Michalevič: Kab zrazumieć situacyju, patrebny psichijatr
Ci vieryŭ Michalevič, što pa vynikach vybaraŭ stanie kiraŭnikom Biełarusi? Jakija mahčymaści zhubiŭ Łukašenka? I ŭ čym palahaje asnoŭnaja pamyłka apazicyi? Pra heta i šmat što inšaje čytajcie ŭ druhoj častcy razmovy «Salidarnaści» zeks-kandydatam u prezidenty ŭ miežach prajektu «Vybary: Rekanstrukcyja».
«Biełaruś — absalutna niepradkazalnaja kraina»
— Skažy, ty razumieŭ, što šerah tvaich zajaŭ i ahulnaja pazicyja padčas kampanii šmat kamu z apazicyjnaha elektaratu nie daspadoby?
— Tak, razumieŭ. Išoŭ na heta śviadoma, bo ličyŭ, što čym bolš radykalnuju pazicyju ty zajmaješ, tym bolš kansaliduješ śviadomy elektarat, ale tym mienš maješ šancaŭ pretendavać na hałasy ludziej mienš radykalnych ci zusim nie radykalnych.
— Cytuju z tvajho intervju napiaredadni vybaraŭ: «Ja dalej źbirajusia brać uładu ŭ apazicyi, nielha brać uładu ŭ dziaržavie, nie ŭziaŭšy ŭładu ŭ apazicyi». Jak ty źbiraŭsia brać uładu ŭ apazicyi, kali padčas svajoj kampanii śviadoma stvaraŭ tam sabie antyrejtynh?
— Adkaz vielmi prosty: padziei paśla vybaraŭ rasstavili b usio na svaje miescy.
— Ale ž ty sam skazaŭ, što padziei hetyja nichto nie pradbačyŭ. A tut atrymlivajecca, što ty, z adnaho boku, kazaŭ toje, što nie padabałasia apazicyjnamu elektaratu, i adnačasova mieŭ płany hetuju apazicyju ačolić.
— Nie hetuju apazicyju, a apazicyju ŭładzie. Heta nie abaviazkova taja ž apazicyja. Jana mahła być sfarmavana častkova na tym, što było.
Ty sam kazaŭ, što apazicyja nie była adzinaj. Byli mahčymaści, abjadnaŭšy častku ludziej, jakich možna było b abjadnać… Ale heta ŭsio ŭmoŭny ład, ja jaho nie lublu.
— Na hetych vybarach ty staviŭ asabistyja taktyčnyja zadačy, tak?
— Nie.
— Jak tak? Ty ž sam kazaŭ, što heta dla ciabie placoŭka, kab startavać dalej. Ty ž viedaŭ, što nie pieramožaš.
— Ja takoha nikoli nie kazaŭ.
— Ty sapraŭdy vieryŭ, što jość chacia b 1% ci 0,1%, što ty ŭ vyniku hetych vybaraŭ pieramožaš i stanieš prezidentam?
— Biełaruś — absalutna niepradkazalnaja kraina. Nichto nie moh skazać, što 20 śniežnia my pračniemsia ŭ takich umovach, u jakich pračnulisia.
— Ale pradkazać, što 20 śniežnia Michalevič nie budzie prezidentam, było nie ciažka.
— Vierniemsia da taho, što Biełaruś — niepradkazalnaja kraina. Padziei mahli raźvivacca, jak zaŭhodna. Mahło być zarehistravana kandydataŭ stolki, kolki vyrašyć adzin čałaviek. Scenary mahli być roznymi, i kazać, što šancaŭ nie było zusim, nielha.
Tak, ich było mała, ale jany byli.
Što datyčyć svaich asabistych raskrutak, dyk ja prosta vielmi nie lublu, kali palityki havorać, što «ja pracuju dla ŭsiaho narodu, ja adstojvaju intaresy ŭsich ludziej». Toje, što adpaviadaje intaresam naroda, budzie vyznačać sam narod ci kankretnyja jaho pradstaŭniki.
