Žyvu i žyvu. I žyvu. I zaŭvažaju dzivosnaje. Zvyčajna jano jak byvaje? Ludzi, jakija nikoli nie pracavali na siabie, raskazvajuć pra źviaryny askał kapitalizmu. Tyja, chto nikoli nie vyjazdžaŭ za miežy, raskazvajuć pra hnijeńnie hiejropy. A ŭsio čamu? Tamu, što fantazija! U hetym jość strojnaja žyćciovaja čałaviečaja łohika. Ty nie viedaješ — tamu viedaješ. A tut sutyknuŭsia ja ź niespaznanym.
Ludzi, jakija vyraśli ŭ saŭku, jakija pakutavali ( i praciahvajuć pakutavać) ad taho, što im zatykali rot, ludzi, jakija ciarpieli ad cenzury — spačatku savieckaj, a ciapier postavieckaj — jakija dekłarujuć viernaść ideałam svabody, hałosnaści i bła-bła-bła, na samoj spravie nie navučylisia ničoha akramia jak patrabavańniaŭ zabaranić toje, što im nie padabajecca. Ničoha, akramia jak nie dać vykazacca i nie dać inšym pačuć.
Nu voś niadaŭna źjaviłasia na fejsbuku fota mašyny, ableplenaj «spasibadziedami», kałaradskimi stužkami, siarpami i małatkami. Vielmi takaja, umilicielnaja ŭ čyścini dyjahnaza. I Jaŭhieni Lipkovič prapanavaŭ litaralna nastupnaje: «Dostatočno pozvoniť v 103 i požałovaťsia na nieho dažie anonimno, čtoby jeHo štrafanuli i zastavili śniať vsie eti stikiery. Tolko nado obiazatielno skazať čto eto otvlekajet vas ot voždienija i sozdajot niervoznuju avarijno opasnuju obstanovku na dorohie».
«A vatniki buduć telefanavać i skardzicca na tych, chto z pahoniaj. I budziem adzin na adnaho stukać. ot zažyviom!» – kažu ja.
Pahavaryli, pahavaryli. Jaŭhienij paabiacaŭ mianie spalić, ja padumaŭ, što treba niejak jamu pradstavić takuju mažlivaść, nu i ŭsio. Zažyŭ sabie ja dalej, dumajučy pra toje, pra što ja napisaŭ vyšej.
I voś niadaŭna paśla źbićcia Dabravolskaha źjaviłasia piara Lipkoviča voś što:
«Tut Andrej Dynko razraziłsia prohonom, čto pośle iźbijenija [kakoho-nibud́] žurnalista Dobrovolskoho v Biełarusi kohda-nibud́ połychniot Majdan. Nie połychniot. Kak zamietił niekto Stas Karpov: jeśli my budiem žałovaťsia na tiech, kto kleit hieorhijevskije lentočki na svoi mašiny, oni budut žałovaťsia na tiech, kto viešajet Pahoniu. Mohut vozraziť, čto Karpov — eto jeŝio nie vsia strana. Nie sporiu. Eto vsieho liš jejo 83%».
Tut ja, kaniečnie, vielmi abradavaŭsia. Pa-pieršaje, dumaju, moža być Lipkovič viedaje niešta takoje, čaho nie viedaju ja. Kali nas tut 83%, to jo-cho-cho. Z druhoha boku i pa-druhoje, moža być im i sapraŭdy znojdzieny recept taho, što treba kab pałychnuła? Kali dla hetaha treba zvanić u 102, to ja, tak i być, nastuplu na horła svajoj hodnaści i pačnu zvanić.
Ale pastupova radaść prajšła. Čytaju.
«Ja dumaju, čto Ziśsiera nie płocho było by samoho otdiełať. On, v otličije ot žurnalista, točno zasłužił».
Ech. Tak voś ty jaki, šlach da majdanu. Nie padabajecca, jak vyhladaje čužaja mašyna – stukaj ananimna i chłuś, što nie bačyš darohi. A kali čałaviek čałaviek nie padabajecca, – jašče viesialej. Davajcie, rebzia, jamu ŭ zban damo. Ci lepiej — vy daścio, a ja paśla padydu.
Uzhadvaju, jak Čudziancoŭ zaklikaŭ Zisiera dać mnie «pa tvary z nahi». Uzhadvaju i ščaślivaja ŭśmieška napaŭzaje na majo niabitaje tabło. Tak nichto i nie.
Inakš kažučy, dziakujučy tekstu Lipkoviča ja ŭbačyŭ čałavieka-rafinada. Adept svabody, jaki nie stolki skardzicca ananimna, kolki ahituje za ananimnyja skarhi.
Nie viedaju, nie viedaju.
Ja, darečy, nie pisaŭ, što, kali my budziem skardzicca, to i na nas buduć. Heta tonki moŭny niuans, jaki nie adčuvaje čałaviek, jaki vyras, refleksujučy na knihi hienierał-lejtenanta. Ja napisaŭ: «My budziem i jany buduć – ot zažyviom». To bok ja apisaŭ situacyju, jakaja mnie była b niepryjemnaj jak dadzienaść, a nie jak pryčynna-vynikovy źviaz.
Nie upeŭnieny, što ja roŭnaja Lipkoviču revalucyjnaja valkiryja, ale mnie nie chočacca prynižacca da zaklikaŭ na adras dziaržavy, jakuju ja nie pavažaju. Ja nie chaču być jaje chaŭruśnikam navat ŭ baraćbie z kiepskim hustam, jaki demanstruje čałaviek u svaim domie ci ŭ svajoj tačcy. Kałaradskaja stužka, budučy raźmieščana ŭ pryvatnym transparcie pacyjenta, – heta nie śfiera majoj adkaznaści i dakładna – nie śfiera adkaznaści dziaržavy. Heta prosta prykry fakt. Jak i toje, što niekatoryja majuć schilnaść publična kałupacca ŭ nosie.
Kali tabie nie padabajecca stužka, padydzi i spytaj: «Čuvak, navošta ty voziš hetuju fihniu na antency». I ŭ nosie paprasi nie kałupacca. Nu i dalej dziejničaj pa abstavinach – jak pojdzie.
Kali ty strašna nienavidziš niejkaha čałavieka – nu skažy jamu heta. Nu padydzi, zaleź na zedlik, razmachnisia i daj jamu ŭ vucha. A ŭsie hetaja «nada by nastukać, nada by adździełać»…Kamu «nada». I ŭ imia jakoj mety?
Prablema ŭ tym, što navat z cełaj armijaj nieprymirymych «adeptaŭ 102» adzinaje, što b u nas pałychnuła — heta sabrany horačkaj novy tyraž Čarhinca.
Karaciej, cicha, niedzie za utulnym parkančykam rakoča bajavaja adzinka Lipkoviča.
Kamientary