Novaja kniha Jurja Turonka «Ludzi SBM» vyjšła ŭ Vilni. Kiraŭniki mienskich niedziaržaŭnych drukarniaŭ, pračytaŭšy tolki nazvu, kateharyčna admaŭlalisia vydavać jaje.
U pačatku tydnia vyjšła z druku novaja kniha Jurja Turonka «Ludzi SBM».
Kniha vydadziena ŭ Vilni – kiraŭniki mienskich niedziaržaŭnych drukarniaŭ, pabačyŭšy tolki nazvu, kateharyčna admaŭlalisia drukavać manahrafiju.
Pracu nad knihaj doktar historyi Jury Turonak skončyŭ pry kancy vieraśnia 2006 h. Niahledziačy na pieraniesieny ŭletku insult i nastupstvy, jon davioŭ pracu da kanca.
Daśledčyka nadta nia lubiać aficyjnyja historyki, što zajmajucca pytańniami Druhoj suśvietnaj vajny. Najpierš za toje, što sp. Turonak zdolny hladzieć na biełaruskuju minuŭščynu bieź idealahičnaj zaanhažavanaści. Tamu ź jahonymi tezami zaŭsiody składana spračacca.
U knizie sp. Turonak raskładaje pa paličkach usiu historyju Sajuzu biełaruskaj moładzi i mocna krytykuje jak aficyjnych historykaŭ, tak i daśledčykaŭ z ura‑patryjatyčnaha lahieru. I tyja, i druhija falšavali historyju SBM va ŭhodu palityčnamu kantekstu. Usio było kudy bolš prazaična i trahična.
Aŭtar raskazvaje pra pačatki stvareńnia arhanizacyi, padrabiazna apisvaje kiraŭničyja kadry (u tekście źmieščanyja kala 40 bijahramaŭ), analizuje statystyku, dziejnaść Pracoŭnaj hrupy SBM u Niamieččynie dy prasočvaje pavajenny los junakoŭ i junačak. A hety los byŭ niezajdrosnym: «Usich hetych junakoŭ, akramia pierabiežčykaŭ da Andersa, čakaŭ adzin los – pałon, filtracyja, a davajennych savieckich hramadzian – prymusovaja repatryjacyja, abo admaŭleńnie ad svajho imia, pachodžańnia i minułaha, što adkryvała perspektyvu maralna niepaŭnacennaha kanśpiratyŭnaha bytavańnia na čužynie».
U knizie źmieščany dakumenty SBM, vieršy i pieśni, napisanyja pad ŭpłyvam patryjatyčnaha ŭzdymu ŭdzielnikami – ci dla ŭdzielnikaŭ – arhanizacyi. Siarod ich aŭtaraŭ i šarahovyja SBMaŭcy, i Natalla Arsieńnieva dy Michaś Kavyl.
Mała chto viedaje, što aŭtar znakamitaha emihranckaha maršu «Śpi pad kurhanam hierojaŭ», jaki vykonvaŭsia padčas pachavańniaŭ, — kiraŭnik SBM Michaś Hańko. Ale pamiać pra jaho vytručvali nia tolki ŭ savieckaj Biełarusi, ale j na emihracyi. Navat prypisvali aŭtarstva vierša Janku Kupału.
Kniha – vydatny padarunak dla tych, chto cikavicca historyjaj, i pazastałych u žyvych byłych esbeemaŭcaŭ. Razam z tym heta i «padarunak» dla historykaŭ ad ułady. U ich kniha vykliča tolki złość, jak užo było ź «Biełaruśsiu pad niamieckaj akupacyjaj».
Šukajcie knihu ŭ niezaležnych raspaŭsiudnikaŭ i na Knihi-poštaj.
Ciapier čytajuć
Pamiatajecie minčuka, jaki ŭ 2017‑m vyratavaŭ ściah z-pad noh amapaŭcaŭ — koštam svajoj svabody? Ciapier jamu, byłomu palitviaźniu, patrebnaja dapamoha
Kamientary