Viartajemsia da taho, što kankretna ja rabiŭ na vybarach. Mnie nie padabajecca farmuloŭka, što ja vyrašaŭ svaje asabistyja intaresy.
Kali b ja bačyŭ, što źniaćcio pad inšaha kandydata pryviadzie, da taho, što toj čałaviek stanovicca prezidentam, biezumoŭna, ja dziejničaŭ bypa-inšamu .
«Možna było b zrabić mnohaje našmat lepš»
— Davaj pasprabujem na ŭzroŭni viersijaŭ adkazać, čamu situacyja akazałasia nastolki pierakulenaj naprykancy?
— Hetaja situacyja z palitałahičnaha punktu hledžańnia analizu nie paddajecca. Šukaj psichijatraŭ i ź imi razmaŭlaj.
Łukašenka prajhraŭ adnaznačna. Dapuścim, jon dačakaŭsia b 2 hadzin nočy, akuratnieńka ščytami vycisnuŭ apazicyju z płoščy, pasadziŭ by Sańnikava i jašče niekalki čałaviek (mahčyma, i mianie) na 10 sutak.
A 3 studzienia, kali ŭvieś Zachad vychodzić z kaladnaha adpačynku, usie ŭžo na svabodzie. Praciah kredytaŭ, praciah supracy, pryjom na vyšejšym uzroŭni i ŭsio takoje.
Ja navat nie kažu pra pryznańnie vybaraŭ. ABSIE ŭžo rychtavałasia abviaścić, što było lepš, čym raniej. Usich hetaja situacyja zadavalniała.
U apazicyi zdolnaści vyvodzić ludziej na Płošču nastupnymi dniami nie było. Heta była razavaja akcyja.
A što majem zaraz? Prablema z valutaj, ekanamičny kryzis. Usiaho hetaha možna było paźbiehnuć. Łukašenka byŭ u toj situacyi, kali hetyja dadatkovyja 2 miljardy adciahvali b hetuju situacyju.
Patłumačyć tym, što heta było karysna niejkim jastrabam KDBšnym? Tak, jość ludzi, jakim kamfortna ŭ hetych ŭmovach,
ale rašeńni ŭ nas prymaje ŭsio roŭna adzin čałaviek. I navat kali b Łukašenka pamyliŭsia, u jaho byli mahčymaści źmianić situacyju.Naprykład, kali zdaryŭsia terakt, skazać: «Voś ludzi da čaho dakacilisia, ale apazicyja tut nie vinavataja, tam taksama ludzi, jany suprać teraktaŭ, davajcie ŭsich adpuścim». I Zachad zaŭtra b ź im pabrataŭsia. Praz try dni da jaho pryjechali b pradstaŭniki ES i skazali b: «Łukašenka, ty maładziec, ty asensavaŭ svaju pamyłku, z kim nie byvaje».
Tłumačeńniaŭ niama. Nie chaču być tym palitołaham, jaki spačatku robić adny pradkazańni, a potym tłumačyć, čamu jany nie zbylisia.
Ja realna byŭ nie hatovy da hetaj situacyi.Mianie zabrali ŭ 4.30 nočy z majoj chaty, pa miescy prapiski. A znachodziŭsia b ja dzieści ŭ inšym miescy z adklučanym telefonam, to, viarnuŭšysia praź miesiac, byŭ by nikomu tut užo nie patrebny. Mianie brali tolki dziela taho, kab začytać tekst pa telebačańni. A pakolki ja admoviŭsia ŭ hrubaj formie, dyk chto ž mianie adpuścić paśla hetaha?
A paśla — poŭny infarmacyjny vakuum. Ja jašče bačyŭ pramovy Ramančuka i Kastusiova pa telebačańni.
Pryčym vielmi paradavaŭsia, što Kastusioŭ dobra trymaŭsia — u paraŭnańni z Ramančukom.
— Zaraz, znachodziačysia na voli, užo maješ dastatkova infarmacyi. Chaciełasia b pačuć pra rabotu nad pamyłkami: što drennaha było ŭ tvajoj kampanii i naohuł, jakija pamyłki dapuściła apazicyja padčas vybaraŭ?
