Važna pakazać, što majem varyjanty
Udzieł rasiejskich investaraŭ u pryvatyzacyi naftachimii moža naškodzić ekanomicy Biełarusi. Całkam mahčymy varyjant, kali rasiejski kapitał u nas budzie pavodzić siabie pa zaviadzioncy: “kupić, pradać i źbiehčy”. Takuju dumku vykazaŭ ministar majomasnych pieraŭtvareńniaŭ Polščy ŭ 1991—93 h. Januš Levandoŭski padčas zładžanaha ŭ siadzibie BNF “kruhłaha stała” pa pryvatyzacyi.
Z pary tysiačaŭ aficyjna pryvatyzavanych na siońnia pradpryjemstvaŭ dziaržava całkam addała novym ułaśnikam tolki 80, a jašče 120-ci nie paškadavała kantrolnaha pakietu akcyjaŭ. Astatnija pa-raniejšamu kantraluje ŭrad. Nia mienš admietnym padajecca šlach pryvatyzacyi pa-biełarusku, kali pradpryjemstvy addavali pracoŭnym kalektyvam. Hetki krok nia moh vyklikać admoŭnaj reakcyi ŭ hramadztvie, ale staŭsia całkam nieefektyŭnym z ekanamičnaha hledzišča. Finansavy stan absalutnaj balšyni pradpryjemstvaŭ, što byli pryvatyzavanyja “biaz hrošaj” i adnačasova stracili dziaržaŭnuju pratekcyju, značna pahoršyŭsia.
Ciapieraka ab “hrašovaj” pryvatyzacyi kažuć uhołas. Biez ulićcia kapitałaŭ pradpryjemstvy z vypracavanym na 85—90% patencyjałam nieŭzabavie pieratvoracca ŭ metałałom. Biada tolki, što projdzie pryvatyzacyja biez ajčynnaha biznesu, bo biełarusy nia majuć stolki hrošaj. Sioj-toj navat padličyŭ, što kali pradavać naftachimičnyja pradpryjemstvy pa realnych koštach, dyk u krainie zastaniecca 5—7% ich akcyjaŭ.
Ci varta bajacca pryšeścia ŭ naftachimiju bujnoha investara z zamiežža? Januš Levandoŭski ćvierdzić, što samo pa sabie pahadnieńnie sa stratehičnym investaram nie niasie niejkaj niebiaśpieki. Adno kab taki investar źjaviŭsia nie časova, a z dakładnym planam raźvićcia pradpryjemstvaŭ. Asabliva takaja ŭmova tyčycca rasiejskaha kapitału, jaki siońnia nia maje dobraj reputacyi. I tut havorka nie pra niejkija histaryčnyja nastroi. Nazirańnie chutčej praktyčnaje. Rasiejski kapitał viadomy ŭ Eŭropie svajoj zvyčkaj raptoŭna źjaŭlacca i źnikać, pakidajučy ŭžo “niepatrebnyja” pradpryjemstvy ŭ paŭrazburanym stanie.
Praŭda, kaža Januš Levandoŭski, pakul Biełaruś nasamreč nia maje vialikaha vybaru. Zachodnija kapitały ŭ asobnych halinach ekanomiki ŭžo znajšli svaje miescy va Ŭschodniaj Eŭropie. Dyj pryvatyzavać bujnyja kambinaty ciažka: čaściakom zachodniki navat nie razumiejuć ichnych technalahičnych pracesaŭ. Adnak dumka našych liberałaŭ, što “kali nia pryjduć rasiejskija investyci, dyk nia pryjduć nijakija”, taksama niasłušnaja. Levandoŭski zaprapanavaŭ biełaruskamu ŭradu navat štučna raspracavać uzorny prykład investycyjnaha supracoŭnictva z zachodnim kapitałam, a paśla vykarystoŭvać jaho jak “vizytoŭku krainy”.
Možna jašče pašukać investara na nizkatechnalahičnym, ale bahatym na hrošy Blizkim Uschodzie, bałazie ŭ Biełarusi dobry imidž nia tolki ŭ Libii dy Iraku. Siońnia važna pakazać najpierš tamu ž rasiejskamu kapitału, što Biełarusi nie nakanavanaja biezvaryjantnaść, — takaja parada Ja.Levandoŭskaha.
Siarhiej Ivanoŭski
Kamientary