Śviatar z Drui źmianiŭ proźvišča ŭ honar biełaruskaha paeta Svajaka

Ksiandza Daniłu najčaściej paraŭnoŭvajuć z Maksimam Bahdanovičam. Padobny ŭzrost — 27 hadoŭ.

«Tak, mianie časta paraŭnoŭvajuć z Bahdanovičam — ale nie tamu, što i ja hienijalny. Prosta naradziŭsia i vyras u Rasii. Ale pačaŭ cikavicca Biełaruśsiu. I kali pryjechaŭ u Biełaruś, to ŭžo razmaŭlaŭ pa-biełarusku, bolš-mienš spaznaŭ hetuju kulturu.

Jašče ŭ časie vučoby ŭ sieminaryi budučy ksiondz pačaŭ cikavicca biełaruskimi śviatarami-adradžencami pačatku XX stahodździa.

Ksiondz Daniła: «Heta i koła ŭ Akademii katalickaj u Pieciarburzie ŭ 1910-ch hadach, i ŭ Vilenskaj sieminaryi biełaruskaje koła. Tak vyjšaŭ na Hadleŭskaha, na Stankieviča i na Kazimira Svajaka. Potym užo zacikaviŭsia jahonaj tvorčaściu».

Los Kazimira Svajaka ŭraziŭ maładoha sieminarysta da hłybini dušy.

«Svajak — heta psieŭdanim, jaki ja abraŭ sabie dziela prapahandy Kazimira Svajaka. Ja prykryŭsia jahonaj słavaj nie kab prasłavicca samomu, a kab šmat ludziej zacikavilisia, čamu ja raptam staŭ Svajakom.

Ksiondz Daniła aktyŭna cikavicca svaim radavodam. Znajšoŭ jon tam šmat cikavych detalaŭ.

«Ja znajšoŭ hramatu z dvara polskaha karala, adrasavanuju maim prodkam, Krukoŭskim. Heta padziaka za toje miasa, jakoje karaleŭski dvor atrymaŭ na Vialikdzień ad hetaj siamji, hetaha rodu. A moj pradzied lubiŭ ekśpiedycyi, vyvučaŭ kultury indziejcaŭ Łacinskaj Amieryki. Bolšaść žyćcia jon prasiadzieŭ u Arhientynie — pradaŭ tut svaju ziamlu, kab mieć hrošy zajmacca tam navukaj. Babula kaža, što aproč navuki, jon tam duža lubiŭ hulnuć — i raić mnie šukać svajakoŭ taksama ŭ Arhientynie».

Darečy, ksiondz Daniła — papularyzatar biełaruskaha słova ŭ kaściole. Sam jon adpraŭlaje śviatuju imšu vyklučna pa-biełarusku i nie razumieje, kali śviatary naviazvajuć biełarusam «palščyznu».

Ksiondz Daniła: «U Piermi ŭ kaściole ŭsio było pa-rasijsku. Čamu tut, u Biełarusi, taki ŭchił na polskaść?.. U kožnaj jeŭrapiejskaj krainie jość hałoŭnaja mova — a taksama movy mienšaściaŭ. Siarod tych, chto nazyvaje siabie tut palakami, mała sapraŭdnych palakaŭ. Bolšaść — tyja ludzi, jakich chtości niekali padmanuŭ. I jany zastajucca ŭ hetym padmanie — dumajuć, što jany palaki. Chryścijanstva — heta adkryćcio praŭdy. I kali ludzi ŭsio žyćcio žyli tut, ja pierakonvaju ich lubić i słuchać rodnuju biełaruskuju kulturu. Heta dar Boha, nie lubić heta — nie lubić siabie, plavać na našych prodkaŭ».

Jak praciah hetaha — ksiondz prahnie, kab u liturhičnych tekstach było jak maha mieniej pałanizmaŭ.

«Naš mitrapalit Tadevuš Kandrusievič adkryta kaža, što biełaruski kaścioł vielmi małady — i tamu praces pierakładaŭ pačaŭsia niadaŭna, i jon nie skončany. Praces idzie — i jahonym vynikam budzie toje, što pałanizmy adyduć ź liturhičnaj biełaruskaj movy».

Mara ksiandza Daniły — kab śviatar-paet Kazimir Svajak byŭ bieatyfikavany. Ale pačać taki składany praces moža tolki Kanfierencyja biskupaŭ Biełarusi, jakaja maje prava źviartacca z takim pytańniem u Vatykan.

Kaścioł u Drui vymahaje nieadkładnaj restaŭracyi. Ksiondz Daniła paprasiŭ paviedamić rachunak dla achvočych dapamahčy:

R\R 3015000006283 Biełarusbank

fił. № 205 h. Brasłaŭ;

kod banka 637

UNN 300170419; UNP 534

«Dla achviaravańniaŭ na Drujski kaścioł»

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0