«Advakatka padmanuła maju žonku». Lehiendarny bubnač z maršaŭ Alaksiej Sančuk raskazaŭ, jak adsiedzieŭ doŭhija šeść hadoŭ i pra što nielha maŭčać
Muzyka Alaksiej Sančuk byŭ zatrymany padčas repietycyi ŭ 2020 hodzie ŭ Minsku i asudžany na šeść hadoŭ kałonii ŭzmocnienaha režymu. Palitviazień adbyŭ uvieś termin i vyjšaŭ na volu ŭ lipieni 2026 hoda. 3 žniŭnia stała viadoma, što jon terminova pakinuŭ Biełaruś i ciapier razam z žonkaj i dačkoj znachodzicca ŭ Hruzii. U intervju «Biełsatu» muzyka raskazaŭ pra źbićcio paśla zatrymańnia, dzieviać miesiacaŭ u ŠIZA i PKT, pra toje, što zrabiŭ u pieršy dzień na voli i kali znoŭ sieŭ za barabany.
«My biehli nasustrač adno adnamu»
Alaksiej Sančuk vyjšaŭ na volu 6 lipienia. Užo 9‑ha jon musiŭ źjavicca ŭ milicyju i stać na prafiłaktyčny ŭlik. Za adnu noč muzyka vyrašyŭ pakinuć Biełaruś i a siomaj hadzinie ranicy vyjechaŭ z krainy — za niekalki hadzin da jaŭki ŭ RUUS.
«Mnie padkazali, što potym mahli zakryć vyjezd. Mahčyma, hetaha i nie adbyłosia b, ale ryzykavać ja nie chacieŭ», — kaža jon.
U pieršy dzień na voli Sančuk najpierš chacieŭ abniać maci. Z troch dzion pa vyzvaleńni dva z pałovaj jon pravioŭ ź joju. Potym niekalki hadzin razmaŭlaŭ z žonkaj i hulaŭ pa Minsku, razhladajučy horad, jaki źmianiŭsia za šeść hadoŭ. Ale macniej za novyja budynki i elektramabili jaho ŭrazili ludzi.
«Jany stali zašuhanyja, złyja. Niekatoryja znajomyja pierastali sa mnoj razmaŭlać, bo bajacca. Adčuvaješ siabie izhojem va ŭłasnaj dziaržavie», — raskazvaje jon.
Kali Sančuk 9 lipienia nie źjaviŭsia ŭ milicyju, supracoŭniki pačali šukać jaho praź siamju. Žonku niekalki razoŭ vyklikali ŭ RUUS i pytalisia, dzie ciapier muž. Adnojčy milicyjanty patelefanavali joj pad vyhladam pakupnikoŭ aŭtamabila, abviestku pra prodaž jakoha žančyna raźmiaściła na «Kufry».
«Jana spuściłasia, a tam dva supracoŭniki: «Prajedziem u RUUS». Voś u tapačkach jaje i zavieźli na dźvie hadziny. Dzicia adno zastałosia. Im ža naplavać na heta, napeŭna», — raskazvaje Alaksiej.
U apošniuju noč pierad vyletam žonki i dački nieviadomyja telefanavali ŭ damafon i patrabavali adčynić dźviery.
«Try razy ŭžo zajaŭlalisia. Dačka pačała panikavać, žonka taksama. Ja nie ŭjaŭlaju, što było b, kali b jany zastalisia. U što pieratvaryłasia Biełaruś za hetyja šeść hadoŭ», — kaža jon.
Pa vyzvaleńni Sančuk nie paśpieŭ pabačyć dačku ŭ Biełarusi — dziaŭčynka była ŭ babuli. Upieršyniu paśla šaści hadoŭ jany sustrelisia ŭžo ŭ Hruzii:
«Jana mianie paznała. My ž časta stelefanoŭvalisia z kałonii. U aeraporcie biehli nasustrač adno adnamu».
U pačatku źniavoleńnia Alaksieju jašče dazvalali praciahłyja spatkańni. Potym ich skaracili z troch sutak da adnych, a paśla pierastali dazvalać naahuł.
«Zajavaŭ nie padpisvali. A kali budzieš nastojlivy, mahli pasadzić u ŠIZA», — tłumačyć jon.
Źbićcio paśla zatrymańnia
Alaksieja zatrymali 4 listapada 2020 hoda padčas repietycyi bubnačoŭ, jakija vystupali na akcyjach pratestu. U pamiaškańnie pryjšli ŭzbrojenyja supracoŭniki HUBAZiKa. Usiaho zatrymali 16 čałaviek, jakich razam z barabanami advieźli ŭ RUUS. Tam Sančuk admoviŭsia nazyvać numar svajho telefona. Jaho zaviali ŭ kabiniet, dzie byli try supracoŭniki ŭ cyvilnym.
«Jany pačali bić mianie nahami ŭ hrudzi, u žyvot — kudy pryjdziecca. Potym niekalki miesiacaŭ było składana dychać. Chutčej za ŭsio, była treščyna ŭ hrudnoj kletcy», — raskazvaje jon.
