Pas Vitaŭta na Marksa

U Histaryčnym muzei budzie vystaŭleny pojas Vitaŭta. Zaviaršeńnie atrymała adna z samych hučnych spravaŭ apošniaha času, źviazanaja z nacyjanalnym skarbam.

Sa studzienia ŭ Nacyjanalnym muzei historyi j kultury budzie adkrytaja vystava «Z krynic adviečnaj pryhažości». Na joj, siarod inšych unikalnych rarytetaŭ z fondaŭ muzeju, budzie pradstaŭleny słavuty «Pas Vitaŭta». Hety šedeŭr juvelirnaha mastactva z Krymu byŭ znojdzieny ŭ pačatku 1990-ch pry raskopkach la vioski Litva pad Maładečnam.

Pas — padarunak chana Chadžy Hireja vialikamu kniaziu Vitaŭtu — datujecca ChIV st. i składajecca z 11 srebnych, pazałačonych pajasnych blachaŭ, adnoj srebnaj spražki, adnaho srebnaha nakaniečnika ŭschodniakrymskaha pachodžańnia.

Upieršyniu «pojas Vitaŭta» staŭ viedamy navukoŭcam u 1994 h. Jaho z metaj prodažu prynios u Nacyjanalny muzej historyi i kultury žychar Krupak, były vajskoviec dy kalekcyjaner z 20-ihadovym stažam Anton Hrybaŭ. Cikava, što pas byŭ zaniesieny ŭ Dziaržaŭny rejestar historyka kulturnych kaštoŭnaściaŭ najvyšejšaje katehoryi i 11 hadoŭ znachodziŭsia ŭ pryvatnych rukach. Kiraŭnikom Dziaržaŭnaj inśpiekcyi pa achovie historyka-kulturnaj spadčyny byŭ u toj čas Dźmitry Bubnoŭski.

U listapadzie 2005 h. Aŭkcyjonny dom «Paragis» paviedamiŭ sensacyju: na tarhi vystaŭlajecca pojas Vialikaha kniazia Litoŭskaha Vitaŭta Vialikaha, startavaja cana — 80 tys. u.a.

Vyśviatleńniem losam pasa zaniaŭsia prafesar kafiedry archiealohii histaryčnaha fakultetu BDU Valancin Rabcevič. Jon pačaŭ vyśviatlać realnaje pachodžańnie hetaha ŭnikalnaha artefaktu j abstaviny jahonaje «pryvatyzacyi». Zhodna z adkazam z Kamitetu pa achovie histaryčnaj spadčyny, «kamplekt srebranaha pojasa pieršaj treci XV st. znachodzicca va ŭłasnika "Hrupa STS" z vykanańniem usich nieabchodnych ŭmoŭ zachoŭvańnia, praduhledžanych Zakonam Respubliki Biełaruś «Ab achovie historyka kulturnickaj spadčyny». Sp. Rabcevič vyśvietliŭ, što skarb byŭ vypadkova znojdzieny padčas rabotaŭ la vioski Litva Maładačanskaha rajonu. Uvieś jon byŭ paraściahany. Kudy patrapili inšyja rečy, nieviadoma.

Vyśviatliłasia, što A. Hrybaŭ užo zdaŭ relikviju ŭ vytvorčaje pradpryjemstva «Sajuztechservis». Na momant prodažu relikvija była acenienaja ekspertami ŭ 80 100 tys. dalaraŭ, a prydbaŭ jaho «Cajuztechsiervis» usiaho za 5 tysiačaŭ, choć artykuł №70 Zakonu ab achovie historyka kulturnickaj spadčyny zabaraniaje «pieradavać (pradavać, daryć) materyjalnyja kaštoŭnaści va ŭłasnaść ci karystańnie zamiežnym jurydyčnym ci fizičnym asobam». Ale pradpryjemstva «Sajuztechservis» (paźniej «Hrupa STS», a siońnia ŭžo prosta «Hruppa»), što «kupiła» našuju relikviju — firma z całkam rasiejskim kapitałam.

Paśla byŭ sud. Unikalny srebrany «Pas Vitaŭta», cicha j niezaŭvažna dla hramadztva, rašeńniem Viarchoŭnaha sudu nakiravany va ŭłasnaść biełaruskaj dziaržavy. Hetak šedeŭr juvelirnaha mastactva znoŭ maje zaniać svajo pačesnaje miesca.

U studzieńskaj ekspazycyi «Z krynic adviečnaj pryhažości» buduć taksama ŭnikalnyja manety, rečavyja skarby, tvory juvelirnaha j dekaratyŭna užytkovaha mastactva. Ciapier u hetaj biełaruskaj skarbnicy źbierahajecca zvyš za 350 tysiačaŭ ekspanataŭ. Vystava budzie tryvać bolš za hod.

Zastajecca pakul nieviadomym, kudy padzielisia inšyja rečy ź «Litoŭskaha skarbu»...

SCH

Hladzi jašče
Dziaržava kanfiskavała «Pojas Vitaŭta»

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0