. Uraźliviej staryja madeli, jakija bolš nie atrymlivajuć abnaŭleńniaŭ, biudžetnyja Android-smartfony. Ale harantavać, što peŭnuju madel nielha ŭzłamać, niemahčyma.
«Ni Cellebrite, ni «Mabilny kryminalist», nie mohuć padniać vydalenyja danyja, kali vydaleńnie było zroblena zahadzia, a nie za hadzinu da pravierki. Tamu my rekamiendujem zahadzia i staranna čyścić svaje pryłady abo brać «čystyja» dla pierasiačeńnia miažy», — kažuć pradstaŭniki «Kibierbabra».
Voś čeklist dla pravierki, jaki jany prapanujuć:
• bankaŭskija prahramy i paviedamleńni — historyja apieracyj, SMS i push-paviedamleńni ab śpisańniach, listy z čekami na pošcie, skrynšoty pieravodaŭ u halerei;
• kryptakašalki, kali danaty praź ich — prahramy, seed-frazy ŭ natatkach abo na fota;
• padpiski i pierapiski — kanały fondaŭ, čaty z vałanciorami i vałanciorkami, paviedamleńni z padziakami za danaty i listy ad inicyjatyvaŭ.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆZasnavalnika vinnaj kampanii asudzili ŭ Minsku za danaty ŭ padtrymku Ukrainy
Chto toj hramadzianin Čechii, jaki pryjechaŭ u Biełaruś da chvoraj maci i byŭ aryštavany za danaty na padtrymku Ukrainy
Kiraŭnika adździeła Support Desk Technologies asudzili na piać hadoŭ kałonii — mierkavana, za danaty na padtrymku Ukrainy
Kamientary