Bolš za 70% ludziej u Astraŭcy nie suprać, kab u ich zrabili mohilnik radyjeaktyŭnych adkidaŭ — dziaržaŭnyja apytańni
Dźmitryj Łohvin, dyrektar dziaržaŭnaha pradpryjemstva «BiełRAA», jakoje zajmajecca pytańniami abychodžańnia z radyjeaktyŭnymi adkidami, u intervju STB raskazaŭ, kali prymuć rašeńnie ab budaŭnictvie mohilnika takich adkidaŭ, i jakaja z troch razhledžanych placovak ciapier u pryjarytecie.

Pavodle acenak śpiecyjalistaŭ, kala 90% radyjeaktyŭnych adkidaŭ u Biełarusi źviazanyja z pracaj BiełAES. Adnak jany ŭtvarajucca nie tolki tam. U krainie isnuje kala 750 arhanizacyj, dzie taksama źjaŭlajucca takija adkidy — miedycynskija ŭstanovy, pramysłovyja pradpryjemstvy, navukovyja centry. Naprykład, da ich mohuć adnosicca instrumienty, śpiecvopratka, filtry, roznyja materyjały i navat častki infrastruktury, jakija ź ciaham času nazapašvajuć radyjacyju.
Adpracavanaje jadziernaje paliva ŭ Biełarusi, jak zapeŭnivaje Dźmitryj Łohvin, nie zachoŭvajecca — jano vyvozicca ŭ Rasiju na pierapracoŭku ŭ ramkach miždziaržaŭnaha pahadnieńnia. Unutry krainy zastajucca tak zvanyja nizka– i siarednieaktyŭnyja adkidy, jakija nie mohuć być prosta ŭtylizavanyja jak zvyčajnaje śmiećcie i patrabujuć śpiecyjalnych umoŭ zachoŭvańnia.
Siońniašnija mahčymaści Biełarusi dla pracy z takimi adkidami abmiežavanyja i nie raźličanyja na vialikija abjomy, jakija ŭźnikajuć u suviazi z ekspłuatacyjaj AES. Tamu płanujecca stvareńnie novaha śpiecyjalizavanaha pradpryjemstva — heta budzie nie prosta skład, a ceły technałahičny kompleks. Jon budzie ŭklučać u siabie pryjom adkidaŭ, ich sartavańnie, apracoŭku (naprykład, źnižeńnie ŭzroŭniu radyjacyi, presavańnie, hiermietyzacyju), a taksama doŭhaterminovaje zachoŭvańnie ŭ biaśpiečnych umovach.
Razhladajecca niekalki mahčymych miescaŭ dla budaŭnictva takoha abjekta. Adzin z asnoŭnych varyjantaŭ — niedaloka ad Astraŭca, dzie znachodzicca BiełAES. Heta zručna z łahistyčnaha punktu hledžańnia, bo asnoŭnaja kolkaść adkidaŭ utvarajecca mienavita tam. Inšy varyjant — terytoryi na Homielščynie kala Paleskaha radyjacyjna-ekałahičnaha zapaviednika, jakija nie vykarystoŭvajucca ŭ haspadarčaj dziejnaści. Taksama razhladajecca Mahiloŭskaja vobłaść, dzie ŭ pierśpiektyvie moža źjavicca jašče adna atamnaja stancyja.
Pa słovach Dźmitryja Łohvina, važnym faktaram pry vybary miesca źjaŭlajecca staŭleńnie miascovaha nasielnictva. Ułady płanujuć pravieści šyrokaje hramadskaje abmierkavańnie, kab uličyć mierkavańni ludziej. Ale ŭžo zaraz vidać, jakim miescam źbirajucca addavać pryjarytet.
Tak, pavodle papiarednich apytańniaŭ u rehijonach, blizkich da AES, ludzi, jak zapeŭnivaje Łohvin bolš spakojna staviacca da takich prajektaŭ, bo ŭžo majuć dośvied žyćcia pobač z atamnaj infrastrukturaj i bačać ekanamičnyja plusy.
Na Astravieččynie, maŭlaŭ, bolš za 70% nasielnictva nie bačać ničoha kiepskaha ŭ tym, kab u ich u dadatak da AES źjaviŭsia i mohilnik dla radyjeaktyŭnych adkidaŭ. Na Mahiloŭščynie achvotnych mienš, ale i tam 60% nie suprać.
I tolki ŭ rajonie Paleskaha radyjacyjna-ekałahičnaha zapaviednika bolš za pałovu ludziej suprać — što dziŭna, bo Łohvin zapeŭnivaje:
«U cełym my bačym, što raźvićcio hetaha pradpryjemstva ŭ rehijonie dazvolić pavialičyć kolkaść ludziej, jakija tam buduć znachodzicca, plus niedzie 5 000. Naturalna, usio heta paciahnie za saboj raźvićcio sacyjalnaj infrastruktury jak takoj».
Rašeńnie pra kankretnaje miesca płanujecca pryniać u 2026—2027 hadach. Paśla hetaha pačniecca prajektavańnie i budaŭnictva, jakoje moža startavać užo ŭ 2028 hodzie. Sam abjekt budzie davoli vialiki — ad 50 da 100 hiektaraŭ, ale niepasredna schovišča zojmie tolki častku terytoryi, astatniaje buduć zajmać vytvorčyja i techničnyja zony.
Prajekt realizujuć biełaruskija arhanizacyi, jakija ŭžo majuć dośvied u budaŭnictvie i absłuhoŭvańni atamnaj infrastruktury. Navukovaje supravadžeńnie buduć zabiaśpiečvać śpiecyjalizavanyja daśledčyja ŭstanovy.
Stała viadoma, jak budzie vyhladać mohilnik dla radyjeaktyŭnych adkidaŭ u Biełarusi
Jadzierny mohilnik dla adkidaŭ ź BiełAES mohuć pabudavać u Homielskaj vobłaści
«Razhladajecca ŭsia Biełaruś». Placoŭku pad mohilnik jadziernych adkidaŭ jašče nie abrali
Mohilnik radyjeaktyŭnych adkidaŭ u Biełarusi zrobiać da 2030 hoda
Pahladzieli film «Piaščotna da siabie», źniaty pa dzika papularnaj biełaruskaj knizie — pra zaciukanuju žančynu, jakuju chočuć zrabić dla ŭsich zručnaj
Kamientary