Na miemaryjał u Kurapatach letaś sabrali amal 90 prajektaŭ i 3000$. I dzie ž pomnik? Dzie hrošy?
Hod tamu tema Kurapat burliła ŭ hramadstvie. Aktyvisty adstajali ziamlu kala ŭročyšča, damahlisia admieny budoŭli, paśla čaho navat dziaržava pryznała, što treba ščylna zaniacca Kurapatami i, jak minimum, pastavić pomnik.
Kurapaty abmiarkoŭvali ŭsie: ad błohieraŭ i aktyvistaŭ da Jakuboviča i Łukašenki. Ale ž prajšoŭ hod — i ničoha nie źmianiłasia.
U minułym krasaviku čynoŭniki z Administracyi prezidenta navat prapanavali Śviatłanie Aleksijevič uznačalić kamisiju pa vyznačeńni pomnika. Praŭda, piśmieńnica admoviłasia, paviedamiŭšy, što ŭznačalić takuju kamisiju mieŭ by prava tolki Zianon Paźniak. BT zajaŭlała, što «zamiest simvała pravakacyj Kurapaty pavinny stać ahulnanacyjanalnym miemaryjałam», a Łukašenka raskazvaŭ pra svajo bačańnie miemaryjału («daručyŭ stvaryć akuratny, nie hihancki miemaryjał, jak na mohiłkach, moža, nakštałt kaplički štości»).
Byŭ abvieščany konkurs na miemaryjał z kaplicaj. 26 prajektaŭ mastaki pieradali ŭ Ministerstva kultury. Płanavałasia, što prajekty razhledziać nie paźniej za 1 maja 2017 hoda. Ale hetaha nie adbyłosia.
Da abmierkavańnia pomnika ŭ Kurapatach dałučyŭsia tady jašče hałoŭny redaktar «Sovietskoj Biełoruśsii» Pavieł Jakubovič. Jon pačaŭ zbor srodkaŭ na miemaryjał i abviaściŭ jašče adzin konkurs idej dla pomnika.
Rekłamu pra zbor hrošaj navat krucili pa TB. Praz paŭhoda, u kastryčniku 2017 Pavieł Jakubovič kazaŭ, što sabarana bolš za 3 tysiačy dalaraŭ, a eskizaŭ i idej pomniku u redakcyju «SB» dasłali kala 60.
U pačatku lutaha 2018 hoda, paśla svajho zvalnieńnia z pasady hałoŭnaha redaktara «Sovietskoj Biełoruśsii», Jakubovič zajaŭlaŭ, što budzie ščylna zajmacca «kurapackim prajektam».
«Užo amal usio zroblena, zastalisia techničnyja pytańni», — kazaŭ jon.
Ale pakul što sprava staić na miescy. Čamu — nichto nie viedaje. Aŭtaram prajektaŭ, jakija dasłali svaje pracy ŭ Minkult, taksama nie dajuć adkazaŭ.
«Minułaj viasnoj nam dali vielmi karotki i abmiežavany termin, mastaki pačali chucieńka rabić prajekty. Zrabili, padali. I ŭsio, — kaža mastačka i skulptarka Volha Niačaj, jakaja taksama dasyłała svoj prajekt na konkurs. — Prajekty tak i lažać pad zamkom u minskim Muziei sučasnaha mastactva. Nijakaha abmierkavańnia kamisijaj nie było. Moj kaleha pisaŭ list u Minkult, ci robicca što-niebudź, jamu adkazali adpiskaj, maŭlaŭ, pytańnie Kurapat vielmi składanaje, treba adkazna da jaho padyści. Kankretnaj infarmacyi, kali budzie praviedzieny razhlad prajektaŭ — i ci budzie ŭvohule — nichto nie ahučvaje».
Paśla, kali da spravy dałučyŭsia Jakubovič, pačalisia razmovy, što kaplicu stavić nie treba, kaža Volha Niačaj.
«Jakubovič pačaŭ sam niejki narodny konkurs na miemaryjalny znak», — kaža Niačaj.
Ale ž jak buduć vybirać pomnik? Z prajektaŭ mastakoŭ? Ci z tych, što dasłali ŭ redakcyju «Sovietskoj Biełoruśsii»? Chto budzie hetym zajmacca? I kali?
U Muziei sučasnaha mastactva paćviardžajuć — prajekty mastakoŭ zachoŭvajucca ŭ ich. Ale infarmacyi, što i kali buduć ź imi rabić, u muzieja taksama niama.
«My ničoha nie viedajem. Heta spytajcie lepš u Ministerstvie kultury», — raić Dzianis Barsukoŭ, namieśnik dyrektara pa tvorčych pytańniach.
Vystaŭlać ci pakazvać pracy chacia b žurnalistam muziej taksama nie płanuje.
«Jany zakrytyja, tak, čakajuć svajho času. My nie viedajem, jak sabie pavodzić lepš… Pakul niama niejkaha rašeńnia na hety kont, lepš, napeŭna, nie pakazvać», — kaža Barsukoŭ.
Dzie zachoŭvajucca prajekty, jakija dasyłali čytačy «SB» i kudy pieradali sabranyja na prajekt hrošy nieviadoma. Pavieł Jakubovič razmaŭlać nie staŭ praź ciažki stan zdaroŭja.
«Ja chvareju. Zvanicie paźniej, kali vyzdaravieju», — paprasiŭ jon.
U Minkulcie admovilisia ad kamientaroŭ, maŭlaŭ, pišycie aficyjny zvarot, jaki budzie razhladacca ŭ adpaviednyja terminy (heta značyć da 15 dzion), tolki tak možna atrymać adkaz. Va ŭpraŭleńni mastactvaŭ ministerstva, jakoje zajmałasia prajektami miemaryjału, taksama nichto nie zmoh ničoha skazać.
«Naša Niva» nakiravała zvarot u Minkult i praciahnie sačyć za situacyjaj.
Ciapier čytajuć
«Patrabavali, kab ja z kalehami pry dzieciach pa-biełarusku nie razmaŭlała». Ci sutykajucca biełaruskamoŭnyja z bulinham u krainie10
Kamientary