Novy śpiektakl Kupałaŭskaha: pra zdolnaść Biełarusi adradzicca z kaśmičnaha pyłu

U historyi pastanoŭki «Radziva «Prudok» asabista mnie padabajecca absalutna ŭsio. Ad momantu, kali Andrusia Horvata kolki hod tamu pry pryjomie na pracu ŭ Kupałaŭski teatr dvornikam spytali, ci vałodaje jon biełaruskaj movaj, da avacyj z udziełam dyrektara hetaha samoha teatra i čynoŭnikaŭ Ministerstva kultury. Śpiektakl možna prydumać, možna stvaryć, ale «Radziva «Prudok» mienavita naradziłasia, vyśpieła ŭ Kupałaŭskim teatry ź niepasrednym udziełam samich kupałaŭcaŭ. Źjaŭleńnie hetaha śpiektakla taki ž łahičny praciah hetaj uzajemnaj historyi ŭsio roŭna, jak prodaž knihi ŭ kupałaŭskaj kasie ci jak prezientacyja minułahodniaha «Movabox», kali žurnalistam pakazali horvataŭskuju kamorku i dali pahledzieć, jak Andrusik Ivanavič padmiataŭ vulicu navokał Kupałaŭskaha, ci kali kupałaŭcy jeździli ŭ Prudok i dapamahali ramantavać chatu. I toje, što teatr daŭ rady zrabić častku svajho žyćcia častkaj svajho repiertuaru, jak nie što inšaje śviedčyć pra zdarovyja tvorčyja pracesy ŭnutry kalektyvu.

Pavialičyć

Jak lubyja sapraŭdnyja znosiny, tut nie ŭsio moža być viadoma, kožny sam moža vybirać stupień svajho dačynieńnia. I voś hledačy mohuć pabačyć, jak artysty-kupałaŭcy razyhryvajuć sceny z knihi svajho dobraha siabra. I sam aŭtar siarod hledačoŭ. Voś jon siadzić u ciemry hladzielnaj małoj zały, navokał pryhožaje zornaje nieba, na scenie Michaił Zuj u roli aŭtara. Byccam nahladna ažyćciaviłasia adna z samych paetyčnych fiłasafiem knihi pra «pabačyć svaju śpinu, kali doŭha hladzieć u ciemru».

Śpiektakl, mnie zdajecca, nie pavinien i nie moža być takim vizualnym dadatkam da knihi, jak kniha — heta bolš za nadrukavany fejsbuk, jak i fejsbuk — heta bolš za dziońnikavyja zapisy dla koła siabroŭ. Radziva — bolš za radyjo. Tut adčuvajecca cikavaść i pavaha da aŭtara na ŭsich tvorčych etapach. Sproba vyłučyć samaje važnaje, kab raspavioŭšy toje sa sceny niešta istotnaje dadałosia da voś hetaj umoŭnaj horvataŭščyny. Tamu nie dziva, što pieršy vialiki epizod akazaŭsia mienavita pra horvataŭskija škarpetki, što sušacca na batarei Kupałaŭskaha teatra. Samaironija nadaje tvorčaści Horvata imunitet ad złosnaj krytyki. Ironija Horvata dazvalaje jamu ačyścić sapraŭdnyja kaštoŭnaści ad šałupieńnia łžyvaha pafasu. Kupałaŭski teatr nie ličyć zahannym raspavieści ŭsiamu śvietu pra škarpetki svajho dvornika, bo dla ich hetaksama važny kosmas, jak i dla samoha aŭtara. Akciorski skład (Anikiej-Jesianievič-Zuj) badziora viadzie raspoviad pavodle horvataŭskich historyj, stvaryŭšy cudoŭnuju halereju vobrazaŭ, jak haradskich, tak i viaskovych. Doŭhi šerah hetych karcinak — heta i doŭhi šlach hieroja da samoha siabie, i taki praces palublańnia navakolnaha śvietu. Uvieś śpiektakl atrymlivajecca praź iraničny ton, umieńnie na absalutnym surjozie zdavacca vielmi śmiešnym, supastaŭleńnie šaržavych vobrazaŭ navokał z adasoblena ramantyčnym aŭtaram u šlemie kasmanaŭta. Viadoma, knižka Horvata składajecca nie tolki z zabaŭnych partretnych zamalovak, jon nie idealizuje viosku ź jaje pjanstvam, i pierad hierojem paŭstajuć pytańni žyćcia i śmierci, dla jakich artysty dajuć rady znajści svaju intanacyju, znarok zapavolenuju, padadzienuju praz umoŭny rytuał.

Pavialičyć

Vielmi važnym składnikam śpiektakla zrabiłasia mastackaje afarmleńnie Kaciaryny Šymanovič. Była patreba zastacca ŭ miežach takoj vizualnaj umoŭnaści, jakuju zadaŭ paznavalny kasmanaŭt Niki Sandras z vokładki knihi, i razam z tym pašyryć prastoru kamiernaj sceny da adčuvańnia paleskich niabiosaŭ nad dziedaŭskim domam. Afarmleńnie atrymałasia ŭ mieru iraničnym (što tyčyłasia kaściumaŭ hierojaŭ), kreatyŭnym (jak pakazali dziedaŭskuju chatu znutry), eskiznym (dzirka-kałodziež amal u centry sceny, jaki pakazvaŭ trapnyja detali kštałtu kroplaŭ dadždu), ale skrazny pryjom tyčyŭsia jakraz vobrazu kosmasu, pra jaki, zdajecca, u samim śpiektakli hučała nie tak časta, ale kožny raz vielmi trapna. Hieroj adpraŭlaŭsia ŭ rodny Prudok niby na sapraŭdnaj šumnaj rakiecie, vychodziŭ na aharod byccam na łunnuju pavierchniu, stasavaŭsia z šarahovymi minakami, jaki pralotvajuć mima jaho z chutkaściu huku. U samyja praniknionyja momanty zapalvali na scenie byccam sapraŭdnyja zory, i heta zornaja nieba paŭsiul, navat pad nahami całkam daje fizičnaje adčuvańnie «kosmasa ŭnutry» i raskryvaje ci nie hałoŭny matyŭ horvataŭskaj prozy. Usio pavinna mieracca mienavita hetaj mieraj najvialikšaj prastory suśvietu, i nie varta pierajmacca tym, što zdajecca na fonie hetych zoraŭ drobnym i nieistotnym.

Mianie vielmi raduje, nakolki važnym i istotnym vyhladaje na fonie hetych zoraŭ biełaruskaja kulturnaja tradycyja.

Usia jana ad imia Kupały praz kalenku Hanny Čarnuški da ščyrych pošukaŭ kupałaŭskich artystaŭ padajecca nastolki arhaničnaj i naturalnaj, što jaje adradžeńnie z kaśmičnaha pyłu budzie takim ža łahičnym, jak šyby z horvataŭskaj chaty.

Asnoŭnaja prykmieta žyvoj kultury jość jaje zdolnaść adnaŭlać siabie ŭ novych formach, jakija adpaviadajuć patrebam času. Hetak ža łahična i źjaŭleńnie maładoha aŭtara, jaki ŭlubiony ŭ svoj kraj i natchniajecca jaho historyjaj i kulturaj u svaim paŭsiadzionnym žyćci. Novaje pakaleńnie, jakoje šmat vinavaciać u abyjakavaści da kulturnych kaštoŭnaściaŭ, nasamreč šukaje svaje ŭłasnyja sposaby pramaŭlać, stvarać hetuju samuju kulturu. Zabaŭna, što kupałaŭcy, možna skazać, vychavali svajho aŭtara ŭ svaim ułasnym kalektyvie.

Toj fakt, što fienomien Horvata adnym śpiektaklem nie vyčarpać, daje spadzieŭ, što sumiesnaje žyćcio aŭtara i teatra budzie praciahvacca. Ci budzie praciah śpiektakla, ci realizujecca hety cikavy siužet u kino, ci atrymajecca trend viartańnia da svaich karanioŭ zrabić usieahulnym — pytańnie adkrytaje. Jak Toj skazaŭ, kosmas sam pavinien dać znak.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0