«Pieršy raz baču takoje»

Kampanija zboru podpisaŭ skončycca 27 studzienia, ale peŭnyja tendencyi ŭžo vymalavalisia. Kamanda Łukašenki abvieściła pra 930 tysiač podpisaŭ, sabranych za pieršuju pałovu kampanii. Štab Milinkieviča ŭ niadzielu 15 studzienia nazyvaŭ ličbu 140 tysiačaŭ. Heta pry tym, što spačatku Kalakin daklaravaŭ žadańnie sabrać miljon, paśla — 500 tys. podpisaŭ. Astatnija kandydaty nabirajuć jašče mieniej. Ci možna havaryć užo pra peŭnyja tendencyi na hruncie hetych ličbaŭ? Analizujuć palityk Uładzimier Navasiad, palitolah Jury Čavusaŭ, žurnalist «BiełHaziety» Kiryła Žyvałovič, kiraŭnik adździełu ŭnutranaj palityki hazety «Biełorusy i rynok» Paŭluk Bykoŭski i Lavon Barščeŭski, hanarovy staršynia Biełaruskaha PEN-Centru.

Uładzimier Navasiad: «U Miensku najciažej»

«Kali pravodzić niejkija paraleli z 2001 h., to treba zaznačyć, što inicyjatyŭnaja hrupa Milinkieviča pracuje siońnia jak vałanciory. Niama nijakich zarobkaŭ, jak heta praktykavałasia ŭ minułuju kampaniju. I ja vielmi ździŭleny hetaj pracaj, bo pieršy raz ubačyŭ takoje.

U Miensku źbirać podpisy ciažej, čym u rehijonach: tut vyšejšy ŭzrovień žyćcia, i stała bolš tych, chto padtrymlivaje Łukašenku. U abvieščanyja terminy pravieści narmalovuju pijar-kampaniju niemahčyma. Kali b Kanhres demsiłaŭ adbyŭsia napiaredadni Novaha hodu, jak prapanoŭvali niekatoryja, to Adziny kandydat ciapier ničoha nie rabiŭ by. Niezdarma vybary byli pieraniesienyja ź leta na viasnu.

Šmat stała zapałochanych — ja b skazaŭ, takich bolšaść: ludzi šmat razumiejuć, ale stavić svaje podpisy bajacca.

Pieramieny ŭ tym maštabie, jaki my chacieli b bačyć, jašče ŭ krainie nia vyśpieli. Ale treba pracavać. U tych umovach, jakija jość ciapier. Karystacca lehalnaj mahčymaściu pracavać z nasielnictvam padčas hetaj kampanii. Potym buduć miascovyja vybary i vybary ŭ parlament. Treba ŭparta pracavać — krok za krokam».

Paŭluk Bykoŭski: «930 tysiač — taksama pijar-akcyja»

«Varta zaznačyć, što heta ŭsio ž pakul nie realna sabranyja, a tolki abvieščanyja hałasy. Zvyčajna ŭ Centravybarkam padajecca inšaja kolkaść. Darečy, abvieščanaja praź BiełTA kolkaść podpisaŭ u padtrymku Łukašenki — heta takaja ž pijar-akcyja, jak i ŭ inšych pretendentaŭ.

Chaču nahadać, što Lidzija Jarmošyna jašče ŭletku 2005 h. kazała, što ŭdzielničać buduć čatyry kandydaty. Dumaju, jana nie pamylicca. Najbolš vierahodna, što heta buduć Łukašenka, Hajdukievič, Milinkievič i Kazulin. Na maju dumku, CVK nia budzie rehistravać Paźniaka ni ŭ jakim razie, bo jon abiacaŭsia, što ŭ vypadku rehistracyi pryjedzie ŭ Biełaruś. Pa-pieršaje, heta budzie infarmacyjnaja nahoda, što ŭskałychnie palityčnuju sytuacyju ŭ Biełarusi. Pa-druhoje, Paźniak nia budzie hulać pa ŭładnych scenarach i moža vyvieści ludziej na vulicu.

Najaŭnaść u vybarčych biuleteniach proźvišča Milinkieviča stanie arhumentam dla Zachadu, što vybary adbyvalisia demakratyčna. Najaŭnaść proźviščaŭ Milinkieviča i Kazulina budzie raściahvać hałasy demakratyčnaha elektaratu. Sytuacyja, kali jany zdymuć svaje kandydatury z vybaraŭ, dla ŭłady niepažadanaja. Dla hetaha i isnuje Hajdukievič — kab vybary byli lehitymnyja.

