Jeŭrapiejcy kamientujuć słovy Łukašenki pra naładžvańnie kantaktaŭ ź ES dla ŭmacavańnia niezaležnaści i biaśpieki
Pra toje, što Łukašenka choča całkam narmalizavać adnosiny ES i Biełarusi, jon zajaviŭ u aŭtorak na naradzie pa pytańniach biełaruska-jeŭrapiejskich adnosin. «Važna praciahnuć liniju na poŭnuju narmalizacyju adnosin i pahłybleńnie supracoŭnictva ź ES u kantekście našych nacyjanalnych intaresaŭ»,— zajaviŭ Alaksandr Łukašenka, dadaŭšy, što havorka idzie pra ŭmacavańnie dziaržaŭnaha suvierenitetu i niezaležnaści, a taksama biaśpieki Biełarusi.
Kiraŭnik krainy taksama adznačyŭ, što ŭ apošni čas nazirajecca pazityŭnaja dynamika ŭ raźvićci adnosin pamiž Jeŭrapiejskim sajuzam i Biełaruśsiu.
Łukašenka padkreśliŭ, što dla jaho ruskija – «braty», tamu jon nie choča vybirać pamiž Zachadam ci Uschodam, ale choča raźvivać adnosiny z usimi.
Taksama Łukašenka kanstatavaŭ, što ŭ adnosinach pamiž Biełaruśsiu i ES isnuje šerah tak zvanych niavyrašanych prablem. «Ich, viadoma, treba vyrašać i ruchacca napierad», — skazaŭ jon.
Heta ŭžo nie pieršaja sproba Łukašenki zblizicca ź Jeŭropaj. Papiaredniaja, praŭda, zachłynułasia na Płoščy 2010 hoda.
Pry jakich umovach moža adbycca zbližeńnie Biełarusi ź ES? «Naša Niva» pahutaryła z dvuma jeŭrapiejskimi palitołahami, što śpiecyjalizujucca na adnosinach Jeŭropy ź Biełaruśsiu.
Abodva jany ličać, što słovy Łukašenki — heta tolki dekłaracyja namieraŭ, jakija naŭrad ci buduć realizavanyja. Ale kali što, maŭlaŭ, to śpis patrabavańniaŭ ES da Biełarusi viadomy. Tak, naprykład, kaža Kamil Kłysinski, śpiecyjalist pa biełaruskich pytańniach polskaha analityčnaha Centra ŭschodnich daśledavańniaŭ.
«Viadoma, ciažka ŭjavić, kab Łukašenka pajšoŭ na niejkuju demakratyzacyju, — miarkuje Kłysinski. — Ale siońnia ŭ jaho na šalach, z adnaho boku, zachavańnie ŭstojlivaści isnaha režymu, a ź inšaha — raźvićcio krainy i srodki z technałohijami, jakija jość na Zachadzie. I ŭsio zaležyć ad taho, što pieravažyć».
«Šmat chto ź jeŭrapiejskich palitykaŭ i ekśpiertaŭ dumaje, što Łukašenka šukaje zbližeńnia z Zachadam, chutčej, praz rasijskuju pahrozu. Daliboh, treba być ślapym, kab nie bačyć rasijskaj palityki ŭ rehijonie, bačać heta i biełaruskija ŭłady. Ale treba razumieć, što niedastatkova prosta pryjści i skazać: «Chłopcy, nam pahražaje Rasija, davajcie siabravać», dla Jeŭropy hetaha mała. Treba prytrymlivacca jeŭrapiejskich kaštoŭnaściaŭ va ŭnutranaj i zamiežnaj palitycy.
Nichto nie čakaje, što demakratyzacyja ŭ Biełarusi adbudziecca za adnu noč. I ci hatovy Łukašenka na heta pajści, stanie zrazumieła paśla parłamienckich vybaraŭ», — skazaŭ Kłysinski i dadaŭ, što havorka nie idzie pra toje, što deputatami musiać stać niejkija asoby, jakija zadavalniajuć kahości ź jeŭrapiejskich palitykaŭ.
«Pytańnie ŭ tym, kab padlik hałasoŭ byŭ prazrystym, a heta słaboje miesca biełaruskaj vybarčaj sistemy.
