Najbujniejšaha ŭkrainskaha inviestara ŭ Biełarusi Mikałaja Łahuna mohuć pakinuć la raźbitaha karyta

La raźbitaha karyta, jakim moža stać BNSPF biez 85% strachavych uznosaŭ dziaržpradpryjemstvaŭ, moža zastacca adzin z akcyjanieraŭ fondu, najbujniejšy ŭkrainski inviestar u biełaruskuju ekanomiku Mikałaj Łahun.

Pretenzii KDK

Pytańni, jakija kala dvuch tydniaŭ tamu padniaŭ kiraŭnik Kamiteta dziaržaŭnaha kantrolu Alaksandr Jakabson pa dziejnaści najbujniejšaj pryvatnaj kampanii ŭ śfiery nazapašvalnaha strachavańnia, majuć niepasrednaje dačynieńnie da fihuranta top-100 samych bahatych biznesoŭcaŭ Ukrainy, uładalnika «Delta Banka» Mikałaja Łahuna.

U 2008 hodzie ŭkrainski inviestar nabyŭ strachavyja aktyvy ŭ Biełarusi — kampanii «Piensijnyja harantyi» i «Bienir» (na jaje bazie była stvoranaja paźniej «Delta Strachavańnie»). Tady ž, pavodle infarmacyi «Ježiednievnika», «Delta Bank» Łahuna staŭ i akcyjanieram BNSPF, kantrolny pakiet jakoha da hetaha znachodziŭsia ŭ siamiejnaj ułasnaści Ihara Kavalova, jaho žonki Iryny Huzoŭskaj i źviazanaj ź imi kampanii «Śpiecpradmaš».

Va Ukrainie Mikałaj Łahun ličycca adnym z samych daśviedčanych finansistaŭ. Ale ci razumieŭ jon śpiecyfičnaść aktyvu, jaki kuplaŭ u nie mienš śpiecyfičnaj što da dziaržułasnaści Biełarusi?

Kala dvuch tydniaŭ tamu na pašyranaj naradzie pa pytańniach sacyjalna-ekanamičnaha raźvićcia krainy Alaksandr Jakabson zajaviŭ ab machinacyjach sa srodkami bujnych dziaržaŭnych pradpryjemstvaŭ «Biełaruśkalij», «Brestenierha», «Hrodnaenierha», jakija asiadali ŭ BNSPF u vyhladzie strachavych uznosaŭ.

«Hetyja srodki dziaržaŭnych pradpryjemstvaŭ pieraličvajucca pryvatnaj strachavoj kampanii „Biełaruski narodny strachavy piensijny fond“, jakaja raźmiaščaje ich na depazitach u bankach, a atrymanyja ad hetaha dachody vykarystoŭvajuć u asabistych intaresach akcyjaniery hetaha tavarystva (dyrektar i jaje muž, a taksama niekatoryja inšyja kamiercyjnyja struktury). Tak, siaredniaja zarpłata dyrektara ŭ 2012 hodzie składała 30 miljonaŭ rubloŭ, a atrymanyja dyvidendy muža i žonki za hod skłali amal 3 miljardy rubloŭ», — zajaviŭ tady staršynia KDK. Infarmacyja Jakabsona vyklikała niervovuju reakcyju Alaksandra Łukašenki, jaki tut ža zapatrabavaŭ navieści paradak, a ŭ vypadku, kali znojducca vinavatyja, pakarać ich.

«Vinavaty Kiryjenka (hienieralny dyrektar AAT „Biełaruśkalij“) — u turmu jaho. Vinavaty Žylin (staršynia kancerna „Biełnaftachim“) — śledam. Padnačalenyja — usich tudy», — hetaja replika Łukašenki zrabiłasia chitom u ŚMI. «Da kanca sakavika ŭsie pytańni vyrašyć. Nie vyrašyć — Kiryjenku ŭ kamieru. A śledam — ministra», — daručeńnie było paŭtoranaje jašče raz śpiecyjalna dla staršyni KDB Valeryja Vakulčyka.

«Ježiednievnik» pasprabavaŭ razabracca ŭ hetaj historyi, jakaja pačałasia bolš za dvaccać hadoŭ tamu i za jakoj staić niekalki viadomych fihuraŭ.

Strachavyja inviestycyi

BNSPF — heta pieršyniec biełaruskaha pryvatnaha strachavańnia, pieršaja sproba kaliści samaj prahresiŭnaj biełaruskaj strachavoj sistemy pryciahnuć piensijnyja nazapašvańni na finansavy rynak. Fond byŭ stvorany ŭ 1992 hodzie, inicyjatarami stvareńnia nišy nazapašvalnaha strachavańnia stała najmahutniejšaja ŭ 1990-ch strachavaja hrupa «Alviena». Akcyjanierami BNSPF, jaki pavinien byŭ śpiecyjalizavacca na dobraachvotnym strachavańni žyćcia i dadatkovaj piensii, stali kala dvuch dziasiatkaŭ jurydyčnych asob (u tym liku «Biełaruśkalij», «Miłavica», «Łuč»), hramadskija ruchi i fizičnyja asoby.

Ale pryvatnaja inicyjatyva zatuchła da kanca 1990-ch u ramkach faktyčnaj nacyjanalizacyi strachavoha siektara. Akcyjaniery «Alvieny» stracili cikavaść da BNSPF, zaniaŭšysia baraćboj z kankurentami i pamiž saboj. I heta pryviało ŭ hałoŭnyja ŭłaśniki fondu jaho top-menedžaraŭ — ciapierašniaha staršyniu naziralnaj rady BNSPF Ihara Kavalova i jaho žonku, hienieralnaha dyrektara BNSPF Irynu Huzoŭskuju.

Niejkim čynam im uvieś hety čas udavałasia ŭtrymlivać asnoŭnych donaraŭ — «Biełaruśkalij», «Hrodnaenierha», «Brestenierha». I navat niahledziačy na źjaŭleńnie ŭ hetym siehmiencie dziaržaŭnaha hulca «Stravity», razryŭ pamiž dziaržaŭnym i pryvatnym biznesam u nišy nazapašvalnaha strachavańnia byŭ nie taki vialiki, jak pamiž dziaržaŭnymi i pryvatnymi ryzykoŭnymi kampanijami. Bolš za toje, BNSPF raźvivaŭsia. Raśli jaho štat i kolkaść ofisaŭ, jakija dziejničajuć ciapier u Minsku, Salihorsku, Barysavie, Breście, Baranavičach, Hrodnie, Homieli, Babrujsku, Mahilovie i Viciebsku.

Kudy išli strachavyja hrošy

«Biełaruśkalij», «Brestenierha», «Hrodnaenierha» zabiaśpiečvali da 85% usich strachavych uznosaŭ, jakija źbiraŭ BNSPF. Pry hetym dziaržaŭnyja kampanii nie byli jaho hałoŭnymi ŭłaśnikami. Pavodle dadzienych Kamiteta dziaržaŭnaha kantrolu, prnamsi da 2008 hoda Kavalovu, Huzoŭskaj i padkantrolnaj im kampanii «Śpiecpradmaš» naležali 70,1% akcyj. Z ulikam doli ŭ akcyjaniernym kapitale hałoŭnaha buchhałtara Iryny Ściacko top-menedžment kantralavaŭ zvyš 75% akcyjaniernaha kapitału fondu.

Heta dało padstavu źviarnuć uvahu na dziejnaść BNSPF jašče papiaredniku Jakabsona — byłomu kiraŭniku KDK Zianonu Łomaciu. Pry im da siaredziny 2010 hoda była zavieršanaja kompleksnaja pravierka BNSPF. Ale tady ź niejkich pryčyn vyrašyli abyścisia biez arhvysnovaŭ.

U chodzie pravierki vyśvietliłasia, što častka srodkaŭ, atrymanych ad svaich surjoznych partnioraŭ, kiraŭnictva BNSPF raźmiaščała na bankaŭskich depazitach, častku inviestavała ŭ nieruchomaść i inšyja aktyvy. Tolki vyniki hetych apieracyj naŭrad ci možna nazvać paśpiachovymi.

Naprykład, u 2008 hodzie BNSPF straciŭ bolš za 1,1 młrd rubloŭ, raźmieščanych na depazitach likvidavanaha «Džem-banka». Bolšaja častka hetych resursaŭ była śpisanaja ŭ stratu.

BNSPF zrabiŭ niekalki inviestycyj u nieruchomaść — u pačatku i siaredzinie 2000-ch vykupiŭ jaśli ŭ Minsku, budynak biblijateki ŭ Hrodnie, dzie razharnuŭ na doŭhija hady budaŭnictva hatela «Murav́jeff», źbiraŭsia za svoj košt rekanstrujavać letni amfiteatr u Viciebsku, nakiravaŭ resursy ŭ nabyćcio ofisnych pamiaškańniaŭ u Minsku, Mahilovie i nieruchomaści ŭ Žabincy.

Sadok u Minsku byŭ nabyty ŭ 2004 hodzie, ale tolki ŭ 2010 inviestar atrymaŭ dazvoł na prajektna-pošukavyja pracy. Hatel u Hrodnie budujecca z 2005 hoda, ale tak nie pabudavany, całkam zaviaršyć budoŭlu płanujecca nie raniej za 2015 hod. Asobna było adznačana, što zakazčykam hrodzienskaha i viciebskaha abjektaŭ, jakomu fond płaciŭ hrošy, stała ZAT «Śpiecprodmaš». Jaho dyrektar — Ihar Kavaloŭ, a kampanija — adzin z akcyjanieraŭ BNSPF. Pradstaŭniki KDK adznačyli cikavuju zakanamiernaść: padčas praviadzieńni rabot u Hrodnie i Viciebsku fond apłačvaŭ tolki pasłuhi «Śpiecpradmaša». Darečy, u 2008 hodzie BNSPF pradaŭ svoj žabinkaŭski abjekt taksama hetaj firmie.

BNSPF — taksama akcyjanier FK «Šachcior», i jamu naležali akcyi mašynabudaŭničaha AAT «Prema», u 2011 hodzie ŭklučanaha ŭ skład chołdynhu «BATE-Aŭtakampanienty». Dyvidendaŭ hetyja ŭkładańni taksama nie prynieśli.

Tym nie mienš BNSPF u 2008 hodzie pryciahnuŭ uvahu ŭkrainskaha finansista Mikałaja Łahuna. U 2008 hodzie była zafiksavanaja ŭhoda z akcyjami BNSPF. Publična ich pakupnik nie byŭ nazvany, ale mienavita z 2008 hoda pačynajecca aktyŭnaje supracoŭnictva BNSPF ź biełaruskaj dačkoj «Delta Banka». Bolš za toje, da siaredziny 2012 hoda Iryna Huzoŭskaja ličyłasia siabram rady dyrektaraŭ biełaruskaha «Delta Banka».

Što cikava, mienavita paśla 2008 hoda Kavaloŭ i Huzoŭskaja prykmietna palepšyli svaje žyllovyja ŭmovy, nabyli dźvie kvatery ŭ prestyžnym rajonie Minska, a taksama ŭčastak ziamli pad Zasłaŭjem, na jakim pabudavali čatyrochjarusny katedž.

Raźbitaje karyta Łahuna

Biez strachavych uznosaŭ «Biełaruśkalija» BNSPF pieratvarajecca ŭ małacikavy aktyŭ, jaki naŭrad ci kaštuje hrošaj, jakija vykłaŭ za jaho Mikałaj Łahun.

U samym pačatku ŭ inviestara byli hrandyjoznyja płany pa biełaruskim rynku, ale ź ciaham času ich razmach zvuziŭsia.

U Biełarusi Mikałaj Łahun źjaviŭsia ŭ 2007 hodzie, kali jaho «Delta Bank» staŭ ułaśnikam 100% akcyj nievialikaha «Atam-Banka». U paraŭnańni ź pieršaj pałovaj 2012 hoda pa vynikach troch kvartałaŭ 2012 hoda «Delta Bank» pa pamiery aktyvaŭ apuściŭsia z 14-ha na 15-je, pa kapitale — z 22-ha na 23-je, pa prybytku — z 25-ha na 27-je miesca.

U 2008 hodzie, jak havaryłasia vyšej, byli zroblenyja pakupki na strachavym rynku — kampanij «Piensijnyja harantyi», «Bienir» i doli ŭ BNSPF. «Piensijnyja harantyi» zajmajuć apošniaje miesca siarod łajfavych kampanij. Na apošnim miescy i ryzykoŭnaja kampanija «Delta Strachavańnie», stvoranaja na bazie «Bienira».

U tym ža 2008 hodzie kampanija «NTS», u jakuju ŭlilisia inviestycyi ŭkrainca, nabyła «ahrapramysłovuju kampaniju «Dziednava», jakaja kantralavała dva z troch babrujskich harcharčhandlaŭ. Ciapier «NTS» i sietka «Rodnaja storona», jakuju jana raźvivaje, — druhi pa značeńni hulec na roźničnym charčovym rynku Biełarusi. Ale jon usio bolš adstaje pa tempach ad miascovaha apieratara «Jeŭrahandal».

Narešcie, jašče adzin znakavy prajekt, u jaki inviestavanyja hrošy Mikałaja Łahuna ŭ Biełarusi, — heta «Holf-kłub», jaki buduje holf-pali i elitny katedžny pasiołak «Hrynvič». U minułym hodzie ŚMI pisali pra pretenzii, jakija vystaŭlali da zabudoŭščyka jaho dolščyki.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0