Michaś Tyčyna: «Andrej Fiedarenka ŭvajšoŭ u šerah biełaruskich kłasikaŭ»
Siońnia vydatny biełaruski piśmieńnik Andrej Fiedarenka śviatkuje 50-hodździe. U čym admietnaść tvorčaści Andreja Fiedarenki dla biełaruskaj litaratury, spytalisia my litaraturaznaŭcu Michasia Tyčynu.
Michaś Tyčyna: Mnie zdajecca, što Andrej Fiedarenka naturalnym čynam uvajšoŭ u šerah biełaruskich kłasikaŭ, u lik tych, kaho my pryvykli tak nazyvać. Žyvych litarataraŭ redka tak nazyvajuć, adnak Fiedarenku možna ličyć kłasikam, jaki žyvie i šmat pracuje ŭ adzin z nami čas. I toje, što jon robić, vyklikaje ŭvahu i pavahu.
«NN»: Z kim z zamiežnych aŭtaraŭ vy by paraŭnali spadara Andreja?
MT: Nie viedaju nakont sučasnych aŭtaraŭ, ale baču peŭnyja paraleli z amierykanskimi kłasikami, asabliva z Džonam Apdajkam, jaki ŭ ramanach «Kientaŭr» i «Fierma» vielmi dobra adlustravaŭ nacyjanalnuju rečaisnaść u jaje pobytavym płanie.
Badaj što Fiedarenka adziny, chto ciapier apisvaje štodzionnuju realnaść prostych ludziej ź vioski. Zdavałasia b, jon sam daŭno žyvie ŭ horadzie, adnak dušoj jon z hetymi ludźmi, ź ich bolem i kłopatam. Da taho ž, u knihach Fiedarenki vielmi jaskravyja «vyłazki» ŭ historyju, kali jon piša pra paŭstańnie Kalinoŭskaha ci Słuckaje paŭstańnie – temy, jakija dahetul vyklikajuć sprečki.
«NN»: Ci zmoh by spadar Andrej, aŭtar nie mejnstrymavy, znajści sabie čytača ŭ Jeŭropie?
MT: Tut treba, kab znajšoŭsia dobry pierakładčyk, a taksama čałaviek u Jeŭropie, jaki žyvie ŭ suśvietnym litaraturnym kantekście, jaki b skazaŭ śpiecyjalistam: «Źviarnicie ŭvahu na hetaha chłopca, na toje jaki jon jeŭrapiejski, nakolki jon cikavy». Nasamreč, tut vielmi šmat čyńnikaŭ.
«NN»: Jaki los čakaje knihi Fiedarenki ŭ Biełarusi?
MT: Mnie padajecca, što heta los knih Maksima Hareckaha, da jakoha Fiedarenka najbližejšy z usich. Mahčyma, heta los knih Ivana Bunina, jakoha dla siabie siońnia adkryvajuć navat fiziki, jakija pišuć pra adronny kałajdar i jakija znachodziać suhučnaść svaich dumak z vykazvańniami Bunina.
«NN»: Kali abirać peŭny tvor Andreja Fiedarenki, kab paśla vydać jaho ŭ pierakładzie i vialikim nakładam. Jaki b abrali vy i čamu?
MT: Składanaje pytańnie. Mahčyma, raman «Ničyje», jahony siužet z historyjaj biełaruskaha ruchu moh by znajści vodhuk u zamiežnikaŭ, jakija mahli b pravieści paraleli sa svajoj historyjaj, adnak pry hetym ubačyć toje vyklučnaje i niepadobnaje, što jość u Biełarusi.
Palitviaźniaŭ pa ŭsioj krainie apytvajuć: paśla pamiłavańnia vy chočacie zastacca ŭ Biełarusi ci źjazdžać?9
Palitviaźniaŭ pa ŭsioj krainie apytvajuć: paśla pamiłavańnia vy chočacie zastacca ŭ Biełarusi ci źjazdžać?
Ahientka Kardaš vykarystoŭvała seks, kab źbirać infarmacyju pra kalinoŭcaŭ i zavierbavać ukrainskaha kamandzira. A kurataru KDB pisała pra jaho: «Moj łoch»3535
Kamientary