U 2001 h. Hajdukievič atrymaŭ kala 3% hałasoŭ — prykładna stolki ž, kolki sabraŭ podpisaŭ za siabie. Ale tyja vybary dazvolili stać jamu fihuraj nacyjanalnaha maštabu. Jon treci palityk pa paznavalnaści siarod vybarcaŭ, zhodna z apytańniami, jakija ładziać niezaležnyja sacyjolahi na čale z prafesaram Aleham Manajevym. Na pieršym miescy idzie Łukašenka, na druhim — Paźniak, na trecim — Hajdukievič, na čaćviertym (ciapier užo) — Milinkievič».

Kiryła Žyvałovič: «Jak hramadzianin, ja maru»

«Jak hramadzianin, ja maru, kab praz dva miesiacy my žyli ŭ krainie biez Łukašenki. Ale pa vynikach hetaj padpisnoj kampanii možna skazać navat i biez padliku hałasoŭ, što ŭ pieršym tury prezydenckich vybaraŭ pieramoža Łukašenka — pavodle versii Centravybarkamu. U demakratyčnych kandydataŭ niama ni času, ni mahčymaściaŭ schilić šali na svaju karyść.

Paśla vybaraŭ dziejny prezydent budzie mieć jašče bolš paŭnamoctvaŭ. Ale jość toje, pra što siońnia nichto nie havoryć: demakratyčnyja siły ŭžo mohuć pakazacca pierad usimi jak zhurtavanaja supolnaść. U šerahach apazycyi za śpinami veteranaŭ užo prahladajecca moładź, jakaja zmoža pieramahčy Łukašenku. Praŭda, adbudziecca heta, na žal, navat nie ŭ 2011 hodzie...

Hałoŭnaje pytańnie, jakoje pakul nie ahučvajecca nikim: kudy sydzie Łukašenka — na Došku honaru, u turemnuju kameru, na pensiju? Adkaz na hetaje pytańnie zaležyć ad toj moładzi, jakaja jość u demakratyčnych siłaŭ».

Jury Čavusaŭ: «Rola kamandy budzie ŭzrastać»

Ja b nie kazaŭ, što zbor podpisaŭ idzie marudniej, čym čakałasia. Nia treba surjozna brać pad uvahu mety, pra jakija hučna abviaščałasia, — najčaściej za ŭsio heta nia bolej čym pijar. Štab Adzinaha kandydata zadavoleny tempami zboru podpisaŭ. Jany nabrali krejserskuju chutkaść i składajuć pryblizna pa 10 tys. podpisaŭ za dzień.

Hałoŭnaje adroźnieńnie, jakoje adčuvajecca ŭ paraŭnańni z kampanijaj 2001 hodu, — heta toje, što jość Adziny kandydat. I ludzi ŭsprymajuć Milinkieviča jak Adzinaha. Tady ž — pamiatajecie? — zbor podpisaŭ išoŭ adnačasova i za Domaša, i za Hančaryka. A ciapier pytańnie “Chto akramia Łukašenki?” pierad nami nie staić, my majem ćviordy adkaz — Milinkievič.

Naturalna, što ahučanyja na siońnia 200 tys.podpisaŭ — heta “brudnaja” ličba. Ich jašče buduć pierapraviarać, kab potym nia vykraśliła CVK. Tamu “ŭsuška” niepaźbiežnaja.

U 2001 h. adrazu niekalki kandydataŭ zajavili, što jany sabrali 100 tys.podpisaŭ (i navat hrupa pavažanaha Zianona Paźniaka zrabiła takuju zajavu). Ale potym vyśvietliłasia, što heta nie zusim tak. Takija zajavy taksama varta razhladać jak element pijar-baraćby. Pryhadajcie chiba, što pieršym pra 100 tys.podpisaŭ zajaviŭ staršynia ŁDPB Hajdukievič. Da takoha kštałtu zajavaŭ treba stavicca aściarožna.

