Kultura44

U Minsku paśla rekanstrukcyi adkryli Histaryčnuju majsterniu sa schovankaj, u jakoj sprabavali vyratavacca viaźni hieta

Napiaredadni Mižnarodnaha dnia pamiaci achviar Chałakostu ŭ stalicy simvalična adčyniła dźviery dla naviedvalnikaŭ paśla maštabnaj i nieadnaznačnaj rekanstrukcyi Histaryčnaja majsternia imia Leanida Levina.

Adnoŭleny z nula budynak Histaryčnaj majsterni imia Leanida Levina na Suchoj vulicy ŭ Minsku. Fota: fejsbuk-supołka «Moj Minsk»

Budynak na vulicy Suchoj, 25, u jakim z 2003 hoda pracuje Histaryčnaja majsternia, pieratvaryŭsia ŭ dvuchuzroŭnievy kompleks pa prajekcie architektarki Haliny Levinaj, jakaja praciahnuła spravu svajho baćki.

Budynak, aficyjnaje adkryćcio jakoha adbyłosia 26 studzienia, staŭ svojeasablivym «partałam»: čałaviek traplaje z sučasnaha śvietu škła i bietonu ŭ histaryčnuju častku, niepasredna źviazanuju z trahiedyjaj Chałakostu.

Halina Levina ŭstanaŭlivaje miezuzu. Fota: fejsbuk-supołka «Moj Minsk»

Miezuza na dźviarnym vušaku. Fota: fejsbuk-supołka «Moj Minsk»

Dla zručnaści padžyłych ludziej i ludziej ź invalidnaściu kompleks abstalavali liftam. Novaja ekspazicyja ciapier achoplivaje nie tolki historyju Minskaha hieta, ale i łahiera śmierci ŭ Traściancy. Padčas adkryćcia ŭ pamiaškańni na dźviarnym vušaku była ŭstalavana miezuza — tradycyjny jaŭrejski abiareh.

Dom z «malinaj»

Hetaje miesca maje trahičnuju historyju. Dom pačatku XX stahodździa kaliści naležaŭ Lejbu Biarkoŭskamu, vartaŭniku susiednich mohiłak.

Dom da rekanstrukcyi. Fota: fejsbuk-supołka «Moj Minsk»

Padčas akupacyi jon apynuŭsia na terytoryi hieta. Mienavita tut była abstalavanaja «malina» — padziemnaja schovanka, u jakoj paśla likvidacyi hieta ŭ kastryčniku 1943‑ha sprabavali vyratavacca 26 čałaviek.

Dzieviać miesiacaŭ jany žyli pad ziamloj u poŭnaj ciemry i hoładzie. Vyzvaleńnia Minska 3 lipienia 1944 hoda žyvymi dačakalisia 13 čałaviek. Paśla vajny ŭ budynku ŭ roznyja časy mieścilisia ZAHS, šviejny cech i skład, pakul u nulavych Leanid Levin nie stvaryŭ tut centr pamiaci.

Akno ŭ padłozie ŭ «malinu», dzie chavalisia jaŭrei ź Minskaha hieta. Fota: fejsbuk-supołka «Moj Minsk» 
Sučasnaja prybudova da adnoŭlenaha «histaryčnaha» budynka. Fota: fejsbuk-supołka «Moj Minsk» 

Rekanstrukcyja praz rujnavańnie

Šlach da novaha abličča majsterni byŭ skandalnym. U śniežni 2024 hoda minčuki z tryvohaj nazirali, jak stary budynak całkam znosili ekskavatarami, pakidajučy tolki sutareńnie, dzie, mierkavana, znachodziłasia schovanka.

Chutka vyjaviłasia, što aerafotazdymki časoŭ vajny nie paćviardžajuć aŭtentyčnaść hetaha doma — jon byŭ uzdźviedzieny ŭžo paśla vajny, mahčyma, na starych padmurkach i z materyjału papiarednich pabudoŭ, bo siarod ruin i znajšli cehłu z taŭrom zavoda Hiršy Fryda 1898 hoda.

Miesca źniesienaj Histaryčnaj majsterni ŭ Minsku. Fota: telehram-kanał «Spadčyna»

U vyniku budynak byŭ adbudavany nanova «pad daŭninu» z sučasnaj prybudovaj, choć taki padychod vyhladaje sprečnym.

Siońnia Histaryčnaja majsternia imia Leanida Levina viartajecca da svajoj misii — być miescam dyjałohu i žyvym napaminam pra toje, što Chałakost — heta nie tolki staronki ŭ padručnikach, ale i kankretnyja adrasy ŭ našym horadzie.

«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny

PADTRYMAĆ

Kamientary4

  • Abu
    03.02.2026
    U kancłahiery adkryli muziej Chałakostu.
  • Josik
    03.02.2026
    A ci pabudujuć naščadki što-niebudź, kab zastałasia pamiać pra siońniašnija časy, kali adzin vusaty mužčyna skazaŭ: "Biełarusy, tyja ž ruskija, tolki sa znakam kačystva"; "Biełaruskaja mova biednieńkaja"; "Naša historyja pačynajecca z 1917 hoda", i šče šmat jakoj bzdury.
  • Achchacha
    03.02.2026
    A krasiva pałučyłaś. Jevrariemont!

Ciapier čytajuć

Kaleśnikava: Łukašenka moža pajści na spynieńnie represij dziela budučyni i «ź niejkaj mudraści»17

Kaleśnikava: Łukašenka moža pajści na spynieńnie represij dziela budučyni i «ź niejkaj mudraści»

Usie naviny →
Usie naviny

Za rulom dypłamatyčnaj mašyny, jakaja sutyknułasia z palicejskim aŭto ŭ Biełastoku, byŭ konsuł Biełarusi ŭ Aŭstryi2

U Minsku žančyna vykinuła ź dziaviataha paviercha čychuachua svajho kachanka7

Prakramloŭskija ekanamisty abjavili pra pačatak bankaŭskaha kryzisu ŭ Rasii9

Zaviaščaŭ Karynie Šulak 50 miljonaŭ, a jaje baćka lotaŭ ź im na viertalocie za miesiac da aryštu. Što jašče stała viadoma z fajłaŭ Epštejna9

U Ispanii chirurhi ŭpieršyniu pierasadzili tvar ad donara, jaki pamior u vyniku eŭtanazii3

Łukašenka paabiacaŭ dapamahčy prezidentu Brazilii ź pieraabrańniem. Chaj toj tolki paprosić12

Byłoha namieśnika staršyni BNF Anatola Fiodarava raźbiŭ insult prosta padčas strymu Piatruchina3

Netflix pakazaŭ tyzier multsieryjała pa matyvach «Vielmi dziŭnych spraŭ»

Suvoraŭ — nie hieroj, a Muraŭjoŭ — viešalnik. Zyhar patłumačyŭ rasijanam historyju Biełarusi ad Rahvałoda da Kurapataŭ biez maskoŭskich mifaŭ18

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Kaleśnikava: Łukašenka moža pajści na spynieńnie represij dziela budučyni i «ź niejkaj mudraści»17

Kaleśnikava: Łukašenka moža pajści na spynieńnie represij dziela budučyni i «ź niejkaj mudraści»

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić