Ludka Silnova. Piarścionak

kazki žyćcia

Piarścionak

Jak była małaja, štoleta nasiła piarścionki z ramonkaŭ. Ciapier nie našu ŭvohule. “Svabodnyja palcy — znak svabody asoby”, — kažu žartam. A nasamreč u mianie šmat raznastajnaj pracy: z ahniom, vadoju, metałam, ziamloj, pavietram. Ad kucharstva da prazrystaj liryčnaj paezii… Z usimi piaćciu stychijami! Jak u filozafa. Ci ŭ čaraŭnicy... Uvieś čas piarścionki treba zdymać, bierahčy. Byccam lazernyja dyski World Music!

Archiealohija śviedčyć, što piarścionki na terytoryi Biełarusi vyrablajuć užo sama mieniej 28-je stahodździe. Daskanałyja kolcy našy prodki nasili nia tolki na palcach, ale i na šyi, hałavie, la skroniaŭ i h.d.: atačali imi rečyva dumańnia.

Piarścionak — i ŭpryhožańnie, i znak (piačatka, “pašpart”). Naprykład, u Rymskaj imperyi ŭsie volnanarodžanyja mieli prava nasić załatyja piarścionki, a volnaadpuščanyja — tolki srebnyja. Taksama i ŭ Rasiejskaj: haradžanie nasili załatyja i srebnyja piarścionki, a sialanie — miednyja… Tak paralelna z čałaviečaj hijerarchijaj ustaloŭvałasia hijerarchija metałaŭ.

…Viasna sparadžaje sałodki niespakoj, žadańnie vandravać u prastory ŭ pošukach niečaha vostra nadzionnaha i viečnaha. Heta štohadovaja vandroŭka pa kołach miłosnych pryhodaŭ! U niekatorych jana zaviaršajecca zaručalnym piarścionkam. Ci piarścionkam u padarunak.

Raźjezdy mašynaŭ pa kole na skryžavańniach daroh — vuzkija piarścionki našaj stalicy. Jana — strymanaja maładzica, palcy jakoj upryhožanyja piarścionkami ad jejnaha kachanaha mužčyny, peŭna, cudoŭnaha A. (spadara Architektara).

Badaj, samy znakamity z takich “piarścionkaŭ” — vakoł manumentu Pieramohi. Pad ziamloj tut znachodzicca memaryjalnaja zala, u centry jakoj — vialiki šklany vianok z kazačnaj padśvietkaj ź siaredziny. Byvaje, tut źbirajecca moładź, amal dzieci. U chłopcaŭ u vušach — kolcy ź biełaha metału (“volnaadpuščanyja”!). U dziaŭčatak na palcach — piarścionki: volnyja, razamknionyja, u vyhladzie źmiejek…

U pieršyja dni viasny, kali ŭ Pałacy dziaciej i moładzi prachodziŭ rycarski fest “Bieły zamak”, bačyła maładych chłopcaŭ u rekanstrujavanym rycarskim ubrańni, jakija nasili na ruce vyšej łokcia stužku ci biazvažki šalik, zaviazanyja palčykami kachanaj dziaŭčyny — Damy serca. Ramantyčnyja, lohkija analahi piarścionkaŭ!

Sam Pałac dziaciej i moładzi nahadvaje mnie hihancki ahat, ustaŭleny ŭ apravu, jaki ŭpryhožvaje saboj srebny vyhin Śvisłačy.

…Kali b ja nasiła piarścionak, ja b zaraz źniała jaho i špurnuła ŭ hustuju, bliskučuju ad sonca śvisłackuju vadu. Kab viarnucca siudy ŭ adnym z nastupnych naradžeńniaŭ.

Ludka Silnova