Paśla źbićcia muzyka nazvaŭ numar. Potym jaho źmiaścili ŭ asobnuju kamieru:
«Nie karmili, nie paili. Prosta siadzieŭ tam jašče sutki ź niečym paśla źbićcia».
Sančuku pryznačyli 15 dzion administratyŭnaha aryštu, ale na 14‑y dzień jaho zabrali supracoŭniki HUBAZiKa, jakija raspačali kryminalnuju spravu. Dopyt ciahnuŭsia kala 12 hadzin. Alaksiej siadzieŭ u kletcy pryšpileny, a śledčaja ahučvała aficyjnuju viersiju padziej.
«Mianie z hetaha žyćcia vykinuli»
Paśla dopytu Sančuka adpravili ŭ minskaje SIZA na vulicy Vaładarskaha. Pieršyja try tydni jon pravioŭ u adzinočnaj kamiery.
«Ja čuŭ, jak horad žyvie. A mianie z hetaha haradskoha žyćcia vykinuli. Nibyta zabylisia pra mianie», — kaža jon.
U SIZA Alaksieja sprabavali źmiaścić u kamieru da ludziej z tak zvanym nizkim sacyjalnym statusam. Inšyja viaźni papiaredzili, što heta moža nazaŭždy źmianić jaho stanovišča ŭ turemnaj ijerarchii. Sančuk admoviŭsia zastavacca ŭ kamiery i abviaściŭ haładoŭku. Paśla razmovy z apieratyŭnym supracoŭnikam jaho pakinuli ŭ zvyčajnaj kamiery.
U traŭni 2021 hoda sud Maskoŭskaha rajona Minska prysudziŭ Sančuku šeść hadoŭ kałonii ŭzmocnienaha režymu. Jaho pryznali vinavatym pavodle častak 1 i 2 artykułu 342 Kryminalnaha kodeksu — u arhanizacyi, padrychtoŭcy i aktyŭnym udziele ŭ dziejańniach, jakija hruba parušajuć hramadski paradak; pavodle častki 3 artykuła 293 — u navučańni abo inšaj padrychtoŭcy ludziej da ŭdziełu ŭ masavych biesparadkach; a taksama pavodle artykuła 13 i častki 2 artykuła 293 — u padrychtoŭcy da ŭdziełu ŭ masavych biesparadkach.
Abvinavačańnie śćviardžała, što Sančuk udzielničaŭ u pratestach, vychodziŭ na prajeznuju častku, kryčaŭ łozunhi, plaskaŭ u dałoni i razmachvaŭ bieł-čyrvona-biełym ściaham. Śledstva taksama paličyła, što jon navučaŭ inšych udzielnikaŭ pratestaŭ i stvaryŭ čat dla kaardynacyi dziejańniaŭ.
Aŭtamabil, na jakim Alaksiej pryjechaŭ na marš, kanfiskavali jak srodak ździajśnieńnia złačynstva. Jamu i inšym fihurantam taksama vystavili pazoŭ na 161 900 rubloŭ na karyść «Minsktransa». Hrošy vypłačvali baćki i žonka Alaksieja. Zapazyčanaść pahasili prykładna za hod da jahonaha vyzvaleńnia.
«Maju žonku padmanvaŭ navat advakat»
Pa słovach Sančuka, da sudovaha pracesu jon akazaŭsia faktyčna niepadrychtavany. Advakatku vybraŭ sam: raniej bačyŭ jaje na pracesie znajomaj i spadziavaŭsia, što jana zmoža hodna pabudavać abaronu. Adnak, jak śćviardžaje Alaksiej, jana nie abmiarkoŭvała ź im stratehii, nie tłumačyła, jak pavodzić siabie ŭ sudzie, i nie dapamahała sfarmulavać pazicyju.
«Ja sam prapanoŭvaŭ niejkija viersii, jak budavać abaronu, a jana kazała: «Rassłabsia, adpačni, usio budzie narmalna». Nasamreč mianie da suda nichto nie rychtavaŭ. Proźvišča advakatki — Baciuk», — raskazvaje jon.
Sančuk sprabavaŭ admovicca ad pasłuh advakatki. Ale, pavodle jaho słoŭ, jana pierakanała žonku, što jon nibyta znachodzicca ŭ niestabilnym stanie i nie ŭśviedamlaje, što robić. Niepadrychtavanaść zrabiłasia vidavočnaj užo na pačatku pracesu, kali sudździa spytaŭ Sančuka, ci pryznaje jon vinu.
Kali prahučaŭ prysud — šeść hadoŭ kałonii ŭzmocnienaha režymu, — Alaksiej adčuŭ najpierš rasčaravańnie i biezdapamožnaść.
«Dziasiaty prafulik»
Za čas źniavoleńnia ŭ PK № 17 Sančuk kala dzieviaci miesiacaŭ pravioŭ u ŠIZA i PKT, ź ich čatyry miesiacy — u pamiaškańni kamiernaha typu. Jon byŭ na prafiłaktyčnym uliku jak «schilny da ekstremizmu». U kałonii heta nazyvali «dziasiatym prafulikam».