— Asnoŭnaja pamyłka: my šmat čaho robim stychijna. U 2006 hodzie Kazulin i Milinkievič naparu ihrali prosta cudoŭna: adzin hraŭ dobraha palicejskaha, druhi — drennaha. Usia prablema ŭ tym, što my heta robim biez damoŭlenaści. Toje było i zaraz: radykalny (u dobrym sensie) Statkievič, efiektny Niaklajeŭ, dypłamat kštałtu namienkłatury Sańnikaŭ, byŭ ja, Ramančuk i h.d. Usio składvałasia kłasna.
Prablema ŭ tym, što nie było damoŭlenaści, chto jak dziejničaje. I pytańnie tut nie ŭ tym, kab zdymacca pad adnaho kandydata, a ŭ tym, kab razumieć, jaki scenar dalej, i ŭ čym rola kožnaha. My nie chočam damovicca, što my — častka niejkaha scenaryja. Nie treba heta błytać z vybaram adzinaha kandydata.
Adziny — heta mif, pamyłka. Jon nie harantuje ničoha sam pa sabie.
Maje ž pamyłki źviazany vyklučna z techničnymi pytańniami: drenny niepadrychtavany televizijny vystup, niejkija momanty słaboha pijaru ŭ Minsku. Kinuŭ by bolš hrošaj na hetyja pikiety ŭ stalicy, to nichto b nie sumniavaŭsia, što ja sabraŭ podpisy. Takich techničnych pytańniaŭ było vielmi šmat. Nu i toje, što akazaŭsia doma paśla Płoščy — taksama pamyłka.
— A što paśla źbićcia Niaklajeva i razhonu Płoščy ty nie zrazumieŭ, kudy sprava chilicca?
— Jak viadoma, ja byŭ adnym ź miakkich kandydataŭ ŭ adnosinach da Łukašenki i patłumačyć racyjanalna, navošta mianie treba było aryštoŭvać i rabić ź mianie radykalnuju apazicyju, ja nie mahu. Adkul ža ja viedaŭ, što jamu tak patrebnaja maja zajava? (śmiajecca)
— Vy z Kastusiovym faktyčna abodva z adnaho kusta. Čamu pamiž vami, asabliva paśla sustrečy ŭ Bierštach u Milinkieviča, nie było niejkaj supracy? Navat prosta publičnaj akcyi, jak u Sańnikava ź Niaklajevym?
— Tamu što ŭ nas byŭ zusim rozny elektarat. Supraca była, ale nie bačnaja.
Mianie, naprykład, vielmi krytykavała «Naša Niva» za toje, što ja nie skazaŭ, što pry mnie adrazu budzie dziaržaŭnym
— Ty kažaš pra ahulny scenar, a ŭ ciabie nie ŭźnikała dumka samomu prapanavać taki scenar, kali nichto inšy hetaha nie robić?
— U mianie i da siabie i da majho štabu vielmi šmat pytańniaŭ. My vielmi mnohaje nie zrabili i byli nie padrychtavany, u tym liku i ŭ finansavym płanie. Tamu ja absalutna prymaju krytyku, što možna było b zrabić mnohaje našmat lepš.
-
«Vy viedajecie, što bolšaść biełarusaŭ ličać vas nikčemnymi chałujami?»
-
Cyhankoŭ: Babaryka značna bližejšy da pazicyi ofisa Śviatłany Cichanoŭskaj, čym da vykazvańniaŭ «babarykancaŭ»
-
Babaryka turemščykam: «U mianie było, ciapier niama, ale jość šaniec, što budzie. A ŭ vas nie było, niama i nie budzie. I ŭ vašych dziaciej nie budzie»
Pahladzieli film «Piaščotna da siabie», źniaty pa dzika papularnaj biełaruskaj knizie — pra zaciukanuju žančynu, jakuju chočuć zrabić dla ŭsich zručnaj
Kamientary