Biełarusy stali zakładnikami kapitalnaha ramontu svajho žylla

Im kažuć: kali vy admoviciesia ad pasłuh ŽESu, jon užo nie budzie nieści adkaznaści za ramont. Ale i hrošy jon taksama viartać nie źbirajecca.

Jakoje vyjście z hetaj dy inšych kamunalnych prablem prapanoŭvajuć ekśpierty Partyi BNF u kancepcyi reformaŭ žyllova-kamunalnaj haspadarki — pra heta staršynia Frontu Alaksiej Janukievič raspaviadaje ŭ miežach «Jeŭrapiejskaha dyjałohu pra madernizacyju ź Biełaruśsiu».

— Analiz vydatkaŭ u žyllova-kamunalnaj haspadarki pakazvaje, što nie nadta vialikaja ich častka prypadaje ŭłasna na enierhanośbity. I taja enierhija vydatkoŭvajecca siońnia vielmi nieefiektyŭna, straty dasiahajuć, pa roznych acenkach, da 50 adsotkaŭ. To bok ciapło sychodzić u pavietra na vulicy, a raspłočvajucca za heta hramadzianie, — adznačaje Alaksiej Janukievič. — Bolšaść ža vydatkaŭ idzie jakraz na ŭtrymańnie samoj sistemy ŽKH.

Našym ekśpiertam treba było vyznačyć – jak skaracić vydatki i ŭ toj ža čas pavysić efiektyŭnaść haliny. Adkaz taki – bolšaść rašeńniaŭ u kiravańni resursami ŭ ŽKH pavinny prymać tyja, chto karystajecca hetymi pasłuhami, to bok sami žychary. Ale heta moža adbycca tolki tady, kali u sistemie ŽKH budzie razburana dziaržaŭnaja manapolija i źjavicca sapraŭdnaja kankurencyja. A pakul ŽESy ŭ nas manapalisty, jany i vyznačajuć svaje manapolnyja košty.

Treba stvarać tak zvanyja kandaminimumy, jakija dazvolać žycharam kiravać absłuhoŭvańniem svaich damoŭ. Heta pa-pieršaje. A pa-druhoje – dać mahčymaść žycharam samim vybirać – jaki ŽES ci arhanizacyja pad niejkaj inšaj nazvaj budzie ich absłuhoŭvać.

— Šmat tavarystvaŭ ułaśnikaŭ pracujuć užo i zaraz. Isnujučaje zakanadaŭstva praduhledžvaje heta, i ŭ novych žyłych damach takija tavarystvy stvarajucca dosyć aktyŭna.

— Tak, i ich vopyt śviedčyć, što jakaść pasłuh tam vyšejšaja, a kaštujuć jany tańniej. Ale hetyja tavarystvy pakul nie majuć masavaha raspaŭsiudu:  choć zakanadaŭstva i praduhledžvaje takuju mahčymaść, narmalnych umovaŭ dla stvareńnia i funkcyjanavańnia tavarystvaŭ niama. Naprykład, asobu staršyni tavarystva treba ŭzhadniać z uładami. Tamu takija tavarystvy stvarajucca ŭ małoj kolkaści i najpierš u novych damach. A voś tam, dzie budynki ŭžo paraŭnalna staryja, dzie vielmi aktualnyja pytańni kapitalnaha ramontu, takich tavarystvaŭ jakraz i niama.

I ramontu niama, niahledziačy na toje, što žychary doŭhi čas spraŭna adličvali hrošy na jaho praviadzieńnie. Bolš za toje – siońnia žychary źjaŭlajucca zakładnikami kapitalnaha ramontu. Im kažuć: kali vy admoviciesia ad pasłuh ŽESu, jon užo nie budzie nieści adkaznaci za ramont. Ale i hrošy jon taksama viartać nie źbirajecca.

Žychary pavinny mieć mahčymaś viedać – kudy nakiroŭvajucca hetyja srodki, jakija vyznačanyja pryjarytety. Nie sakret, byvaje i tak: upryhožvajecca fasad budynku jakoj-niebudź miascovaj administracyi, a «chruščoŭki» dalej ad šyrokich vulic hadami čakajuć svajoj čarhi. Pakul hetyja resursy raźmiarkoŭvajuć ŽESy i administracyi, stanovišča nie palepšycca.

— A što rabić ź ministerstvam ŽKH? Całkam skasavać ?

— Całkam skasavać my, naturalna, nie prapanoŭvajem. Ale značna skaracić kolkaść čynoŭnikaŭ nieabchodna. Taki padychod taksama dazvolić pavysić efiektyŭnaść pracy. I heta tyčycca nie tolki ministerstva ŽKH.

— Nakolki ja razumieju, vaša prapanova praduhledžvaje i pajaŭleńnie pryvatnych ŽESaŭ – kamiercyjnych arhanizacyj, jakija buduć akazvać hramadzianam pasłuhi, stvara jučy kankurencyju refarmavanym dziaržaŭnym ŽESam. Ale paŭstaje pytańnie – nakolki hetaja halina cikava dla biźniesu? Ci pryjduć u jaje kamiercyjnaja struktury?

— Voś u tym i sprava. U siońniašnich umovach heta niecikava i navat ryzykoŭna, bo vielmi ciažka kankuryravać ź dziaržaŭnymi ŽESami, jakija nie zarablajuć, a, naadvarot, vykarystoŭvajuć resursy, mohuć dazvolić siabie pracavać nieefiektyŭna ci naohuł sa stratami. Spačatku treba źmianić samu strukturu, stvaryć realna roŭnyja ŭmovy i dla dziaržaŭnych i dla pryvatnych pradpryjemstvaŭ u hetaj halinie. I kali refarmavanyja ŽESy buduć vymušany pracavać bieź dziaržaŭnaj dapamohi, jany taksama pačnuć ličyć hrošy, stavarać lepšuju sistemu pracy i kiravańnia. Tady i dla biźniesu heta budzie cikavy prajekt. Zamiežny vopyt pakazvaje: heta taja niša, u jakoj biźnies moža zarablać niebłahija hrošy. A žychary buduć mieć bolš jakasnyja pasłuhi pa nižejšym košcie. Pa našych padlikach, pasłuhi dla nasielnictva patańniejuć minimum na 60 adsotkaŭ.

— A što ž rabić padčas takoj reformy z tym samym kapitalnym ramontam? Chto ŭsjo ž jaho zrobi ć: ŽES pierad zakryćciom ci kamiercyjnaja struktura, jakaja tolki pryjšła na rynak i hetych hrošaj u vočy nie ba čyła?

— Dla tych damoŭ, dzie kapitalny ramont pavinien być zrobleny pa narmatyvach – jaho treba zrabić jašče da pačatku reformaŭ za srodki ŽKH. U vypadku, kali ramont pavinien być, skažam, praź piať-dziaść hod, hrošy, jakija žychary adličvali na jaho, treba zaličyć na śpiecyjalnyja rachunki. Hetaja suma raźličvajecca davoli prosta i indeksujecca z ulikam siońniašniaha koštu budaŭničych rabot i materyjałaŭ.

— Ale ŭ takim vypadku dziaržavie pierachod da reformaŭ u halinie ŽKH budzie kaštavać vielmi niatanna …

— Tak, ale hrošy treba znajści i vydatkavać mienavita na kapitalny ramont. Hetaje zamknionaje koła tak ci inakš, raniej ci paźniej, ale pryjdziecca razryvać. Tym bolš što praź nieefiektyŭnuju sistemu ŽESaŭ vialikaja nahruzka kładziecca nie tolki na hramadzian krainy, ale i na dziaržaŭny biudžet. Tamu čym raniej pačniem, tym lepiej budzie.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0