Ćvil u pakoi za 1000 dalaraŭ i płany na piacihodku. Jak biełaruska buduje karjeru ŭ Hankonhu
Tut spačatku robiać kapitał, a tolki potym dumajuć pra «vysokija materyi» i dušu. Biełaruska Taćciana Biejdzina raskazała žurnalistu Myfin.by pra svajo žyćcio ŭ Hankonhu, ofisnyja intryhi i pastki viedańnia movy.
Narmavany dzień i nijakaj pracy na znos
Kitajskuju movu Taćciana Biejdzina palubiła paśla stažyroŭki ŭ Dalani na trecim kursie padčas vučoby na FMA BDU. U 2013-m, adpracavaŭšy hod pa raźmierkavańni ŭ Minsku, jana ŭsio jašče maryła pra Padniabiesnuju. Šaniec vypaŭ niečakana: padčas pierakładu dla delehacyi ź Piekina dziaŭčynu zaŭvažyli i zaprasili ŭ štat.
Tak u 2015 hodzie jana apynułasia ŭ hihanckaj dziaržkarparacyi, jakaja zajmałasia sistemami «razumnaha horada». Praca była prestyžnaja, z vydatnaj «sacyjałkaj», ale mieła istotny niedachop — płacili mała.
«Nasupierak mifam pra kitajski pracahalizm, praca tam była rassłablenaja: narmavany pracoŭny dzień, čaj i minimum nahruzki. U takich ustojlivych dziaržkampanijach, jakija zaŭsiody majuć dziaržaŭnuju padtrymku, nichto nie pracuje na znos. Ja chutka zrazumieła, što na takoj pracy dla mianie niama budučyni, tamu, kali praz dva hady źjaviłasia mahčymaść uładkavacca ŭ hankonhskuju firmu pa kaštoŭnych papierach, uchapiłasia za jaje rukami i nahami».
U toj firmie Taćciana prapracavała dva hady, pakul načalnik nie apynuŭsia pad śledstvam u Kitai. U chodzie «pałacavych intryh», jakija pačalisia paśla hetaha, usich nabližanych da jaho supracoŭnikaŭ paprasili na vychad nibyta praz restrukturyzacyju. Zvolnili i Taćcianu, ale zrabili łasku, padoŭžyŭšy vizu i daŭšy čas na pošuki novaha miesca.
«U Hankonhu vizavy režym dla śpiecyjalistaŭ strohi: pieršuju vizu atrymać vielmi składana, nieabchodna dakazać, što vy redki śpiecyjalist i nivodzin hankonhier nie moža vykonvać vašu pracu. Zvyčajna pieršy i druhi raz vizy dajuć na dva hady, treci raz — na try, a praz 7 hadoŭ možna pretendavać na DNŽ. Pieršaja kampanija pajšła nasustrač i padoŭžyła mnie dakumienty, kab ja nie źjazdžała z krainy. Šukała pracu davoli doŭha, trochi papracavała na resepšenie ŭ kitajskaj firmie, a potym uładkavałasia ŭ maleńkuju inviestycyjnuju kampaniju. Kiraŭnik nazyvaŭ jaje «bucik pa kiravańni finansami».
Praca ŭ «buciku» stała dla biełaruski najhoršym vopytam. Heta byŭ sapraŭdny sierpientaryj z prynižeńniami i paddyvanovaj baraćboj. Kampanija prosta prajadała staryja inviestycyi, nie stvarajučy ničoha novaha. Za try hady Taćciana vyharała i rasčaravałasia, ale pamianiać miesca pracy zaminaŭ kavid. Narešcie jana syšła ŭ hankonhski Huawei teściroŭščykam dadatkaŭ, a praz dva hady viarnułasia ŭ finansy.
Styl kiravańnia ŭ kitajskich firmach, kaža Taćciana, časta nahadvaje postsaviecki, ale z «kitajskaj śpiecyfikaj».
«Načalstva moža najmać ludziej biez dakładnych zadač (u nadziei, što supracoŭnik sam prydumaje i dakaža, što čymści moža być karysny). Instrukcyi časta tumannyja, a daručeńni mohuć zvodzicca da prymityŭnaha servisu — naprykład, dastaŭki ałkaholu da viačery bosa. Mnohija kiraŭniki pavodziać siabie jak «impieratary», čakajučy ad supracoŭnikaŭ inicyjatyŭ, jakija jany buduć łaskavyja acanić. Pry hetym zachoŭvajecca žorstki farmalizm: važny nie vynik, a zachavańnie hrafika z 9‑j da 6‑j i svoječasovyja adkazy ŭ pracoŭnych čatach».
«Čym horš ty viedaješ movu, tym mienš prablem»
Nišy dla zamiežnikaŭ u Kitai zaraz źmianiajucca. Vykładčykam anhlijskaj movy stała składaniej z-za dziaržpalityki: dziaciej razhružajuć ad movy na karyść patryjatyčnaha vychavańnia. Pry hetym paradoks: Taćciana sa svajoj svabodnaj kitajskaj hadami atrymlivała mienš, čym zvyčajny nastaŭnik anhlijskaj.
«Samym pierśpiektyŭnym zastajecca vykładańnie muzyki, asabliva fartepijana — naša kłasičnaja škoła cenicca ŭ Kitai nievierahodna vysoka. Astatnija tradycyjnyja śfiery — pierakład abo ekspart-impart — patrabujuć vielizarnaj aŭtanomnaści, žyćcia «na kołach» i źviazanyja ź vialikimi finansavymi ryzykami».
Možna jak sarvać kuš, tak i ŭsio stracić. Raniej zamiežniki paśpiachova zarablali na strymach dla kitajskaj aŭdytoryi, ale ciapier akaŭnt treba pryviazvać da miascovaha ID, faktyčna pierachodziačy pad kantrol paručalnika-kitajca.
Pry hetym znajści vysokaapłatnuju pracu biez movy ŭ Kitai całkam realna, asabliva technaram i navukoŭcam. Inavacyi i navukovyja hranty nie patrabujuć viedańnia kitajskaj. Jana tolki dadaść bytavoha kamfortu, ale nie nuloŭ da zarobku. Tamu stavić vyklučna na viedańnie movy nie varta — u imparcie-eksparcie mnohija dziesiacihodździami abychodziacca pierakładčykami abo softam, nie marnujučy hady na ijerohlify.
Paradaksalna, ale čym horš ty viedaješ movu, tym mienš prablem: kalehi achvotniej dapamahajuć z administracyjnymi pytańniami, a kiraŭnictva nie nahružaje składanymi zadačami, abierahajučy jak dzicia. Viedańnie kitajskaj, naadvarot, stanovicca pastkaj. Ad ciabie pačynajuć patrabavać stolki ž, kolki ad miascovych, zabyvajučysia pra kulturnuju roźnicu. Na vopycie Taćciany heta dajšło da absurdu: z-za dobraj movy joj, navičku, daručyli pisać častku płana kampanii na 14‑iu piacihodku.
Arenda žylla, ježa i ŭsio astatniaje abychodzicca ŭ 2500 dalaraŭ
Hankonh — horad vielmi darahi dla žyćcia. U adroźnieńnie ad macierykovaha Kitaja ź jaho dzialeńniem na «linii» raźvićcia, ceny na arendu i ježu tam u razy vyšejšyja. Pieršaje žyllo abychodziłasia biełaruscy ŭ pałovu zarobku — 8000 hankonhskich dalaraŭ (bolš za 1000 dalaraŭ ZŠA) sychodzili za maleniečki pakoj na traich u starym šmatpaviarchoviku, dzie z-za akna ŭ dvor-kałodziež amal nie byvała sonca, a ścieny ćvili čornaj ćvillu.
Darečy, ćvil — vialikaja prablema dla mnohich pamiaškańniaŭ u Hankonhu. Tamu biez asušalnika pavietra vyžyć u takim klimacie niemahčyma.
«Razryŭ u cenach adčuvajecca va ŭsim: kali na macieryku možna paabiedać za 20 juaniaŭ (amal 3 dalary ZŠA pa kursie na 4 krasavika 2026 hoda. — Zaŭv. red.), to ŭ Hankonhu tuju ž sumu treba množyć na try. Navat unutry horada jość svaja hradacyja: vostraŭ Hankonh — samy darahi, Kaŭłun i Novyja terytoryi kala miažy z Šeńčženiem — krychu dastupniejšyja, ale ŭsio roŭna značna daražejšyja za susiedni Kitaj. Doŭhi čas ja žyła voś u takich pakojach prykładna za tuju ž canu, byŭ vopyt žyćcia i krychu tańniej, za 6 000 hankonhskich dalaraŭ (kala 765 dalaraŭ ZŠA), ale ŭ kvatery na piać pakojaŭ».
Na žyćcio ŭ Hankonhu — ad ježy da kaśmietyki — u Taćciany idzie kala 10 000 hankonhskich dalaraŭ (1276 dalaraŭ ZŠA) u miesiac. Stolki ž zabiraje i arenda. Kali pieravodzić u dalary ZŠA, to atrymlivajecca krychu bolš za 2500. Viadoma, možna žyć i bolš ścipła, ale dziaŭčyna addaje pieravahu tamu, kab ni ŭ čym sabie nie admaŭlać.
Z kim sustrakajucca našy dziaŭčaty ŭ Kitai?
Hałoŭnym rasčaravańniem dla biełaruski staŭ kitajski prahmatyzm u luboŭnych adnosinach. U nas pryvykli da kachańnia «pajdu z taboj na kraj śvietu», ale ŭ Kitai pačućci redka pieramahajuć raźlik. Navat haračyja studenckija ramany kitajca i słavianki časta raźbivajucca ab vierdykt siamji, jakaja budzie nastojvać na niavieście sa svajho koła. Siamja — heta nie pra kachańnie, a pra hramadskuju damovu i sumiesnaje vychavańnie dziaciej abo viadzieńnie biznesu.
«Siaredniestatystyčnyja kitajcy redka zavodziać surjoznyja adnosiny ź inšaziemcami, bo ŭ ich karcinu idealnaha šlubu i prahmatyčnaha składańnia zarobkaŭ zamiežnica prosta nie ŭpisvajecca».
