Dyjałoh. Jeŭrapiejski šaniec Biełarusi

Artykuł Alaksandra Milinkieviča.

Chvala demanstratyŭnych represiŭnych dziejańniaŭ biełaruskaha režymu suprać hramadzianskaj supolnaści ŭ apošni čas znoŭ adnaviła dyskusii ab palitycy dyjałohu pamiž Jeŭraźviazam i našaj krainaj. Tema parušeńnia pravoŭ čałavieka na prykładzie niepryznanaha ŭładami Sajuza Palakaŭ Biełarusi na čale z Anželikaj Borys daminavała na minułym tydni ŭ Bruseli. Dziakujučy hetamu šyroka abmiarkoŭvalisia ŭ Jeŭraparłamiencie i ŭ Jeŭrakamisii padniatyja nami prablemy palitviaźniaŭ, admovy ŭ rehistracyi BCHD, «Maładoha Fronta», «Viasny», Asamblei demakratyčnych NDA, inšych abjadnańniaŭ, pieraśledy žurnalistaŭ, carkvy «Novaje žyćcio» i niezaležnych aktyvistaŭ, što raspačali ŭdzieł u kampanii miascovych vybaraŭ.

Hetyja padziei naturalna znajšli vodhuk i ŭ našaj krainie.

Absalutnaja bolšaść ekśpiertnaj supolnaści pa-raniejšamu ličyć, što niama pazityŭnaj alternatyvy dyjałohu, i spračajecca ab tym, jak pavialičyć efiektyŭnaść novaj taktyki JEZ u adnosinach ź Biełaruśsiu. Častka apazicyjnych lideraŭ śćviardžaje, što jany daŭno papiaredžvali «naiŭnych klerkaŭ z Bruselu» ab niepaźbiežnym fijaska ich dziejańniaŭ, što «abjadnanaja Jeŭropa zdradziła svaim kaštoŭnaściam i svajoj palitykaj škodzić raźvićciu revalucyjnaj situacyi ŭ krainie».

Ci sapraŭdy novyja padychody JEZ zbankrutavali? Upeŭnieny, što nie.

Uspomnim pieršyja kroki novaj palityki JEZ. Paśla rasijska-hruzinskaj vajny stała zrazumieła, što Kreml žorstka ŭzmacniaje cisk na svaich byłych satelitaŭ. Jon budzie sprabavać pakinuć ich u śfiery svajho maksimalnaha ŭpłyvu lubymi sposabami. Situacyja našaj krainy ŭ hety momant była krytyčnaj. Haspadarka — nierefarmavanaja, niekankurentazdolnaja, z admoŭnym inviestycyjnym imidžam. Nadychodziačy suśvietny finansavy kryzis nakładaŭsia na ŭnutrany kryzis sacyjalna-ekanamičnaj madeli, jakaja nie moža isnavać biez vonkavych datacyj. Zapazyčanaść Rasii rabiłasia pahražalnaj. Maskva papiaredziła, što praz try hady spynić palityku «tannyja nafta i haz u abmien na pacałunki».

Realnaj supraćvahaj pastupovaj likvidacyi našaha suvierenitetu było prapanavanaje aŭtarytarnamu režymu praź Jeŭraźviaz uzajemnaje pakrokavaje nabližeńnie — krytyčny abumoŭleny dyjałoh. Tym samym paŭstała prastora mahčymaha ŭpłyvu na palityku Minska.

Nie budu ŭkryvać: u mianie taksama, jak i ŭ mnohich maich siabraŭ demakratyčnych pohladaŭ, była peŭnaja horyč. Jak možna raspačynać supracoŭnictva z uładaj, jakaja sistematyčna parušaje pravy čałavieka, prynižaje suhramadzian stracham i aficyjnaj chłuśnioj, razburaje nacyjanalnuju identyčnaść? Ale praciah samaizalacyi — heta pieraŭtvareńnie našaj dziaržavy ŭ pratektarat uschodniaha susieda. Dumaju, u takoj situacyi nami pavinna kiravać nie pačućcio pomsty, a žadańnie zachavać Radzimu i zabiaśpiečyć jaje realnuju niezaležnaść.

Mety adkryćcia Brusela na novyja adnosiny ź Biełaruśsiu datyčyli nie tolki taho, kab schilić uładu da libieralizacyi sistemy, ale i dać Minsku pole manieŭru ŭ adnosinach z Kramlom. Tak, siońnia ŭsim vidavočna, što režym imituje demakratyzacyju. Ale robiacca, chaj nie zaŭsiody paśladoŭnyja, takija nieabchodnyja krainie rynkavyja reformy. I, što vielmi važna, dasiahajecca adna ź pieršačarhovych palityčnach metaŭ dyjałohu: stvarajecca situacyja, kali, dziakujučy pahłybleńniu supracoŭnictva, u demakratyčnaha śvietu źjaŭlajecca mahčymaść uździejničać na palityku režymu.

Takoj mahčymaści ŭpłyvu nie prynosiła palityka piersalnych sankcyjaŭ i abmiežavanych aficyjnych kantaktaŭ ź Biełaruśsiu. Usim vidavočna, što i šmathadovaja izalacyja Kuby i Paŭnočnaj Karei nie pieraškadžaje dyktataram — bratam Kastra i Kim Čen Iru — ažyćciaŭlać masavyja represii. Sankcyi čaściej za ŭsio bjuć ekanamična pa prostych ludziach. Ułada ŭ takich krainach siabie zaŭsiody nie tolki prakormić, ale i budzie žyć u raskošy pry źbiadniełym narodzie. U vypadku Biełarusi sankcyi jašče i surjoznaja pahroza daminacyi rasijskaha kapitału ź pierśpiektyvaj straty dziaržaŭnaj samastojnaści.

Surjoznym niedachopam papiaredniaj palityki JEZ było toje, što dapamoha i supracoŭnictva nie byli abumoŭlenyja kankretnymi i vymiaralnymi abaviazkami z boku režymu pa libieralizacyi palityčnaha i hramadskaha žyćcia.

• plonnaje supracoŭnictva ź Mižnarodnym Valutnym Fondam;

• ratyfikacyja Pahadnieńnia ab Partniorstvie i Supracoŭnictvie ź JEZ;

• viartańnie Biełarusi prefierencyjaŭ u handli ź JEZ;

• supracoŭnictva ź Jeŭrapiejskim inviestycyjnym bankam dy Jeŭrapiejskim bankam rekanstrukcyi i raźvićcia;

• paŭnafarmatny ŭdzieł Biełarusi ŭ prahramach Jeŭrapiejskaj palityki susiedstva i Ŭschodniaha partniorstva JEZ;

• padpisańnie Pahadnieńnia ab sproščanym vizavym režymie pamiž JEZ i Biełaruśsiu, źmianšeńnie koštaŭ vizaŭ i spraščeńnie pracedury ich atrymańnia;

• dałučeńnie Biełarusi da Rady Jeŭropy, Rady krainaŭ Bałtyjskaha mora i Suśvietnaj handlovaj arhanizacyi.

Čarhovaje abvastreńnie represijaŭ suprać niezarehistravanaha Sajuza Palakaŭ, jak ni paradaksalna, u značnaj stupieni spryčyniłasia da pačatku vypracoŭki supolnaj i bolš efiektyŭnaj palityki JEZ adnosna Minsku.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0