Sielskaja haspadarka stratnaja na 70 adsotkaŭ

«My siońnia vyrablajem 70% stratnaj pradukcyi ŭ raślinavodztvie i žyviołahadoŭli», — zajaviŭ na pasiedžańni Savietu ministraŭ namieśnik kiraŭnika Administracyi prezydenta Alaksandar Papkoŭ.

Jon nazvaŭ sytuacyju ŭ hetaj halinie haspadarki tupikovaj. Kiraŭnik uradu Siarhiej Sidorski byŭ mienš kateharyčnym i acharaktaryzavaŭ sytuacyju jak «adstavańnie ad zadadzienych tempaŭ raźvićcia».

U svaju čarhu Ministerstva sielskaj haspadarki i charču skardzicca na padaražańnie paliva, techniki dy ŭhnajeńniaŭ. Ministerstva ekanomiki ŭžo padtrymała prośbu Minsielhascharču pra pavyšeńnie zakupnych cenaŭ. Uśled taksama vyraśli i roźničnyja ceny na pradukty.

Niahledziačy na vidavočnuju stratnaść sielskaj haspadarki, dziaržava praciahvaje ŭkładać u halinu vielizarnyja srodki.

U chutkim časie ajčynny APK atrymaje lhotny kredyt na pasiaŭnuju. Urad rapartuje pra 666 ahraharadkoŭ (ličba jakaja zapavietnaja!), zbudavanych ciaham apošnich troch hadoŭ, a taksama pra plany zbudavać jašče 271 haradok sioleta.

Kali nazvać rečy svaimi imionami, to pieršapryčyna ahrarnych prablemaŭ u tym, što ŭ vioscy adbyvajecca katastrofa čałaviečaha materyjału. Jak saviety zrabili čałavieka parabkam u kałhasie, jak jany pazbavili jaho tradycyj, ułasnaści i adkaznaści, pačałasia dehradacyja. U mnohich z tych «haradkoŭ» niama kamu žyć: źjaždžajucca alkaholiki z haradoŭ, spradaŭšy svaje kvatery. Strašnaja historyja ź Irynaj Kuželnaj była niadaŭna trahičnym adbitkam.

Łukašenka dumaŭ, što jamu ŭdasca dasiahnuć pośpiechu ŭ madernizacyi ahrapramysłovaha kompleksu — vioska važnaja dla jaho, bo daje 40% ad usich hałasoŭ na vybarach i jaje lohka palityčna kantralavać praz poŭnuju daminacyju dziaržaŭnaj i kvazidziaržaŭnaj ułasnaści — tym ža sposabam, što i ŭ pramysłovaści: masiravanymi investycyjami. Vałkuj hrošy, i hrošy ŭsio zrobiać. Akazałasia, nie. Vioska stała samym pravalnym ź «vialikich ekanamičnych prajektaŭ» Łukašenki. Akazałasia, jak i ŭ saviecki čas, vioska zastajecca achilesavaj piatoju.

Čamu nie ŭdajecca spynić dehradacyju čałaviečaha materyjału na vioscy? U ahrasfery, jak i sfery pasłuh, niemahčyma dasiahnuć efektu, nie źmianiŭšy adnosinaŭ ułasnaści.

Papkoŭ pramaŭlaje rečy, pra jakija kazać pry hetym režymie nie pryniata, bo nieabchodnaść pieramienaŭ jasnaja ŭsim sumlennym specyjalistam, akramia tupałobych stalinistaŭ, jakija apanavali «idealahičnuju vertykal».

Čamu ž tady heta nia robicca? Adkaz, jak i z tym fatalnym stanam žyllovaha pytańnia (hł. staronku haspadarki), treba šukać u sfery palityki.

U luboj aŭtarytarnaj krainie horad žyvie za košt vioski. Tamu što horad niasie niebiaśpieku svajoj zdolnaściu da arhanizacyi vuličnych pratestaŭ, tady jak viosku lahčej kantralavać. Tak było ŭ SSSR, dzie šlacham nialudzkaje ekspluatacyi siała, koštam navat Haładamoru, prafinansavali industryjalizacyju.

70% pradukcyi vioski akazalisia stratnymi ŭ hod rezkaha rostu suśvietnych cenaŭ na pradukty. Usio praz systemu, nieadjemnyja elementy jakoj — pazbaŭleńnie ludziej ułasnaści dziela zamacavańnia ichnaj zaležnaści ad pieraraźmierkavalnika bahaćcia, dysparytet cenaŭ i kantrol za tavarnymi płyniami. U vyniku vioska vyžyvaje tolki dziakujučy błahodietielu‑baćku (centru), jaki, nasamreč, usiaho tolki pieraraźmiarkoŭvaje bahaćcie, jakoje joju vyrablajucca. I sama akazvajecca vinavataja: «Tolki za 2007 hod sielhaspradpryjemstvy ŭziali 1,3 trłn rubloŭ bankaŭskich kredytaŭ na vypłatu zarobkaŭ!» — hrymić sp.Papkoŭ.

A mo taki i praŭda: sama vinavataja?

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0