Pucin hetaha nie čakaŭ: paśla napadu Rasii na Ukrainu Kazachstan uzbrojvaje armiju i zbližajecca z ZŠA

Bolš za toje, prezident Kazachstana Takajeŭ abiacaje, što nie budzie dapamahać Rasii abychodzić zachodnija sankcyi, nie budzie pryznavać niezaležnaść samaabvieščanych respublik na ŭschodzie Ukrainy i pavialičvaje abaronny biudžet krainy. I hety fakt robicca niečakanym vyklikam dla Kramla. Dziesiacihodździami Maskva pracavała nad tym, kab zachoŭvać upłyŭ u hetym rehijonie Centralnaj Azii praz stvareńnie vajennych i ekanamičnych sajuzaŭ. I Kazachstan, vialikaja kraina, bahataja naftaj, zastavaŭsia adnym z najvažniejšych stratehičnych chaŭruśnikaŭ.

Rasijskaje ŭvarvańnie va Ukrainu zmušaje Kazachstan pieraasensoŭvać daminujučaje stanovišča Rasii ŭ svajoj źniešniaj palitycy i šukać novyja chaŭrusy z takimi krainami jak ZŠA, Turcyja i Kitaj. Pakazalny momant adbyŭsia ŭ červieni padčas hałoŭnaha ekanamičnaha forumu ŭ Sankt-Pieciarburhu, na jakim prezident Takajeŭ zajaviŭ u adkaz na pytańni rasijskich žurnalistaŭ, što Kazachstan nie pryznaje dźvie sieparatysckija kvazidziaržavy na Danbasie, pry hetym padkreśliŭšy, što «Kazachstan ni ŭ jakim razie nie admaŭlajecca ad sajuźnickich abaviazkaŭ».

Nieadnaznačnaja pazicyja Kazachstana vyklikała hnieŭ u niekatorych rasijskich palitykaŭ, jakija padkreślivali važnuju rolu Maskvy ŭ dapamozie z padaŭleńniem studzieńskich pratestaŭ. Voś jak prakamientavaŭ hetuju situacyju viadučy adnaho z prapahandysckich šou na dziaržaŭnym telebačańni Tyhran Kieasajan: «Kazachi, braty, heta što za niaŭdziačnaść? Pahladzicie ŭvažliva na toje, što adbyvajecca va Ukrainie… Tamu što, darahija maje, kali vy ličycie, što možna i dalej być takimi chitra***ymi i vam za heta nie budzie ničoha, vy pamylajeciesia».

Paśla pačatku vajny da takoj rytoryki kazachi staviacca surjoźniej. I na heta jość pryčyny. Prykładna 20% nasielnictva — etničnyja ruskija, što pražyvajuć pieravažna na poŭnačy krainy. Jašče Kazachstan źjaŭlajecca adzinaj krainaj Centralnaj Azii, što miažuje z Rasijaj, dzielačy ź joju druhuju ŭ śviecie pa daŭžyni miažu pamiž krainami, a sam Pucin u 2014 hodzie paśla anieksii Kryma kazaŭ, što ŭ Kazachstana nie było historyi dziaržaŭnaści da źjaŭleńnia SSSR. 

Adnak ciapierašniuju rasijskuju ahresiju nichto z rehijona nie padtrymaŭ, a Uźbiekistan navat publična zajaviŭ, što nie pryznaje sieparatysckija respubliki. Takoje častkovaje adčužeńnie daje ZŠA mahčymaść pasprabavać adnavić upłyŭ u hetym rehijonie. Naprykład, praź vizity amierykanskich palitykaŭ i dypłamataŭ, jakija, jak vizit u krasaviku daradcy prezidenta Bajdena pa pravach čałavieka Urzy Ziei, vizit u kancy maja pamočnika dziaržsakratara ZŠA Donalda Łu ci vizit novapryznačanaha kiraŭnika Centralnaha kamandavańnia ZŠA hienierała armii Majkła Eryka Kuryły ŭ červieni. «ZŠA dalikatna, kab nie akazvać praźmiernaha cisku, prasili ŭrady Kazachstana, Kyrhyzstana, Tadžykistana i Uźbiekistana stać na bok Zachadu ŭ padtrymcy Ukrainy», — zajavili dva pradstaŭniki Dziarždepartamienta.

Užo praz tydzień paśla vizitu hienierała armii Kuryły ŭ Tadžykistan, prezident Pucin adviedvaje hetuju krainu ŭ jakaści pieršaj z momantu ŭvarvańnia, dzie vitaje svajho tadžykskaha kalehu Emamali Rachmona słovami: «Ja vielmi rad apynucca na družalubnaj ziamli našaha sajuźnika».

Cikavym taksama źjaŭlajecca fakt padačy ŭ adstaŭku pa stanie zdaroŭja tahačasnaha ministra zamiežnych spraŭ Kyrhyzstana Rusłana Kazakbajeva, jaki jašče za 8 dzion da svajoj adstaŭki ŭ krasaviku vystupaŭ na sumiesnaj pres-kanfierencyi pa vynikach vizitu pradstaŭnika ZŠA pa pravach čałavieka. Tam było abvieščana, što Kyrhyzstan i ZŠA nieŭzabavie padpišuć dvuchbakovaje pahadnieńnie ab supracoŭnictvie ŭ halinach ekanomiki i adukacyi. Adnak asoba, znajomaja z rašeńniem, paviedamiła, što jon padaŭ u adstaŭku pa patrabavańni Maskvy. Na prośbu da ministerstvaŭ zamiežnych spraŭ Rasii i Kyrhyzstana prakamientavać hetuju spravu nichto nie adkazaŭ.

Rasija praciahvaje zastavacca hałoŭnym nie tolki vajskovym (majučy vajennyja bazy ŭ Kyrhyzstanie i Tadžykistanie, palihon u Kazachstanie), ale i handlovym partnioram Siaredniaj Azii, dajučy rabotu miljonam rabočych z hetaha rehijona. Da paraŭnańnia, u Kyrhyzstanie hrašovyja pieravody składajuć amal tracinu VUP, u Tadžykistanie — bolš za čverć, va Uźbiekistanie — kala 10%. Lvinaja dola ź ich pastupaje z Rasii. Kazachstan paśla ŭviadzieńnia zachodnich sankcyj vymušany byŭ šukać šlachi dyviersifikacyi svajho handlu. Užo praź niekalki tydniaŭ paśla pačatku rasijskaha ŭvarvańnia Hruzija i Azierbajdžan prymajuć delehacyju aficyjnych asob z Kazachstana dla pieramoŭ pra adnaŭleńnie handlovaha šlachu, jaki prachodzić z Kitaja ŭ Jeŭropu praź Siaredniuju Aziju, Kaŭkazski rehijon i Turcyju.

«Uvarvańnie padbadzioryła takija krainy jak Kitaj i Turcyja kinuć vyklik Rasii na jaje daminavańnie ŭ rehijonie, — kamientuje Sialčuk Čałakahłu, dyrektar Tureckaha centra daśledavańniaŭ u Azijacka-Cichaakijanskim rehijonie. — Raniej handlovy šlach surjozna nie daśledavaŭsia ni krainami Centralnaj Azii, ni Kitajem i Turcyjaj zbolšaha tamu, što ŭrady nie chacieli złavać Rasiju». Za apošnija niekalki miesiacaŭ Rasija dvojčy spyniała Kaśpijski trubapravod, u toj čas jak Kazachstan nakiroŭvaje bolš handlu praz svaje party Aktaŭ i Kuryk.

• 47
• 0
• 3
• 2
• 2
• 1
• 6
• 0