«Zarazili mianie pry rodach» — hiepatyt S biaźlitasny da biełarusaŭ, jakija nie majuć hrošaj na lačeńnie

U Biełarusi štohod rehistrujecca da 3 tysiač chvorych na hiepatyt S. Na miedycynskim uliku ciapier staić kala 45 tysiač biełarusaŭ z takim dyjahnazam. U realnaści ich bolš: zachvorvańnie časta praciakaje bieź simptomaŭ, čałaviek moža chvareć hadami i navat nie zdahadvacca pra heta.

U ludziej niama zvyčki biez daj pryčyny chadzić pa paliklinikach i zdavać analizy na hiepatyt S. Tym bolš, kali ničoha nie turbuje. Časta chvoryja daviedvajucca pra hiepatyt S tolki na stadyi cyrozu ci raku piačonki.

U Homielskaj vobłaści, pa da­dzienych abłasnoha centra hihijeny, epidemijałohii i hramadskaha zdaroŭja, za 8 miesiacaŭ 2014 hoda vyjaŭlena ŭ try razy bolš chvorych na virusny hiepatyt S, čym za anałahičny pieryjad 2013 hoda (0,21 chvorych na 100 tysiač žycharoŭ za 8 miesiacaŭ 2014 hoda, 0,07 na 100 tysiač za 8 miesiacaŭ 2013 hoda). Rost u 15% zafiksavany i pa chraničnym virusnym hiepatycie S (11,66 na 100 tysiač nasielnictva za 8 miesiacaŭ 2013 hoda, 13,43 na 100 tysiač nasielnictva za 8 miesiacaŭ 2014 hoda).

«Prybić» za 15 tysiač dalaraŭ

Dla mnohich chvorych dyjahnaz hučyć jak prysud nie tolki z­-za ciažkaści chvaroby, składanaści lačeńnia z­za šmatlikich pabočnych efiektaŭ, sumnych pierśpiektyŭ (cyroz, rak piačonki), ale i z-­za niemahčymaści pačać terapiju, nie majučy nieabchodnaj sumy hrošaj.

Lačeńnie płatnaje i vielmi darahoje — da 90 tysiač dalaraŭ za kurs, kali brać samyja sučasnyja leki. Samyja ž tannyja sučasnyja leki — tak zvanyja «karotkija interfierony» — kaštujuć ad 3 da 5,5 tysiač dalaraŭ za kurs.

Ale jany nizkaefiektyŭnyja, sa šmatlikimi pabočnymi efiektami, jakija ciažka pieranosiacca. Chvoryja časta vybirajuć «załaty standart» — terapiju z 2 kampanientaŭ, «piehasisa» ci «piehinterfierona» z rybavierynam. Košt takoj terapii ŭ zaležnaści ad hienatypu — 7—15 tysiač dalaraŭ. I heta — biez koštu daśledavańniaŭ, analizaŭ, inšych dadatkovych lekaŭ.

Terapija z tryma kampanientami, jakaja ličycca bolš efiektyŭnaj, kaštuje da 55 tysiač dalaraŭ.

U 2013 hodzie ŚMI ablacieła historyja maładoha doktara­traŭmatołaha z Homiela Siarhieja Małašanki. Jon śćviardžaŭ, što zachvareŭ na pracy, choć heta i ciažka dakazać, i prasiŭ dapamahčy jamu sabrać srodki na lačeńnie. Hrošy byli sabranyja, i ŭ mai 2014 hoda doktar daŭ spravazdaču na svaim sajcie, što ŭdała skončyŭ terapiju.

Žycharka Homiela Natalla, maładaja maci, lečycca zaraz ad hiepatytu S, majučy samy horšy, pieršy hienatyp.

U krainach Jeŭropy najbolš raspaŭsiudžany pieršy, druhi i treci hienatyp. Pieršy najbolš ciažka paddajecca lačeńniu, efiektyŭnaść terapii — u siarednim kala 50%. Lačycca treba 48 tydniaŭ (15 tysiač dalaraŭ). Z druhim ci trecim hienatypam kurs lačeńnia — 24 tydni, adpaviedna, i košt mienšy — kala 7 tysiač dalaraŭ.

U Natalli troje małych dziaciej. Jana pracuje ŭ śfiery absłuhoŭvańnia, tamu prybytki, razam z «dziciačymi» — śmiechu vartyja.

U minułym hodzie maładaja maci raźviałasia z mužam. Tamu apynułasia pierad mnostvam prablem sam­nasam. «Ja daviedałasia pra hiepatyt S u 1999 hodzie. Ale daktary supakoili, što nibyta heta — ničoha strašnaha. Jany mianie ŭpeŭnili, što hiepatyt S nie lečycca, tamu nie varta marnavać hrošy. Heta ciapier ja viedaju, i toje, dziakujučy internetu, što lačycca možna! A tak kolki hadoŭ žyła sabie, dziaciej naradžała — dziakuj Bohu, što jany nie zachvareli, i navat nie spadziavałasia na lačeńnie», — raspaviadaje Natalla.

Nie pałožana

Jana nie viedała i taho, što da 2009 hoda mahła b lačycca biaspłatna, pakul dziaržava nie skasavała takuju normu. «A mianie ŭsie daktary supakojvali, što ŭsio narmalna. Tolki ŭ 2013 hodzie ja prajšła daśledavańnie ŭ Kijevie — fibraskan, jaki pakazaŭ, što ŭ mianie raźvivajecca cyroz, tamu treba terminova lačycca. Heta byŭ šok i žach. Dzie ŭziać 15 tysiač dalaraŭ?» — uspaminaje maładaja maci.

Žančyna napisała šerah listoŭ — u Ministerstva achovy zdaroŭja, u Administracyju prezidenta, prosiačy dapamohi ŭ lačeńni.

«Ja šmatdzietnaja maci! Zarazili mianie, chutčej za ŭsio, pry rodach pieršaha dziciaci — mienavita paśla jaho naradžeńnia, paśla kiesaravaha, u mianie i vyjavili toj hiepatyt. Nu ŭjavicie! Ja nie narkamanka, tatuirovak nie rabiła, apieracyj, pieralivańnia kryvi taksama! Voś tolki rody byli. I paśla rodaŭ vypadkova, praz čatyry miesiacy, vyjavili toj hiepatyt! Adkul? Čamu ja pavinna lačycca za svaje srodki, kali dziaržava vinavataja, što praź miedycynskija ŭstanovy my možam zarazicca?» — pytajecca Natalla.

Pa jaje słovach, adkazy ź instancyj byli adnolkavyja: lačeńnie płatnaje, dla ŭsich katehoryj hramadzian. Hod Natalla źbirała hrošy, aščadžała kožnuju kapiejku.

«Ja b i nie lačyłasia za takija hrošy! Pry 50% mahčymaści vylečycca. Ale ž dzieci?! Na kaho ja ich pakinu? Ich i baćka navat kinuŭ», — biaduje žycharka Homiela.

Častkova hrašyma joj dapamahli baćki, i Natalla pačała terapiju «doŭhimi» i darahimi interfieronami. Pieršyja dva ŭkoły pradstaviła biaspłatna, jak i ŭsim chvorym, jakija navažylisia lačycca, infiekcyjnaja balnica. Dalej — za svaje srodki. «Razam z analizami, daśledavańniami, lačeńniem pabočnych efiektaŭ u miesiac treba było niedzie jak minimum 11 miljonaŭ rubloŭ. Ale žach byŭ nie tolki ŭ kaśmičnych sumach, ale ŭ samoj terapii», — źviartaje ŭvahu surazmoŭca.

Pakuta

U jaje paśla pieršych ža ŭkołaŭ pasypalisia vałasy, praz dva miesiacy paśla žorstkaj ataki arhanizma niebiaśpiečnymi ŭkołami i tabletkami pačalisia prablemy sa straŭnikam, kišečnikam. Nie vytrymała taki «piehinterfieronavy» nacisk i ščytavica. Pryjšłosia padklučać harmanalnyja preparaty. Pačalisia prablemy ź psichikaj, sa snom.

«Ja stała strašna razdražnionaja, prosta mahła sarvacca na roŭnym miescy, nakryčać na dziaciej, choć takoha sa mnoj nikoli raniej nie było.

Doŭhija pakutlivyja nočy biez snu, tempieratura da 39 paśla ŭkołaŭ, i jašče try dni paśla tych ukołaŭ lažyš płastom, kali, kaniečnie, heta było b mahčyma z tryma dziećmi. Lačeńnie — toje ž, što chimijaterapija», — dadaje Natalla.

Dniami jana skončyła 48­-tydniovy «marafon». Pakul analizy pakazvajuć, što virusa niama ŭ arhaniźmie. Ale zdarajecca, što jon viartajecca, navat praz 6 miesiacaŭ, i praz hod, i praz paŭtara. Treba kantralavać, zdavać analizy. «Nie chaču navat i dumać, što virus vierniecca, što ŭsio heta — miljony hrošaj, apošniaje zdaroŭje, jakoje «lehła» ŭ baraćbie z hiepatytam, — było marnym. Ja prosta heta nie vytrymaju. Chacia vytrymaju, kudy mnie dziecca? Ale druhuju terapiju, a druhi raz užo možna tolki biezinterfieronavuju pravodzić, raz interfieronavaja nie dapamahła, ja nijak nie paciahnu. 90 tysiač dalaraŭ? Mnie takija hrošy navat nie śnilisia!» — zaŭvažaje maładaja žančyna.

Nul simptomaŭ, i mnostva pabočnych efiektaŭ pry lačeńni

Čaściej za ŭsio chvarobu vyjaŭlajuć vypadkova, kali čałaviek zdaje kroŭ pry, naprykład, pastupleńni na płanavuju apieracyju, pry ciažarnaści, kali budučyja maci stanoviacca na ŭlik. Simptomaŭ hiepatytu S moža naohuł nie być, a mohuć być takija niepadobnyja na zachvorvańnie piačonki simptomy, jak boli ŭ sustavach. Čałaviek moža chutka stamlacca, ale naŭrad ci heta pryvia­dzie jaho da dumki pra hiepatyt S. Časam stoma, mlavaść — adziny, choć i nieinfarmatyŭny, simptom hiepatytu S.

Zachvorvańnie pieradajecca praz kroŭ, vielmi redka — pałavym šlacham ci ad maci da dziciaci, a praz bytavy šlach zarazicca naohuł niemahčyma. A voś u manikiurnych sałonach, stamatałahičnych kabinietach, sałonach tatu, jakija abyjakava staviacca da sterylizacyi instrumientu — virus padchapić možna, i lohka. Nu, i ŭ narkamanaŭ heta typovaja chvaroba.

«Hrašu na stamatałohiju»

Žycharka adnaho z rajcentraŭ Homielskaj vobłaści navat nie zdahadvajecca, adkul u jaje arhaniźmie źjaviŭsia hiepatyt S. «Hrašu na našu stamatałohiju — časta tam lačyła, asabliva paśla naradžeńnia dziciaci byli prablemy z zubami. Usio była niejkaja słabaść, mlavaść, sustavy baleli. Chadziła pa roznych daktarach, vypadkova vyjavili hiepatyt. Na narmalnaje lačeńnie nie było hrošaj — adkul? Pačała lačycca «karotkimi» interfieronami, niedzie bolš za miljon u miesiac. Ale ž heta nie tysiača dalaraŭ, jak «doŭhija» interfierony kaštujuć», — tłumačyć Śviatłana.

Roźnica ŭ «karotkich» i «doŭhich» interfieronach nie tolki ŭ košcie, ale i tym, što «karotkija» injekcyi treba ŭvodzić spačatku kožny dzień, potym — praź dzień. Bolš pakut, i mienšyja pracenty vyzdaraŭleńnia.

Śviatłana ŭsio-­taki spadziajecca, što i «reafieronam» zdoleje «prybić» virus. U jaje — treci hienatyp virusa hiepatytu S. Ličycca, što jon lepš paddajecca lačeńniu, kurs jakoha — 6 miesiacaŭ, a nie hod, jak pry pieršym hienatypie.

Kali pra «doŭhija», bolš efiektyŭnyja preparaty­interfierony Śviatłana navat nie maryć — bo adkul hrošy? — to pra navinku ŭ lačeńni hiepatytu S — sofasbuvir za 90 tysiač dalaraŭ, — słuchaje z sarkastyčnaj uśmieškaj na tvary.

Fibraskan ci padman?

Prablemy ŭ lačeńni hiepatytu S nie tolki ŭ finansach, ale i dyjahnostycy. Pry nulavym fibrozie (što značyć, što virus jašče nie razburyŭ piačonki i nie dajšło da cyrozu) možna pakul i nie lačycca. Stupień fibrozu vyznačajecca bijapsijaj (mini­apieracyjaj) ci fibraskanam (aparat, jaki skanuje piačonku ŭ niekalkich punktach, pracedura prachodzić chutka, biez bolu, padobnaja da UZI).

Da kastryčnika 2014 hoda biełarusy byli pazbaŭleny navat mahčymaści prajści fibraskan — takoj pasłuhi nie było ŭ RB. Tamu chvoryja jeździli dla daśledavańniaŭ u inšyja krainy.

Naprykład, u Vilni možna było prajści fibraskan za 200 litaŭ (850 tysiač rubloŭ). U Smalensku — prykładna za 1,1 miljona biełaruskich rubloŭ. U Kijevie pracedura kaštuje ad 1200 da 1500 hryŭniaŭ (kala miljona biełaruskimi).

U kastryčniku 2014 hoda narešcie było abvieščana, što «praceduru ełastahrafii piačonki» možna zaraz prajści i ŭ Minsku, u haradskoj kliničnaj infiekcyjnaj balnicy na Krapotkina, 76. Košt pracedury — kala 500 tysiač biełaruskich rubloŭ. Ale i tut chvorych čakała «zasada».

Na biełaruskim hiepatyt­forumie druhi miesiac praciahvajucca sprečki: ci na samaj spravie novy aparat jość toj samy fibraskan? Vyjaviłasia, što aparat toj nazyvajecca Aixplorer, i jon nie fibraskan, a jaho anałah ci niešta padobnaje. U haradskoj infiekcyjnaj balnicy pa telefonie adkazali, što aparat pravodzić ełastahrafiju piačonki, i ŭdakładnili, što heta «toj samy fibraskan». Chvoryja ž śćviardžajuć, što ich paprostu padmanvajuć.

Karparacyi padličvajuć prybytki

Karparacyja Gilead u 2013 hodzie ŭračysta abviaściła pra praryŭ u lačeńni hiepatytu S — novyja «cuda­tabletki» sofasbuvir. Maŭlaŭ, heta tabletki, a nie ŭkoły, jakija majuć minimum pabočnych efiektaŭ, i maksimum vyzdaraŭleńnia. Tolki naŭrad ci bolšaść chvorych biełarusaŭ buduć usurjoz zadumvacca pra sofasbuvir, adna tabletka jakoha kaštuje 1 tysiaču dalaraŭ.

Darečy, viadomy biełaruski pradziusar Maks Alejnikaŭ źbirajecca lačycca, napeŭna, mienavita sofasbuviram, na jaki źbiraje zaraz hrošy, tyja samyja 90 tysiač dalaraŭ.

I jačše niekatoraja infarmacyja pra novyja «cuda­-leki». Preparat «Sovasbuvir» (savaldzi) byŭ zarehistravany ŭ ZŠA ŭ śniežni 2013 hoda, u Jeŭropie — u studzieni 2014. Lekavy srodak charakteryzujecca vysokaj efiektyŭnaściu ŭ lačeńni hiepatytu S. Košt 12­tydniovaha kursu lačeńnia — kala 90 tysiač dalaraŭ. Pry hetym farmaceŭtyčnaja karparacyja nie harantuje 100%.

Tym časam karparacyja Gilead płanuje vypuścić novuju viersiju preparatu i pavialičyć košt lekaŭ. I heta pry tym, što čakajecca, što ŭ 2014 hodzie prodaž sofasbuviru pryniasie vytvorcu prybytak 12 młrd dalaraŭ.

Patrebnaja sistema

U inšych krainach śvietu, kali havaryć pra cyvilizavanyja dziaržavy, ad hiepatytu S lečać pa strachavoj miedycynie, dzie biaspłatna, a dzie sa značnymi źnižkami.

Navat u Rasii značnaja častka chvorych moža trapić u biaspłatnyja prahramy i vylečycca ad hiepatytu S.

U Kazachstanie chvorych staviać na čarhu, i jany atrymlivać biaspłatnaje lačeńnie.

U Hruzii dla chvorych dziejničaje 60% źnižka na preparaty.

Biełarusy ž zastajucca sa svajoj biadoj sam­nasam. Daktary ci rajać nie pierajmacca (spakojna čakać cyrozu ci raku piačonki), ci prapanujuć raz­dva na hod «prakapacca» lekami, jakija nibyta baroniać piačonku. Ci šukać hrošy.

Treba, kab Ministerstva achovy zdaroŭja raspracavała novuju schiemu, jak ratavać biełarusaŭ ad hetaj strašnaj chvaroby — hiepatytu S.

***

Hiepatyt S

– chvaroba, jakoj u śviecie chranična infikavanyja 150 miljonaŭ čałaviek. Jaje infiekcyjnaha ahienta adkryli tolki ŭ 1989 hodzie. Darečy, i ŭzbudžalnikaŭ hiepatytaŭ A i V adkryli paraŭnalna niadaŭna, u 1970—80­-ja. Hiepatyt S praciakaje biez žaŭtuchi, ale z charakternaj słabaściu, poŭnym upadkam siłaŭ.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0