«Ja nazyvaju ich «maleńkija Rabavy». Jak paŭliny pad Minskam pradkazvajuć nadvorje
Kryk paŭlina čuvać daloka za miežami vioski Kajkova. Susiedzi časam pałochajucca, a ŭładalnica ptušak Nadzieja Ščamialova viedaje: budzie bura abo doždž.
Žančyna straciła muža i, kab zahłušyć bol, akružyła siabie žyŭnaściu. A kali syn padaryŭ joj troch paŭdniovych ptušak, žyćcio pieratvaryłasia ŭ sapraŭdnuju pryhodu ź viačerniaj łoŭlaj uciekačoŭ, paviedamlaje «Prystaličča».
10 hadoŭ tamu Nadzieja Ščamialova pierajechała ŭ Kajkova. Tut jany z mužam hadavali dziaciej, ładzili pobyt. Žyćcio išło svaim paradkam. Ale zdaryłasia biada: muža nie stała. Kab spravicca z bolem i adciahnucca ad horkich dumak, žančyna pačała pracavać na ziamli, zaviała haspadarku. Spačatku źjavilisia kury i trusy, potym parasiaty. A minułym letam starejšy syn Arciom zrabiŭ mamie niezvyčajny padarunak.
Nadzieja daŭno zahladałasia na paŭlinaŭ, Arciom heta viedaŭ i vyrašyŭ ździejśnić maminu maru. Razam jany źjeździli ŭ Dziaržynski rajon i pryvieźli adrazu troch vaśmimiesiačnych paŭlinaŭ: samku pa mianušcy Pava i dvuch samcoŭ.
— My zabrali ich užo darosłymi ptušaniatami. Dva tydni jany siadzieli na karancinie ŭ chlavie: pryvykali, adaptavalisia. Za hety čas abstalavali im vuličny valjer. Potym pastupova stali vypuskać na śviežaje pavietra. Praŭda, byvali vypadki, što zahulajucca da ciemry — i tady mučyšsia, pakul zahoniš nazad, — raspaviadaje Nadzieja.
Paŭliny — ptuški paŭdniovyja. Pieršy zimovy siezon staŭ dla ich i haspadyni sapraŭdnym vyprabavańniem. U chlavie žančyna zrabiła toŭstuju suchuju padściłku, kab łapy ptušak nie mierźli, a Arciom zmajstravaŭ draŭlanyja žerdki.
Ptušynyja intravierty, jakich čuje ŭsia vioska
Niahledziačy na toje, što paŭliny ŭ Nadziei žyvuć užo davoli doŭha, ručnymi ich nie nazavieš. Pakul jany jašče nie pryvykli da Ščamialovych.
— Kali haduješ ptušania z małych hadoŭ, jano ciahniecca da čałavieka. A darosłyja ptuški adstaronienyja. Jak tolki ja zachodžu na ich terytoryju, jany pačynajuć niervavacca: mitusiacca, «tukajuć» — pierahavorvajucca pamiž saboj. Z źjaŭleńniem chvastatych pryhažunoŭ cišynia ŭ Kajkovie skončyłasia. Kryk paŭlina — heta nie kudachtańnie, heta sihnał tryvohi, jaki čuvać daloka za miežami ŭčastka.
— Ja nazyvaju ich «maleńkija Rabavy». Jany kryčać, papiaredžvajučy pra niepahadź! Pierad buraj abo daždžom pačynajucca hetyja vyćci. I nikoli nie pamylajucca. Kryčać niadoŭha, mienš za chvilinu, ale huk taki mahutny, što susiedzi pałochajucca. A viasnoj pačynajucca šlubnyja pieśni — tam uvohule huki jašče macniejšyja…
Siamja kormić ptušak harodninaj i zierniem (kukuruza, jačmień). U dzień idzie kala 100 hramaŭ kapusty, para pamidoraŭ i 2—3 ahurki. Časam Nadzieja daje im varanyja jajki i kurynaje miasa.
Kali haspadynia zachodzić ź ježaj, paŭliny ładziać sapraŭdny śpiektakl: raspuskajuć chvasty i tancujuć, rytmična ruchajučy hałavoj amal da ziamli.
Dahladać usiu žyŭnaść niaprosta. Tolki ranicaj u haspadyni sychodzić kala troch hadzin na ahlad hadavancaŭ i ich karmleńnie. Kali dzieci doma, atrymlivajecca ŭkłaścisia ŭ paŭtary hadziny. Ale čaściej Nadzieja pracuje adna, rańniaj ranicaj.
— Pradać paŭlinaŭ — pra takoje navat nie dumaju. Ja ich vielmi lublu, jak i ŭsiu žyŭnaść. Dahladać ciažka, ale ja śpiecyjalna šukaju bolš nahruzki. Kali hałava zaniataja karmleńniem, lačeńniem i pryborkaj, niama času prakručvać drennyja dumki. Heta ratuje.
62‑hadovaja biznesvumen i miljanierka Iryna Ciareščanka padzialiłasia historyjaj svajho kachańnia z mužčynam, na 20 hadoŭ małodšym za jaje6
Kamientary