U Niderłandach znajšli vykradzieny hod tamu z muzieja załaty dakijski šlem — nacyjanalnuju relikviju Rumynii
Załaty šlem uzrostam kala 2 500 hadoŭ, jaki ličycca adnym z hałoŭnych skarbaŭ Rumynii, byŭ znojdzieny bolš čym praz hod paśla taho, jak jaho skrali padčas rabavańnia muzieja ŭ Niderłandach, piša Ruskaja słužba Bi-bi-si.

Šlem i dva załatyja branzalety, jakija datujucca prykładna 450 hodam da n.e., pradstavili ŭ čaćvier jak viernutyja ŭ muziej — jany znachodzilisia za šklanoj vitrynaj pad achovaj dvuch uzbrojenych palicejskich. Jašče adzin branzalet pakul nie znojdzieny.
Kradziež šlema Kacafieniešci i branzaletaŭ, učynieny ŭzbrojenaj bandaj, jakaja ŭvarvałasia ŭ muziej Drente ŭ Asienie, vyklikaŭ abureńnie ŭ Rumynii i pastaviŭ pytańni ab biaśpiecy nieacennych artefaktaŭ, što pieradajucca ŭ inšyja krainy.
«My čakali hetaha vielmi doŭha, — skazała žurnalistam rumynskaja prakurorka Danieła Burujane. — My radyja, što zaraz nazirajem viartańnie rumynskich artefaktaŭ».
Ekspanaty z Nacyjanalnaha histaryčnaha muzieja Rumynii byli pieradadzienyja dla vystavy «Dakija — impieryja zołata i srebra», jakaja raskazvała pra historyju cyvilizacyi i naroda, jaki nasialaŭ terytoryju sučasnaj Rumynii da rymskaj zavajovy ŭ 106 hodzie n.e. Mienavita padčas hetaj vystavy jany byli vykradzienyja.

Kradziež vyklikaŭ roznahałośsi pamiž uradami dźviuch krain, u vyniku čaho, jak paviedamlałasia, niderłandski ŭrad vypłaciŭ Rumynii kala 5,7 miljona jeŭra ŭ jakaści strachavoj kampiensacyi.
Rumynskija aficyjnyja asoby admovilisia abmiarkoŭvać, što ciapier budzie z hetymi hrašyma.
Robiert van Łanh, dyrektar muzieja Drente ŭ paŭnočnaj častcy Niderłandaŭ, paviedamiŭ, što šlem atrymaŭ nievialikuju ŭvahnutaść, ale padlahaje adnaŭleńniu. Branzalety, pavodle jaho słoŭ, zachavalisia ŭ idealnym stanie.
Rumynski prakuror Rareš-Pietru Stan adznačyŭ «mocny rezanans», jaki hety kradziež vyklikaŭ u jaho na radzimie, i padziakavaŭ svaim niderłandskim kaleham za ich «upartuju pracu i vieru ŭ vynik».
«My praciahvajem rasśledavańnie, kab znajści apošni branzalet, — dadaŭ jon. — I radyja, što zmožam viarnuć hetyja skarby rumynskamu narodu».
Niderłandskaja prakurorka Karyjen Fanier paviedamiła, što šlem i branzalety byli pieradadzienyja ŭładam u sieradu paśla pieramoŭ, u jakich udzielničali advakaty troch padazravanych.
Dvoje mužčyn uzrostam kala 30 hadoŭ i adzin 21‑hadovy stanuć pierad sudom paźniej u hetym miesiacy. Fanier udakładniła, što viartańnie skarbaŭ stała častkaj dasudovaha pahadnieńnia pamiž prakuraturaj i advakatami padazravanych.
Złačyncaŭ zatrymali praź niekalki dzion paśla taho, jak jany pranikli ŭ muziej, vykarystoŭvajučy vybuchoŭku, adnak nijakich śladoŭ vykradzienych kaštoŭnaściaŭ tady ŭžo nie było.
Mastactvaznaŭcy miarkujuć, što artefakty byli skradzienyja na zamovu złačynnaj hrupoŭki.
U apošnija hady niekalki niderłandskich muziejaŭ stali abjektami napadaŭ, pakolki zabiaśpiečyć naležnuju abaronu dla nieacennych artefaktaŭ vielmi składana. Šlem i branzalety byli vystaŭlenyja ŭ šklanoj vitrynie, jakaja dla ŭzbrojenaj hrupy nie stała surjoznaj pieraškodaj.
U 2024 hodzie dźvie raboty Endzi Uorchała byli skradzienyja z halerei na poŭdni Niderłandaŭ, a šeść hadoŭ tamu ź nievialikaha muzieja ŭ miastečku Lejerdam była vykradziena karcina Fransa Chalsa «Dvoje chłopčykaŭ, jakija śmiajucca».
Były dyrektar Nacyjanalnaha histaryčnaha muzieja ŭ Buchareście Erniest Obierłender-Tyrnavianu trapiŭ pad surjoznuju krytyku na radzimie za pieradaču załatych artefaktaŭ za miažu i byŭ zvolnieny praź niekalki dzion paśla kradziažu.
Jon vykazaŭ palohku ŭ suviazi z tym, što šlem byŭ znojdzieny.
«Heta ŭnikalny pradmiet jeŭrapiejskaj i navat suśvietnaj kulturnaj spadčyny, — skazaŭ jon u intervju RTL Nieuws. — Hety šlem źjaŭlajecca važnym sacyjalnym i palityčnym simvałam dakijskaj cyvilizacyi».
Ličycca, što lehiendarny šlem byŭ upieršyniu znojdzieny ŭ 1926 hodzie na pašy sialanskim chłopčykam, jaki pas aviečak u rumynskaj vioscy Pajana-Kacafieniešci. Dzicia nasiła šlem na praciahu dvuch tydniaŭ i vykarystoŭvała jaho jak cacku, z-za čaho niekatoryja detali adłamalisia. Z 1970‑ch hadoŭ šlem zachoŭvaŭsia ŭ Nacyjanalnym muziei historyi Rumynii. Było ŭstanoŭlena, što jon naležaŭ nieviadomamu miascovamu hieta-dakijskamu caru abo arystakratu.
Kamientary