Viktar Marcinovič: Biełaruś — kraina bieź pinhvinaŭ

Jany jeździać na vialikich turystyčnych aŭtobusach, časam dvuchpaviarchovych, na jakich z kamfortam možna pryjechać navat z Antarktydy. Jany vychodziać na śviet z hetych aŭtobusaŭ, pieravalvajučysia, addychvajučysia tak, byccam pieraadolvajuć nie piać prystupak, a ŭzychodziać na Evierest. Jany nikoli nie zaŭvažajuć ciabie, bo ty dla ich – abaryhien, pradstaŭnik tajamničaha miascovaha nasielnictva. Jany kantaktujuć tolki ŭnutry svajoj čarady.

Jany byvajuć roznaha połu i ŭzrostu, adnak adniekul uźnikaje adčuvańnie, što i poł, i ŭzrost u ich prykładna adnolkavy. I što jon adrozny ad taho połu i ŭzrostu, jaki ŭłaścivy ludziam.

Standartny pinhvin zaŭsiody maje z saboj niekalki admietnych rečaŭ.

Pa-pieršaje, hajd. Zvyčajna naviutki, bo pinhvin nie lubić karystacca juzanymi rečami i nie paprosić hajd u siabra, navat kali siabar byŭ u toj Prazie tolki dva tydni tamu i jahony hajd jamu bolej nie patrebny. Kali hajdu ŭ pinhvina niama, jahonuju rolu adyhryvaje hid. Hajd i hid – bieź ich pinhvin biezdapamožny. Vykiń takoha ź pinhvinbusa ŭ centry Paryža ci Bucharesta z płacinavaj «Viza kard» – jon nie zdoleje znajści sabie hatel. Jon budzie soŭhacca pa akruzie, marna sprabavać źviazacca sa svajoj turfirmaj, pakul jaho nie źjaduć vaŭki.

Pinhviny nie toje kab zusim ničoha nie bačyli i nie čuli, ale ich pačućci krychu prytuplenyja ichnaj pinhvinistaściu. Tamu hidy zvyčajna kamunikujuć z čaradoj pinhvinaŭ praz hučnahavarylnik. Zdarajucca vypadki, kali pinhviny vałakucca za čyrvonym parasončykam, jaki trymaje ŭ rukach hid.

Jašče ŭ pinhvina zaŭsiody jość ssabojka, kab nie zhaładać, pakul pinhvinbus jedzie z muzieja ŭ restaran.

I, kaniečnie, fotaaparat.

Fotaaparaty ŭ śviecie pinhvinaŭ – hałoŭnaje adroźnieńnie ŭnutry statku, statusnaja reč, indykatar pinhvinistaści pinhvina. Lustrany «Kenan» adrazu pryŭźnimaje pinhvina nad astatnimi, robić jaho amal nie pinhvinam, a surjoznym fotavandroŭnikam. Luby pinhvin maryć ab tym, kab bolej nie ŭsprymacca pinhvinam. Na pinhvinaŭ ź inšych pinhvinbusaŭ pinhvin hladzić z pahardaj. Ale ŭsio ž taki dola ŭładalnikaŭ «Kenanaŭ» tut vielmi mizernaja. Pinhviny addajuć pieravahu piatamu ajfonu.

Jašče adna abaviazkovaja dla pinhvina reč – monapod dla ajfona. Heta takaja pałka z trymalnikam na kancy (cana pačynajecca z $40). Monapod patrebny pinhvinu dziela taho, kab rabić sełfi. Sełfi pinhvin robić uvieś čas. Tak jon dakazvaje, što jon žyvy.

Navošta pinhvinam patrebny monapod? Tamu, što łapki ŭ pinhvinaŭ vielmi karotkija i nie vykručvajucca takim čynam, kab i Ejfieleva vieža była dobra bačnaja i pinhvin atrymaŭsia pryhožańka.

Pinhvin moža vyhladać niemcam, francuzam, amierykancam, ruskim, kitajcam, ale zaŭsiody zastajecca pinhvinam, asobnaj nacyjaj, što ŭźnikła hadoŭ 40 tamu.

Kali ŭ niekim miescy źjavilisia pinhviny, viedajcie: miescu kapiec. Niekali ja vielmi baluča pieražyvaŭ vysadku pinhvinaŭ u maim lubimym Stambule. Navokał kazali: nie chvalujsia, Stambuł i nie toje pieražyvaŭ. Ale maje padazreńni spraŭdzilisia: ciapier absalutna niama što tam rabić, u hetym Stambule. Ceny jak u Bierlinie, u Aja Safiju čerhi, u Cysternie natoŭp navat u śniežni, kali natoŭpu być u pryncypie nie moža.

