Padručnik pa pierachodzie na rodnuju movu

Moładzievaja inicyjatyva «Voka» pajšła dalej za znački z zaklikam havaryć pa-svojmu. Tym, chto nia suprać avałodać biełaruskaj, jana prapanoŭvaje pakrokavuju instrukcyju i psychalahičnuju dapamohu. Piša Adela Dubaviec na naviny.by.

Na malunku, jaki azdablaje vokładku padručnika pa chutkim zasvajeńni rodnaj movy, — biełaruskaja moładź, stylizavanaja pad hierojaŭ amierykanskaha animacyjnaha sieryjału «South Park» — «My takija roznyja — my razmaŭlajem pa-biełarusku».

Sama kniha pa miechaniźmie mahčymaha ŭździejańnia nahadvaje praktyčnuju psichałohiju Dejła Karnehi, abo papularny tvor Alena Kara «Lohki sposab kinuć palić». Pavodle aŭtaraŭ biełaruskaha padručnika, avałodańnie rodnaj movaj heta taksama sprava psichałahičnaj mocy i pieramohi asabistych kompleksaŭ. Maŭlaŭ, raźniavolsia — i bałbačy pa-biełarusku.

Aproč paradaŭ pa samavychavańni i pavodzinach u siabroŭskich kampanijach, na pracy i ŭ hramadskich miescach, padručnik prapanoŭvaje dla znajomstva biełaruskamoŭnyja resursy, dzie možna uvolu šukać muzyku, litaraturu i naviny na rodnaj movie.

Pieršapačatkova čytač pavinien vyznačycca, jaki ŭzrovień karystańnia biełaruskaj jamu pad siłu zaraz zasvoić. Aŭtary dajuć mahčymaść vybirać z čatyroch «prahram»:

1. Maksimum. «Ja razmaŭlaju pa-biełarusku». Ty zaŭsiody havoryš pa-biełarusku, akramia adnaho vypadku: kali surazmoŭcu ciažka razumieć biełaruskuju movu.

2. Pačcivy. «Ja adkazvaju biełaruskaj movaj». Ty razmaŭlaješ pa-biełarusku z usimi, chto da ciabie źviartajecca pa-biełarusku. A taksama pišaš paviedamleńni ŭ internecie biełaruskaj movaj (viadzieš ŽČ, błohi pa-biełarusku).

3. Simpatyk. «Ja simpatyzuju biełaruskaj movie». Ty razmaŭlaješ na rasiejskaj, Ale simpatyzuješ biełaruskaj. Sprabuješ stvaryć sabie biełaruskamoŭnaje asiarodździe. Zaachvočvaješ svaich dziaciej vyvučać biełaruskuju movu.

4. Minimum. «Ja pavažaju prava čałavieka havaryć svajoj movaj». Ty stavišsia z razumieńniem da čałavieka, jaki razmaŭlaje pa-biełarusku.

«74,5% hramadzian 10-miljonnaj Biełarusi ličyć rodnaj biełaruskuju movu, — ŭ knizie pryvodziacca vyniki apošniaha pierapisu nasielnictva. — Niahledziačy na heta, pa dadzienych manitorynhu linhvistyčnaj kamisii Biełaruskaha Chielsinkskaha kamiteta, biełaruskaja mova siońnia źviedvaje peŭnyja ciažkaści: jana amal vyklučanaja sa spravavodstva i z užyvańnia dziaržaŭnym čynoŭnictvam».

Razumiejučy i najaŭnyja prablemy elemientarnaha strachu vyłučacca z natoŭpu dy nievałodańnia leksikaj dy hramatykaj, aŭtary rajać: «Kińcie pustyja dyskusii ab tym, čamu nam varta razmaŭlać pa-biełarusku i čym biełaruskaja mova lepšaja albo horšaja. Heta biessensoŭnyja sprečki. Biełaruskaja mova lepšaja, bo Jana našaja, i nam jaje daŭ Boh».

Na zakančeńnie ŭ knizie pryvodziacca šmatlikija pryvatnyja historyi viadomych i nieviadomych u Biełarusi ludziej, a taksama ananimnyja raspoviedy ź internetu «Jak ja pierajšoŭ na rodnuju movu». U hetych historyjach paŭstajuć i svarki, i nieparazumieńni, i kachańnie na chvali ahulnaha patrytyčnaha abudžeńnia.

Jan Maŭzier, vakalist mahiloŭskaha hurta «Maŭzier», raspaviadaje tut pra toje, jak pasvaryŭsia ź dziaŭčynaj, jakaja nienavidzieła biełaruskuju movu: «Jana zapłakała j pabiehła dadomu. Potym telefanavała prasić prabačeńnia — ja razmaŭlaŭ ź joj pa-biełarusku».

Niechta z tych, čyje historyi nadrukavany ŭ knizie, dzielicca ŭražańniami ad razmoŭ z ukraincami, kali rabiłasia soramna za ŭłasnuju nieśviadomaść i rasiejskamoŭnaść. Niechta na chvali hetaj ža nieśviadomaści padchapiŭ inicyjatyvu inšych.

Vałanciory sa stužkami i značkami «Nadojeło hovoriť? Razmaŭlaj!» buduć razdavać padručnik na vulicach, u škołach i ŭniviersitetach. Ciapier u zacikaŭlenych jość mahčymaść spampavać jaho elektronnuju viersiju ŭ farmacie pdf.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 1
• 0
• 0
• 0