Našy dziaŭčaty ŭ Kitai čaściej za ŭsio sustrakajucca ź ludźmi mastactva abo spartsmienami — jany bolš svabodnyja ŭ pohladach i hatovyja iści suprać sistemy. Ale jość i inšaja katehoryja — bujnyja biznesmieny. Mif pra toje, što słavianki ŭ Kitai dobra ŭładkavalisia, padsyčajucca mienavita bujnymi biźniesmienami: vielmi zamožnyja kitajcy dziakujučy statusu mohuć dazvolić sabie plavać na hramadskuju dumku. Dla ich heta i prestyž, i asabistaja svaboda ad tradycyjnych ramak.
«Prykłady paśpiachovych šlubaŭ z bahatymi kitajcami, jakija vyrašajuć usie prablemy, stvaryli sapraŭdny ažyjataž. Kali raniej maje adnakurśnicy krucili nosam, maračy pra vysokich brutalnych mužčyn jeŭrapiejskaj źniešnaści, to ciapier reputacyja kitajskich mužčyn uźlacieła: ich ceniać za ščodraść, kłopat i status. Aleju ŭ ahoń padlivaje i moda na ajdałaŭ — dziaŭčatki ź dziacinstva zakachanyja ŭ azijackuju źniešnaść».
Ale za fasadam z vysokaha statusu i estetyki chavajecca śpiecyfičny vyvarat. U Kitai siamja — heta pa-raniejšamu pierš za ŭsio ekanamičny prajekt, a nie ramantyčny sajuz. Kali ŭ mužčyny źjaŭlajucca vialikija hrošy, najaŭnaść paluboŭnic časta ŭsprymajecca hramadstvam jak dapuščalny atrybut statusu. Časam dachodzić da cyničnych damoŭlenaściaŭ.
«Adzin uładalnik kampanii adkryta pryznaŭsia mnie, što damoviŭsia z žonkaj. Jana naradžaje dziaciej i žyvie na poŭnym zabieśpiačeńni, a jon zavodzić «sakratarku» dla pajezdak u adpačynak. Choć takija ŭmovy prymajucca dziela stabilnaści, adkryta pra heta kažuć redka — schiema pracoŭnaja, ale małapryjemnaja dla ŭsich, akramia samoha mužčyny».
«Pavahu vyklikajuć tolki realnyja resursy: adukacyja, hrošy i huańsi»
Zaraz biełaruska pracuje ŭ siamiejnym ofisie ŭ Hankonhu. Heta śpiecyfičny vid kampanij, stvoranych dla kiravańnia aktyvami i spravami vielmi bahatych ludziej. U Azii taki farmat asabliva papularny: kali siamiejny biznes razrastajecca, dla kantrolu za inviestycyjami, padatkami i spadčynaj najmajuć asobnuju kamandu profi. Pa sutnaści, heta zakrytaja struktura, jakaja absłuhoŭvaje intaresy adnoj siamji.
U Kitai isnuje vyraznaja suviaź pamiž adukacyjaj i pośpiecham. Dypłom prestyžnaj VNU abaviazany kanviertavacca ŭ kapitał. Zamožnyja biznesmieny kalekcyjanujuć stupieni MBA i kursy, tamu što vučoba — heta najvyšejšaja kaštoŭnaść i harantyja pavahi.
«Akramia hrošaj i viedaŭ, vyrašalnym faktaram źjaŭlajucca huańsi — sistema suviaziaŭ i asabistych znajomstvaŭ. Biez patrebnych kantaktaŭ navat bliskučaja adukacyja moža nie spracavać. Toje, kaho ty viedaješ, toje, z kim ty možaš damovicca, jakija suviazi možaš zadziejničać, vielmi mocna ŭpłyvaje na toje, jakoha ŭ cełym vyniku ŭ žyćci ty dasiahnieš. Pavahu vyklikajuć tolki realnyja resursy: adukacyja, hrošy i huańsi».
Kitajcy navučyli Taćcianu tamu, jak važnyja hrošy i karjera.
«Niahledziačy na sacyjalistyčnyja łozunhi, u hłybini dušy heta hranična prahmatyčnaja nacyja. Hałoŭnaje pažadańnie na luboje śviata — bahaćcia i roskvitu. Tut panuje ziamnaja fiłasofija: spačatku zabiaśpieč siabie materyjalna, a potym dumaj pra dušu i pra vysokija materyi».
Zrešty, ad Padniabiesnaj možna ŭziać nie tolki žorstki prahmatyzm, ale i bytavuju mudraść.
«Karysnaja zvyčka, jakuju ja pieraniała, — pić haračuju vadu. U Kitai heta litaralna leki ad usich chvarob: luby lekar najpierš paraić pić jaje bolš. Heta prostaja, ale dziejsnaja parada ad vialikaj tysiačahadovaj kultury».
Ciapier čytajuć
Što za Dźmitryj Skindzieraŭ, jaki abviaściŭ vajnu Cichanoŭskaj? Supracoŭnictva z HUBAZiKam, daŭhi ŭ Biełarusi, daŭhi ŭ Litvie39
Kamientary