Niekali pinhviny vysadzilisia ŭ Banhkoku, i ciapier u Karaleŭski pałac chodziać tolki samahubcy: navat kali nie zatopčuć, dyk zafatahrafujuć da śmierci. Pra Prahu vy viedajecie: uvieś jaje centr pieratvaryŭsia ŭ sucelnuju čarhu. Ty nie idzieš – ty vałačešsia za hrupami pinhvinaŭ, jakija ruchajucca z roznaj chutkaściu. Možaš, kaniečnie, pasprabavać «pašachmacić» i apiaredzić niekalki hrup, adnak adrazu ŭprešsia ŭ čarhovuju čarodku.

Pinhviny psujuć usio, da čaho datykajucca: restarany, la jakich spyniajucca pinhvinbusy, daražejuć, ježa tam robicca niasmačnaj i adnolkavaj, kab adpaviadać hłabalizavanym zapytam pinhvinaŭ.

Teatry, la jakich topčucca pinhviny, pačynajuć stavić nie toje, što pryhoža, a toje, što ad ich čakaje čarada: daśviedčanyja miełamany viedajuć, naprykład, jak pinhvinizavaŭsia repiertuar Vienskaj opiery.

Pinhvinam treba niašmat, ale hetaha niašmat im treba jak najbolej. Jany nikoli nie handlujucca.

Cišotki «Aj łav Bierlin». Mahniciki z traviercinami ŭ pamukale. Sumka z pacałunkam Klimta. Šakaład u Bruseli. Pažerci «čym hety horad viadomy». Ja na ŭłasnyja vočy bačyŭ, jak statak pinhvinaŭ la ratušy ŭ Bruseli žer maluskaŭ, zajadaŭ ich bieldžyjum frajz i zapivaŭ višniovym pivam, bo i pieršaje, i druhoje, i treciaje – turystyčnyja admietnaści Bielhii.

Ja chadziŭ u Pierhamski muziej u Bierlinie try razy.

U pieršy raz pabačyŭ čarhu i syšoŭ. U druhi pabačyŭ čarhu, staŭ, pastajaŭ, praz paŭhadziny pačaŭsia buran, i ja syšoŭ. Na treci raz ja pryjšoŭ pa surjozcy i vyrašyŭ stajać da apošniaha. Navat kali pabačyŭ šyldačku «Ad hetaha miesca da kasy – prykładna dźvie hadziny». Ja pieražyŭ doždž, śnieh i sumnievy ŭ sabie. Ja prabiŭsia ŭ Pierham. I daviedaŭsia, što ałtar Zieŭsa zakryty da 2020 hoda. Pinhvinaŭ heta nie zasmuciła. Pinhviny nabilisia ŭ Pierham nie hladzieć ałtar, a rabić sełfi.

Horad psujecca pad uździejańniem pinhvinaŭ pavolna, ale niezvarotna.

Spačatku na tym miescy, dzie była vaša lubimaja kaviarnia, źjaŭlajecca krama, što handluje cišotkami «Aj łav Bierlin», mahnicikami, birulkami i pacałunkami Klimta. Potym kandyteryja, dzie vy niekali nabyvali chatniaje piečyva i imbirnuju harbatu, pačynaje handlavać monapodami dla ajfona. Zakančvajecca heta samym strašnym: źjaŭleńniem pasypanych aluminijevaj farbaj žyvych statuj. Kali bačycie žyvuju statuju, viedajcie: z horada treba biehčy. I nie ahladacca.

Vajna, jakuju abviaścili pinhviny ludziam, užo skončyłasia. Našaj poŭnaj parazaj. Pinhviny ciapier paŭsiul: u Maskvie, u Vašynhtonie, u Viatcy, u Krakavie, u Paryžy, u Janhonie, u Chanoi, u Banhkoku.

Ich niama tolki ŭ adnym miescy na Ziamli. Jakoje jany, mabyć, paličyli nie prydatnym dla ich pinhviniačaha monapodnaha sełfavańnia na ajfon.

Hetaje miesca zaviecca Biełaruś.

I heta, čort mianie biary, jašče adna pryčyna mocna i pałka lubić našuju radzimu!

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0