Nakont karotkaterminovaj perspektyvy, to bok samoj padpisnoj kampanii. 100 tys. podpisaŭ Milinkievič źbiare. Dumaju, niekatoryja inšyja demakratyčnyja kandydaty taksama mohuć sabrać takuju kolkaść. Vielmi surjozna i adkazna dziejničaje hrupa Kazulina — dumaju, joj udasca sabrać nieabchodnuju kolkaść. Viedajučy rolu Hajdukieviča, možna nie sumniavacca, što i jon źbiare. Favaryty honki ŭžo vyznačylisia: Milinkievič, Kazulin, Hajdukievič, mahčyma — Paźniak.

U siarednieterminovaj perspektyvie (h.zn. usioj vybarčaj kampanii) treba razumieć adno: usie kandydaty, aprača Milinkieviča, buduć u Łukašenkavaj batlejcy vykonvać rolu, jakuju adyhryvaŭ Hajdukievič u vybarach 2001 h. Najaŭnaść ich daje ŭładam mahčymaść neŭtralizavać favaryta prezydenckich vybaraŭ, adzinaha kandydata.

Pra doŭhaterminovuju perspektyvu, paśla vybaraŭ, mierkavać ciažka. Možna zaznačyć, što ŭ asobie Milinkieviča my atrymali ahulnanacyjanalnaha lidera demakratyčnych siłaŭ, jaki zdolny i dziaržavu ačolić, i abjadnać kaalicyju hetych samych demakratyčnych siłaŭ. Dumaju, niepaźbiežna budzie ŭzrastać rola kamandy, jakaja vybrała Milinkieviča, — nie jahonaha vybarčaha štabu, a mienavita kamandy.

Lavon Barščeŭski: «Pasyŭnaść moładzi ŭražvaje»

«Vialikaja kolkaść podpisaŭ za Łukašenku maje ŭzvyšać uładu ŭ jaje vačach i ŭmacoŭvać jaje ŭ jejnym ža infarmacyjnym poli. Uładu mienš cikavić mierkavańnie zamiežža, u tym liku Rasiei, dzie miljonnaja kolkaść podpisaŭ napeŭna vykliča ironiju i kpiny. Joj važnaja lehitymizacyja svajho isnavańnia ŭnutry biełaruskaha hramadztva i asabliva ŭ svaich ułasnych vačach.

Pavolny zbor podpisaŭ za adzinaha śviedčyć pieradusim pra toje, što ŭładzie ŭdałosia zrabić ludziej cynična-apalityčnymi, što zaŭždy na ruku dziejnaj uładzie. Pamyłkaj apazycyi byŭ raźlik na małady elektarat: pakaleńnie maładziejšych za 30 akazałasia apalityčnaje całkam. Jaho pasiŭnaść uražvaje.

Akramia Łukašenki, Milinkieviča j Paźniaka, nivodzin inšy kandydat nia maje šyrokaj viadomaści i šancaŭ vyjhrać. I ichny ŭdzieł u palityčnym žyćci hruntujecca na mabilizacyi finansavych i inšych resursaŭ, jakija pachodziać ad tych siłaŭ, što zacikaŭlenyja, kab adziny nie zastaŭsia adzinym».

❏

Zrobim vysnovy i prahnozy. Viktar Šejman choča dakazać šefu svaju administracyjnuju zvyšefektyŭnaść. Tamu ŭpieršyniu pad¬trymka siońniašniaha kursu budzie padmacavanaja tatalitarnymi ličbami ŭ dva, a moža navat try miljony podpisaŭ.

Zianon Paźniak ščyra zmahajecca za zbor sta tysiačaŭ podpisaŭ. Jahonuju spravu ŭskładniaje adsutnaść struk¬turaŭ u mnohich rehijonach i nieprysutnaść pałkavodca na poli bitvy.

Kandydaty, jakija źbirajuć podpisy, nie adrasujučysia ni da jakoj kankretnaj sacyjalnaj ci kulturnaj hrupy, zdajecca, najbolš zakłapočanyja tym, kab nie nanieści vypadkam škody elektaratu hałoŭnakamandujučaha.

Ličba 200—250 tysiačaŭ podpisaŭ za adzinaha kandydata śviedčyć pra pryncypovuju sumlennaść jahonaj kamandy, ale i pra adsutnaść u demakrataŭ prychavanaha finansavaha ci inšaha resursu. Majem toje, što majem.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0