Навука і тэхналогіі88

Навукоўцы сфатаграфавалі выбух пасля сутыкнення маладых зорак

Сутыкненне адбылося ў часы, калі Скарына друкаваў Біблію, але толькі нядаўна святло тых зорак дасягнула Зямлі.

На гэтым здымку відаць тое, што засталося пасля выбуху маладых зорак, які адбыўся 500 гадоў таму. Фота: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), J. BALLY/H. DRASS ET AL.

Навукоўцам удалося зафіксаваць эфектную і яркую выяву, на якой бачны звышмагутны выбух пасля сутыкнення дзвюх маладых зорак, якія разарвалі на кавалкі свае «зорныя яслі» - сферу зоркаўтварэння.

Выбух, які адбыўся каля 500 гадоў таму ў сузор'і Арыёна, выкінуў у міжзоркавую прастору гіганцкія бруі распаленага пылу і газу.

Даследчыкі кажуць, што падчас гэтага выбуху было вызвалена столькі энергіі, колькі Сонца выпраменьвае за 10 млн гадоў.

Дэталёвае апісанне падзеі апублікавана ў часопісе Astrophysical Journal.

Сіні колер на здымку паказвае месцы, у якіх газ разлятаецца пасля выбуху, набліжаецца да назіральніка з высокай хуткасцю, а чырвоны - з павольнай.

Пераважна маштабныя выбухі ў космасе звязваюць са звышновымі - выбухамі, якімі заканчваюцца жыццёвыя цыклы велізарных старых зорак. Фота: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), J. BALLY/H. DRASS ET AL.

Але на гэтым малюнку відаць выбух, які адбыўся ў самым пачатку гэтага цыклу.

Зоркі нараджаюцца з масіўных аблокаў газу, якія сціскаюцца пад уздзеяннем уласнай гравітацыі. Група маладых зорак пачалі фармавацца на адлегласці 1,5 тыс. светлавых гадоў ад Зямлі, у рэгіёне космасу пад назвай Малекулярнае воблака Арэон 1 (OMC-1).

З прычыны гравітацыі гэтыя протазоркі ляцелі насустрач адна адной з усё больш высокай хуткасцю, пакуль каля 500 гадоў таму дзве з іх не сутыкнуліся, спарадзіўшы магутны выбух, які выкінуў у космас газ і пыл з хуткасцю больш за 150 км/с.

Сляды гэтага выбуху даследчыкі ўпершыню заўважылі яшчэ ў 2009 годзе. Зараз, з дапамогай Вялікага міліметровага радыётэлескопа Атакамі (ALMA), размешчанага на поўначы Чылі, астраномам удалося ўбачыць гэта сутыкненне ў высокай якасці.

Антэны телексопа ALMA на плато Чайнантон ў чылійскіх Андах. Фота: ESO/C.MALIN

«Тое, што мы бачым у гэтай некалі спакойнай сферы зоркаўтварэньня, можна назваць касмічнай версіяй феерверкаў у Дзень незалежнасці, з гіганцкімі шлейфамі, што разлятаюцца па ўсіх напрамках», - кажа вядучы аўтар даследавання, прафесар Джон Балі з Універсітэта Каларада.

Навукоўцы выявілі новыя дадзеныя пра структуру гэтых шлейфаў, якія працягнуліся амаль на цэлы светлавы год ад цэнтра выбуху. Члены каманды вывучаюць размеркаванне і высакахуткасня рух монааксіду вугляроду ў велізарных рэштках рассеянага газу. Гэта можа дапамагчы лепш зразумець працэс нараджэння зорак.

Каментары8

Цяпер чытаюць

У Мінску аўтобус задавіў насмерць уласнага кіроўцу2

У Мінску аўтобус задавіў насмерць уласнага кіроўцу

Усе навіны →
Усе навіны

У Тбілісі знясуць архітэктурны аб'ект, які павінен быў стаць адным з сімвалаў горада16

Wildberries пасля ўкраінскіх атак выдаліў раздзел «Усё для СВА»4

На Гродзеншчыне вайсковыя камісары адправіліся вучыць сялян збіраць ураджай12

«З Беларусі ў турму». Назву нашай краіны абыгралі на вясёлым шоу ў Вільні8

Загнуўся бізнэс члена хакейнай каманды Лукашэнкі, які абяцаў пабудаваць лыжны манеж за Вярхоўным судом узамен на ласыя ўчасткі3

Многія рыбакі дагэтуль ловяць са свінцовым грузілам. Але свінец моцна шкодзіць прыродзе6

Пад Віцебскам спынілі кіроўцу, які ляцеў з хуткасцю 172 км/г3

На Слонімшчыне школьнікі знайшлі 500 артэфактаў і манету XVII стагоддзя

«Намагаўся патлумачыць, што 30 літраў — мала». Беларускі айцішнік праехаўся па Расіі і падзяліўся ўражаннямі

больш чытаных навін
больш лайканых навін

У Мінску аўтобус задавіў насмерць уласнага кіроўцу2

У Мінску аўтобус задавіў насмерць уласнага кіроўцу

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць