Aršanskija ŭłady nijak nia mohuć vyrašyć: varta dazvolić abo zabaranić budaŭnictva izalatara časovaha ŭtrymańnia na miescy byłoha pomnika architektury CHUIII stahodździa.
Aršanskija ŭłady nijak nia mohuć vyrašyć: varta dazvolić abo zabaranić budaŭnictva izalatara časovaha ŭtrymańnia na miescy byłoha pomnika architektury CHUIII stahodździa.
Sprečki pra los carkvy ciahnucca ŭžo 20 hod
Architekturny ansambl bazyljanskaha klaštara staŭsia ab»iektam sprečak užo daŭno: hadoŭ 20 tamu mienavita ŭ hetym miescy na bierazie rečki Aršycy było vyrašana ŭzvodzić budynak haradzkoha adździeła ŭnutranych spraŭ. Tady milicyjanty i vystupili z prapanovaj źnieści pareštki Carkvy Apieki Maci Boskaj, kab pabudavać słužbovyja haražy.
Ale na abaronu histaryčnaj spadčyny paŭstali miascovyja krajaznaŭcy dy amatary daŭniny, jakija vyratavali ad znosu i ŭłasna klaštarny budynak (jon byŭ addadzieny pad majsterni miascovym mastakam ź pierśpiektyvaj niekali adčynić tam karcinnuju halereju), i padmurki carkvy, uzarvanaj «vajaŭničymi ateistami» jašče ŭ 1969-m hodzie. Niekali jaje źbiralisia adnavić taksama.
Adnak pa niekatorym časie milicejskaje kiraŭnictva znoŭ zacikaviŭ pomnik biełaruskaha baroka – u tym sensie, što na terytoryi bazyljanskaha klaštara znoŭ raspačalisia budaŭničyja raboty. Tut pačali ŭzvodzić budynak izalatara časovaha ŭtrymańnia, ale budaŭnictva praciahvałasia niadoŭha i znoŭ skončyłasia hučnym skandałam: ekskavataram byli razburanyja sklapieńni pad staražytnaj carkvoj. Paśla hetaha zdareńnia stvaryli admysłovuju kamisiju, jakaja pastanaviła, što prajekt budaŭnictva IČU treba ŭdaskanalić – sprajektavać jaho takim čynam, kab nie zakranać padmurki pomnika architektury.
Carkvu ad milicyjantaŭ nie ŭratavaŭ čarhovy pierapis pomnikaŭ
Siońnia budaŭnictva izalatara časovaha ŭtrymańnia na staražytnych padmurkach razharnułasia znoŭ. I farmalna milicejskaje kiraŭnictva zakanadaŭstva pra achovu architekturnaj spadčyny ŭžo nie parušaje: kali ŭ 2003-m hodzie navukoŭcy abnaŭlali śpis historyka-kulturnaj majomaści Biełarusi, to ŭ jaho trapiŭ tolki žyły korpus klaštara, a padmurki carkvy tudy čamuści nie ŭklučyli.
Zrešty, i toj budynak, jakomu paščaściła trapić pad dziaržaŭny dahlad, užo bolš jak dva hady staić biaz dachu – jon pieradadzieny pradpryjemstvu «Oršakamhas», a ŭ stratnaha pradpryjemstva niama hrošaj na dohlad pomnika. Peŭnyja zachady dla jaho zachavańnia zrabiła aršanskaja Rada moładzievych arhanizacyj: maładyja ludzi praviali niekalki «subotnikaŭ» pa dobraŭparadkavańni terytoryi, pakul losam pomnika architektury ščylna nie zanialisia pravasłaŭnyja vierniki.
«Abłudnym dušam» patrebny i carkoŭny prytułak, i milicejski izalatar
Matuška Famaida, jehumieńnia Tałačynskaha Śviata-Pakroŭskaha klaštara, jakomu pieradadzienyja pravy na byzaljanski architekturny kompleks, kaža, što ź ciaham času jaho možna było b skarystać. U žyłym budynku, ad jakoha zastalisia mocnyja ścieny z čyrvonaje cehły, da prykładu, całkam mahčyma zrabić carkoŭny prytułak dla dziaŭčat-sirot dy adzinokich starych. A Carkva Apieki Maci Boskaj paśla restaŭracyi mahła b stać sapraŭdnym upryhožańniem Voršy – kali ad jaje siońnia paščaścić zachavać chacia b padmurki.
U svaju čarhu aršanskija milicyjanty havorać: novy izalatar časovaha ŭtrymańnia ŭ horadzie nie prosta patrebny, a navat žyćciova nieabchodny. Bo ciapier hetaja ustanova mieścicca ŭ sutareńniach pad budynkam rajonnaha adździełu milicyi, a tam, u vilhotnym dy ciopłym mikraklimacie, duža aktyŭna pładziacca pacuki dy skočki. I hetyja «antysanitarnyja» istoty kusajuć dy pałochajuć nie tolki časova źniavolenych, ale j dabirajucca ŭžo da milicejskich kabinietaŭ na pieršym paviersie.
Krajaznaŭca Łarysa Anisovič napisała list na imia načalnika abłasnoj milicejskaj upravy, naŭprost zapytaŭšy ŭ im, nakolki pryncypova budavać izalatar časovaha ŭtrymańnia mienavita na miescy carkvy. Piśmovy adkaz byŭ niapeŭny: maŭlaŭ, i carkvy škada, ale ž i novy izalatar pobač z haradskim rajadździełam – heta duža zručna...
Tak ni pra što i nie damoviŭšysia, apanenty ŭ hetym pytańni čakajuć uładnaha rašeńnia «źvierchu».
Alona Štral, bulletinonline.org
Ciapier čytajuć
Pahladzieli film «Piaščotna da siabie», źniaty pa dzika papularnaj biełaruskaj knizie — pra zaciukanuju žančynu, jakuju chočuć zrabić dla ŭsich zručnaj
Kamientary