«Nu što, pindos, navajavaŭsia? Zaraz my tabie pakažam». Jak ździekvalisia ŭ rasijskim pałonie z amierykanca Chabarda, jakoha vypuściŭ Pucin
Były ŭkrainski vajennapałonny žurnalist Dźmitryj Chiluk raskazaŭ, jak rasijanie ździekavalisia z amierykanskaha nastaŭnika Styviena Chabarda, piša Radyjo Svaboda.

21 kastryčnika 2026 hoda Uładzimir Pucin vyzvaliŭ sa źniavoleńnia ŭ Rasii 74‑hadovaha hramadzianina ZŠA Styviena Chabarda.
Rasijskija vajskoŭcy ŭziali mužčynu ŭ pałon u horadzie Izium Charkaŭskaj vobłaści Ukrainy ŭ krasaviku 2022 hoda, nieŭzabavie paśla akupacyi hetaha rajona Rasijaj. U materyjałach śledstva skazana, što Chabard byŭ bajcom terytaryjalnaj abarony Ukrainy. Za heta jaho ŭ Rasii asudzili na 6 hadoŭ i 10 miesiacaŭ kałonii ahulnaha režymu ŭ spravie ab najmictvie (č. 3 art. 359 Kryminalnaha kodeksa RF).
Sam Chabard raskazvaŭ, što pryjechaŭ va Ukrainu razam z žonkaj Inaj u 2014 hodzie i vykładaŭ tam anhlijskuju movu. Žončyny rodnyja śćviardžajuć, što pryznańnie jon zrabiŭ pad ciskam.
Jak raskazvajuć byłyja ŭkrainskija vajennapałonnyja, jakich trymali razam z Chabardam u rasijskich turmach i kałonijach, z amierykanca ŭ źniavoleńni žorstka ździekavalisia, bili jaho i katavali. Na kadrach z suda mužčyna vidavočna drenna vyhladaje i ledź staić na nahach.
Pra abychodžańnie z Chabardam telekanału «Nastojaŝieje vriemia» raskazaŭ ukrainski žurnalist Dźmitryj Chiluk, były vajennapałonny, vyzvaleny ŭ 2025 hodzie ŭ vyniku abmienu.
Chiluka rasijskija vajskoŭcy zatrymali ŭ Kijeŭskaj vobłaści ŭ samym pačatku vajny, 3 sakavika 2022 hoda. U sakaviku jaho razam ź inšymi ŭkrainskimi pałonnymi vyvieźli ŭ kałoniju ŭ Navazybkavie Branskaj vobłaści niedaloka ad miažy z Ukrainaj, dzie jon pravioŭ kala dvuch hadoŭ.
«Tam było horš za ŭsio: nas drenna karmili, my haładali, było vielmi choładna, aciapleńnie pracavała drenna. Kałonija, u jakoj nas trymali, nie była padrychtavanaja da pryjomu vajennapałonnych: tam išoŭ ramont, nie było voknaŭ, kamunikacyi byli ŭ drennym stanie», — zhadvaje kałoniju ŭ Navazybkavie Dźmitryj Chiluk.
Što były vajennapałonny raskazaŭ pra Styviena Chabarda
«Pra Styviena ja spačatku daviedaŭsia zavočna pryblizna ŭ 2022 hodzie. Ja zaŭvažyŭ, što ŭ kalidorach źjaviłasia šmat novych pałonnych: ich pryvozili, bili padčas tak zvanaj «pryjomki», źnievažali ich i ździekavalisia ź ich. I tady ja pačuŭ, što siarod ich jość inšaziemiec», — raskazvaje Chiluk.
Jon padkreślivaje, što nie byŭ sukamiernikam Chabarda, ale čuŭ pra jaho ad inšych ukrainskich pałonnych.
«Nie chaču śćviardžać, što jaho bili macniej za astatnich. Mahčyma, fizičnaha hvałtu nad im navat było mienš, bo jon čałaviek užo niemałady. Ale maralny cisk na jaho akazvali pastajanna», — kaža były pałonny.
«Padčas pravierak nas usich vyvodzili ŭ kalidor, i my, stojačy la dźviarej, mahli čuć, što adbyvajecca. Hety čałaviek (Chabard) nie havaryŭ ni pa-rusku, ni pa-ŭkrainsku. I heta vyklikała niezdarovuju cikavaść u achoŭnikaŭ. Jany chadzili da jaho niby ŭ zaapark — pahladzieć na niejkaha niezvyčajnaha źviera, — zhadvaje Chiluk. — Mahli pryjści nie tolki ŭviečary ci ranicaj, ale i siarod dnia. Abšukvali jaho kamieru, kryčali, što tam znachodzicca amierykaniec, pahražali jamu».
«Na pravierkach ź jaho ździekavalisia: kazali jamu niešta nakštałt «Nu što, pindos, navajavaŭsia? Zaraz my tabie pakažam», — cytuje Chiluk pahrozy rasijskich achoŭnikaŭ.
«Taksama jaho, jak i ŭsich nas, prymušali vučyć rasijski himn i dakumient «Praviły pavodzin źniavolenych i pieralik ich abaviazkaŭ», składzienyja na asnovie rasijskaha zakanadaŭstva.
Styŭ praktyčna nie vałodaŭ ruskaj movaj, tamu prymušać jaho vučyć usio heta było dla achoŭnikaŭ dadatkovaj nahodaj paździekavacca ź jaho, — tłumačyć ukrainiec. — Padčas pravierak achoŭniki prymušali nas na pamiać pramaŭlać pałažeńni i punkty adpaviednych dakumientaŭ i pahražali, što, kali amierykaniec nie vyvučyć toje ci inšaje praviła, nastupstvy buduć dla ŭsich. Dalej išli abrazy i maciuki».
Styven prosta nie moh vyvučyć usio heta na čužoj movie. Inšyja chłopcy zastupalisia za jaho, tłumačačy, što amierykancu ciažka zapomnić praviły pa-rusku, — kaža Dźmitryj Chiluk.
Jon asobna padkreślivaje, što ličyć «hańbaj» toje, što śpiecyjalny pasłańnik Trampa nazvaŭ Pucina «humanistam» u suviazi z vyzvaleńniem Chabarda, — asabliva z ulikam taho, što daviałosia pieražyć amierykancu ŭ rasijskich turmach.
«Jaho prosta vykrali, mučyli i katavali ŭ pałonie bolš za čatyry hady. A potym usio heta padajecca tak, nibyta rasijanie prajavili niejkuju vysakarodnaść», — miarkuje były vajennapałonny Dźmitryj Chiluk.
Ciapier čytajuć
«Z rasijan-naviednikaŭ pracentaŭ 70 akazvalisia vatnikami». Eks-hid z muzieja VAV, jakoha zatrymlivali jaho ž ekskursanty, ciapier papularny ŭ Varšavie — pahutaryli ź im
Kamientary
Tady Jezus kaža im: Sapraŭdy kažu vam, što mytniki i raspuśnicy napieradzie vas iduć u Vaładarstva Božaje.
Lepš vyzvalać ludziej, chvalačy pucina, čym "praviedna" hańbić pucina i zaciahvać vajnu, hibiel i hnijeńnie ludziej u turmach.