60 hadoŭ akcyi «Visła»

U Varšavie ŭ piatnicu sustrelisia prezydenty Polščy j Ukrainy — Lech Kačyński j Viktar Juščanka. Vizyt ukrainskaha kiraŭnika supaŭ z 60‑mi ŭhodkami praviadzieńnia ŭ Polščy akcyi «Visła», jakaja zaklučałasia ŭ vysialeńni ŭkrainskaha nasielnictva z paŭdniova‑ŭschodnich rehijonaŭ Polščy. Z hetaj nahody prezydenty padpisali supolnuju zajavu. U joj havorycca, što ŭ historyi sučasnaj Polščy akcyja «Visła» źjaŭlajecca prykładam niespraviadlivaści, jakaja stała vynikam dziejańniaŭ kamunistyčnych uładaŭ. Akramia hetaha, kiraŭniki susiednich krain padpisali hetak zvanuju «darožnuju mapu» pra polska‑ŭkrainskaje supracoŭnictva ŭ peryjadzie 2007‑2008 hadoŭ.

Lech Kačyński skazaŭ, što pieršaja deklaracyja datyčyć minułaha, a druhaja — budučyni:

Ł.Kačyński: Zajava datyčyć žudasnych rečaŭ, jakija adbyvalisia ŭ minułym, a «darožnaja mapa» datyčyć budučyni. Pahadnieńnie padpisanaje z metaj zamacavać ŭzajemadačynieńni pamiž Polščaj i Ŭkrainaj, da čaho imknucca abodva baki. Ja dumaju, što heta krok u pravilnym napramku.

U svaju čarhu Viktar Juščanka zaznačyŭ, što Polšča j Ukraina hladziać razam nia tolki ŭ minułaje, ale i ŭ budučyniu.

V.Juščanka: Na žal, historyja pakinuła nam šmat pytańniaŭ. Siońniašniaja sustreča ź Lecham Kačyńskim i sumiesny ŭdzieł va ŭračystaści śviedčać ab tym, što my robim usio, kab realizavać histaryčnaje siabroŭstva j prymireńnie.

Siońnia ŭ kaplicy prezydenckaha pałacu ŭ Varšavie katalicki kardynał Juzef Hlemp i hreka‑katalicki kardynał Lubomyr Huzar adsłužyli ekumeničnuju imšu ŭ pamiać achviaraŭ akcyi «Visła». U nabaženstvie ŭdzielničali abodva prezydenty.

U ramkach akcyi «Visła» byli vysieleny 150 tys. ukraincaŭ. Im zahadali pierajechać na htz. viernutyja ziemli ŭ zachodniaj i paŭnočnaj Polščy. Akcyja pačałasia 28 krasavika 1947 hodu j praciahvałasia try miesiacy. Metaj vysialeńnia było pazbavić ukrainskich paŭstancaŭ padtrymki na hetaj terytoryi, jakaja na doŭhi čas zastałasia niezasielenaj.

Ad piatnicy da paniadziełku ŭ Piaremyšli zaplanavanyja mierapryjemstvy, jakija ŭšanoŭvajuć pamiać tych padziej. Ciapier u Piaremyskim rehijonie siarod 74 tys. nasielnictva 3‑4 tys. składajuć ukraincy, jakija viartajucca na radzimu svaich prodkaŭ — tłumačyć Maryja Drozd ź miascovaha adździaleńnia Sajuzu ŭkraincaŭ u Polščy.

M.Drozd: Bolšaja častka ludziej, jakija znachodziacca ŭ hetaj ličbie, heta siemji, jakija siudy viarnulisia. U našym rehijonie takim vyklučeńniem padčas akcyi «Visła» źjaŭlajecca miascovaść Kalnikuŭ, dzie bolšaja častka nasielnictva — 95% — nie była vysielena. Usie astatnija miascovaści, tak by mović, byli vyčyščany. Dziady, pradziedy tut naradzilisia j žyli. Nastupnaje pakaleńnie naradziłasia na «viernutych» ziemlach. I ciapier jany viartajucca razam z novymi čalcami siemjaŭ.

Ukraincaŭ, achoplenych akcyjaj «Visła», ułady PNR pazbavili majomaści.

U studzieni hetaha hodu Mižnarodnaja asacyjacyja ŭkraincaŭ zapatrabavała ad polskaha ŭradu kampensacyjaŭ, — havoryć Petro Tyma — staršynia Sajuzu ŭkraincaŭ u Polščy.

P.Tyma: Ad 1956 hodu, ad času palityčnaj adlihi, ukrainskaja hramadzkaść stavić niaźmiennyja pastulaty. Pierš za ŭsio pastulat asudžeńnia departacyi. Pa‑druhoje, likvidacyi nastupstvaŭ akcyi «Visła». Heta dva dekrety, zhodna ź jakimi, dziaržava pieraniała pryvatnuju majomaść, ułasnaść arhanizacyjaŭ i carkoŭnuju majomaść. Niekatoryja patrabavańni na siońniašni dzień častkova vyrašanyja, u pryvatnaści, kali kazać pra majomaść Pravasłaŭnaj i Ŭnijackaj cerkvaŭ.

U 1990 hodzie akcyju «Visła» asudziŭ Senat Polščy, a ŭ 2002 prezydent Alaksandar Kvaśnieŭski vykazaŭ škadavańnie z pryčyny jaje praviadzieńnia.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0