«Inšym viaźniam kazali z nami nie kamunikavać, nie jeści, nie razmaŭlać, abychodzić bokam», — tłumačyć jon.
U kałonii muzyka pracavaŭ na roznych vytvorčaściach. Viaźni raźbirali staryja pravady, kab zdabyvać miedź i śviniec, a płastykavuju abałonku spalvali ŭ piečy. Paźniej muzyka pracavaŭ u drevaapracoŭčym cechu, šyŭ i prasavaŭ adzieńnie, vyrablaŭ vajskovyja čaraviki. Za miesiac viaźniam płacili kala 25‑30 rubloŭ.
Palityčnym zabaraniali naviedvać stadyjon, carkvu i biblijateku, ich čaściej praviarali, prymušali słuchać lekcyi i hladzieć filmy pra vajnu. Za kožnym zamacoŭvali kuratara. U kamierach i atradach byli zavierbavanyja viaźni, jakija pieradavali administracyi źmiest razmoŭ.
Šeść hadoŭ čakańnia
Sančuk da apošniaha spadziavaŭsia, što nie budzie adbyvać usiaho terminu:
«Kožny dzień niečaha čakaŭ. Žyŭ tolki tym, što padtrymlivali žonka, dačka, maci i baćka. Žyćcio palitviaźnia składajecca z čakańnia listoŭ i zvankoŭ».
Kali z kałonii pačali vypuskać inšych palitviaźniaŭ, źjaviłasia nadzieja, što nastupnym budzie jon. Prykładna za dva hady da zakančeńnia terminu Alaksieju prapanavali napisać prašeńnie ab pamiłavańni na imia Alaksandra Łukašenki. Tekst byŭ padrychtavany zahadzia — jaho treba było pierapisać i padpisać. Sančuk pahadziŭsia.
«Ja ŭžo adsiedzieŭ čatyry hady. Chacieŭ chutčej da siamji. Dačka raście biez baćki. Heta byŭ šaniec», — kaža jon.
Ale jaho nie vyzvalili.
Prablemy sa zdaroŭjem
Za šeść hadoŭ zdaroŭje Sančuka značna pahoršała. Ciapier jamu patrebnyja niekalki apieracyj. Paśla źbićcia była paškodžanaja nasavaja pieraharodka. U kałonii pačaŭ raźvivacca astyhmatyzm, źjavilisia varykoz i prablemy ź vienami. Taksama ŭ Alaksieja vyjavili dabrajakasnuju puchlinu.
U vyniku niavylečanaha zapaleńnia jon častkova straciŭ słych. Ciapier u jaho pastajanna źvinić u vušach, a adnym vucham jon nie čuje značnuju častku hukaŭ.
«Zrabiŭ by toje samaje»
Da zatrymańnia Sančuk pracavaŭ meblevikom, prajektavaŭ kuchni, byŭ indyvidualnym pradprymalnikam. Pa adukacyi jon technik-budaŭnik.
Na pratesty vyjšaŭ, bo nie moh hladzieć na hvałt. Jon udzielničaŭ u viełaprabiehach, zajmaŭsia vałanciorstvam i hraŭ na barabanach. Na adnym ź mitynhaŭ paznajomiŭsia ź inšymi bubnačami, ź jakimi paśla repieciravaŭ.
Pra svoj udzieł u pratestach Alaksiej nie škaduje.
«Zrabiŭ by toje samaje. Tolki bolš padrychtavana i bolš sačyŭ by za biaśpiekaj», — kaža jon.
Ciapier Alaksiej płanuje pierajechać u Polšču. Choča źmianić prafiesiju i pabačyć śviet razam z žonkaj i dačkoj — jak maha bolš padarožničać.
«Mnie pryjšłosia biehčy ź Biełarusi praz Rasiju — z adnym zaplečnikam, biez srodkaŭ. Ale ja žyvy. Treba zmahacca, jak by ni było ciažka», — padsumoŭvaje jon.
Evakujavany ź Biełarusi Alaksiej Sančuk — barabanščyk pratestaŭ-2020
Na svabodu vyjšaŭ asudžany pa spravie kanała «Armija z narodam» Siarhiej Jaraševič, muž Antaniny Kanavałavaj
«Bajsoł» zapuściŭ tradycyjny zbor dla dziaciej palitviaźniaŭ pierad 1 vieraśnia
«Nadzieja Ściapanaŭna». Mikita Najdzionaŭ apublikavaŭ paemu, jakaja naradziłasia ŭ Žodzinskaj turmie. Takoha paetyčnaha epasu ŭ biełaruskaj paezii XXI stahodździa jašče nie było
Staruju kamianicu kala ratušy ŭ Mahilovie rychtavali dla haradskoha muzieja. Ciapier tam robiać ofis rasijskaha pasolstva na čale z byłym ministram «ŁNR»1414
Kamientary