I kali chtości z apazicyi zdolny pieramahčy i ŭvajści ŭ parłamient, to tak i pavinna być. Biez hetaha zruchaŭ u adnosinach ź ES nie budzie. Taksama nieŭzabavie majuć adbycca kansultacyi pa pravach čałavieka pamiž Jeŭrasajuzam i Biełaruśsiu. Paśla ich šmat što stanie zrazumiełym», — pierakanany Kłysinski.
Ekśpiert taksama adznačyŭ, što samaja važnaja pryčyna pošuku kantaktu ź ES — heta patreba ŭ hrošach i inviestycyjach. A dla hetaha, maŭlaŭ, Biełarusi treba refarmavać ekanomiku, suprać čaho rašuča vystupaje kiraŭnik Biełarusi. Takim čynam, nie zrazumieła, jak biez reformaŭ možna imknucca atrymać jeŭrapiejskija hrošy.
Vicis Jurkonis, litoŭski palitołah, ličyć, što Łukašenka prosta choča atrymać jeŭrapiejskija hrošy, nie prykładajučy dla hetaha namahańniaŭ.
«Dla siońniašniaha paciapleńnia adnosinaŭ ź ES Biełaruś nie zrabiła ničoha i prosta karystajecca situacyjaj u rehijonie, bo Jeŭropu vielmi chvaluje Ukraina, ciapier voś jašče i Nahorny Karabach. U takich umovach Biełarusi možna ruchacca napierad u svajoj jeŭradypłamatyi, nie prykładajučy dadatkovych vysiłkaŭ. Da taho ž pakul nie vidać čahości novaha: havorka idzie tolki pra handal, a ES handlavaŭ ź Biełaruśsiu navat padčas sankcyj», — skazaŭ Jurkonis.
Na dumku palitołaha, «narmalizacyja adnosinaŭ ź ES» — heta staraja pieśnia.
«Takoje my ŭžo čuli raniej. Za 20 hadoŭ kiravańnia Łukašenki nastupali pieryjady adlihi, jakija jon nazyvaje «šmatviektarnaj palitykaj». Ale ŭ čym šmatviektarnaść? Jana vyznačajecca tolki pošukam kredytaŭ u roznych kirunkach. Jašče jon kaža, što choča naładzić kantakt ź ES i dla ŭmacavańnia dziaržaŭnaści. A što vy zrabili sami? Vy baiciesia Kramla? Ale rasijskija vajennyja abjekty jak byli ŭ Biełarusi, tamaka ž i zastalisia. Jak pravodzilisia sumiesnyja vajennyja vučeńni z ruskimi, tak i pravodziacca. Jak vy tady źbirajeciesia ŭmacoŭvać dziaržaŭnaść?
Supraćstajać ruskamu impieryjalizmu kaśmietyčnaj biełarusizacyjaj? Biełaruś u svajoj Kanstytucyi piša, što imkniecca da niejtralitetu, ale kali vy nasamreč chočacie być paŭnočnaj Šviejcaryjaj, to zdymajcie pytańnie vajskovaha sajuzu z Rasijaj – takija kroki pavinny bačyć jeŭrapiejskija palityki, kali vy surjozna kažacie pra ŭmacavańnie suvierenitetu», — skazaŭ Jurkonis i dadaŭ, što vyzvaleńnia palitviaźniaŭ niedastatkova dla sapraŭdnaha dyjałohu ź Jeŭropaj.
«Sistemnych krokaŭ zroblena nie było, reformaŭ niama. Kali biełaruskaja delehacyja abmiarkoŭvaje ź jeŭrapiejskaj pravy čałavieka, to biełarusy prosiać «nie palityzavać». Ale pravy čałavieka — heta nie palityzacyja.
Što zroblena, kab vyciahnuć hramadzianskuju supolnaść z padpolla, kab dekryminalizavać fondavuju padtrymku? Ci pierastali žurnalisty atrymlivać vializarnyja štrafy za fryłans-pracu? Pahladzim, što budzie. Ale ja nie vieru, što Łukašenka zdolny pajści na demakratyzacyju niejkich pracesaŭ unutry krainy. A biez hetaha dyjałoh ź Jeŭropaj niemahčymy, i słovy zastanucca słovami», — padsumavaŭ litoŭski palitołah Vicis Jurkonis.
Kamientary