Tytuniovyja kantrabandysty, pabačanyja zsiaredziny
«Paleńnie zabivaje» — takija žudasnyja papiaredžańni vytvorcy źmiaščajuć na kožnym pačku cyharet. Ale varta hetamu pačku pierasiačy miažu ź Jeŭraźviazam, jak z zabojcy jon pieratvarajecca ŭ šanc na lepšaje žyćcio. Dla tysiač biełarusaŭ pamiežža «kantrabanda» — nie haniebnaje słova, a banalny biźnies, choć i ryzykoŭny.
Rejsy vychadnoha dnia — na litoŭskuju Vilniu ci na polskuju Kuźnicu — sapraŭdnyja «kantrabandavozki».
Redka pierasiačeš biełaruskuju miažu i nie napatkaješ u ciahniku ci aŭtobusie ciotačku z dobrymi vačyma, jakaja šeptam paprosić: «Pakiecik nie pravieziacio?»
Roźnica pamiž jeŭraźviazaŭskimi koštami na cyharety i biełaruskimi robić ich niasuškaj z załatymi jajkami. Za pačak Winston'a ŭ susiedniaj Vilni pryjdziecca addać 8 litaŭ (pa kursie — kala 25 tysiač biełaruskich). Anałahičny vyrab u kramach siniavokaj budzie ŭtraja tańniejšym — 7,5 tysiačy.
Roźnica składaje 17,5 tysiačy, albo 2 dołary.Za adzin rejs možna było b atrymać nieabmiežavany prybytak, kali b nie adna pieraškoda — mytny kantrol.
Na terytoryju Eŭraźviaza biaspošlinna možna ŭvozić tolki 2 pački cyharet. Apłata pošlin robić cyharetny biźnies biessensoŭnym. I heta vymahaje vynachodlivaści ad kantrabandystaŭ. Śpiektr chitrykaŭ šyroki: ad niečakanych chovanak da chabaru. Ale samy dziejsny sposab — prykinucca zvyčajnym turystam.
Kantrabanda na abcasach
Biełaruskija žančyny nie tolki spyniajuć hojsajučych koniej, ale i trymajuć u svaich rukach cyharetny biźnies. Viadoma, na pobytavym uzroŭni. Im lahčej mimikryzavać pad atačeńnie — žanockaje adzieńnie maje bolš prastory dla varyjacyj. I naohuł, žančyny na Biełarusi adčajnyja.
Ramualda Pašlankova časta naviedvajecca ŭ Litvu da svajakoŭ. Dziaŭčyna jeździć aŭtobusam Minsk — Kaŭnas. Dziasiatki razoŭ jana była śviedkaj taho, jak pracujuć kantrabandystki: jany siadajuć u Ašmianach hrupkaj 4–5 čałaviek i adrazu pačynajuć rabić chovanki. Dziaŭčyna pryhadała adnu z takich pajezdak:
«Žančyny adroźnivalisia tannym adzieńniem, pryčoskami — heta prostyja ludzi. Z razmoŭ ja zrazumieła, što
ŭzrovień ich dabrabytu davoli nizki, siarod ich była navat nastaŭnica.Roli ŭ žančyn raźmierkavany: adna (hałoŭnaja) kiravała pracesam i sačyła, kab kiroŭca ničoha nie zaŭvažyŭ».
Žančyny adrazu prapanoŭvali pasažyram čornyja pakiety na zachavańnie. Što nie ŭdałosia razdać, paviazvali pad adzieńniem nakštałt pajasoŭ šachida.
Jak robicca cyharetny «pojas šachida»
U kałhotki ŭkładvajucca pački takim čynam, kab pakinuć svabodnyja kancy dla zaviazak. Kab pački nie spaŭzali, ich fiksujuć vuzłami. Prystasavańnie ładujecca na žyvacie albo na nahach z dapamohaj svabodnych kancoŭ. Kab na miažy ničoha nie zapadozryli, źvierchu musić być svabodnaje adzieńnie.
Pakul kiroŭca chodzić na pierakur dy adznačajecca na stancyi, žančyny robiać chovanki.
U miescy, dzie zvyčajna ŭ aŭtobusach tualet, možna schavać pakietaŭ 5, u kožnym ź jakich lažyć jak minimum 5 cyharetnych błokaŭ.
Adnojčy chitruni navat zdoleli pranieści na miažy vializny pakunak z kantrabandaj prama pierad nosam pamiežnikaŭ. Pobač ź dźviaryma punkta pamiežnaha propusku jość uvachod u adździaleńnie banka. Žančyny pakinuli pakiet kala kasy i prajšli pašpartny kantrol, paśla čaho spakojna zabrali pakiet i viarnulisia ŭ transpart.
Hety rejs dla kantrabandystak skončyŭsia dobra: mytniki zabrali tolki niekalki pakunkaŭ, jakija znajšli na bahažnych paličkach. Hetym razam na miažy nie stali raźbiracca, čyj tavar, i ŭsie zadavolenyja pajechali dalej.
Niaŭdały ekśpierymient
«Dzie možna realizavać partyju biełaruskaha tytuniu?», — zapytalisia my ŭ biełaruskich studentaŭ, jakija navučajucca ŭ Vilni. Na žal, 5 ekśpierymientalnych pačkaŭ čyrvonaha «Vajsroja» studentam nie pryjšlisia daspadoby. I znaŭcy nakiravali nas na aŭtamabilny rynak Harunaj — u
Roźnica pamiž jeŭraźviazaŭskimi koštami na cyharety i biełaruskimi robić ich niasuškaj z załatymi jajkami.
Valancin brać mocnyja papirosy admoviŭsia, a jaho susied pa mianušcy Sprajt byŭ rady dapamahčy. Tolki davaŭ zusim śmiešnyja hrošy — usiaho 3 lity za pačak. Doŭha nie zhadžalisia, pakul Sprajt nie patłumačyŭ: «Sini Vinstan pa 4, a hety nikoli nie budzie pa 4… I ŭsio tut».
Sprajt prapanavaŭ pakinuć tavar na lizinh i, jak sapraŭdny biźniesoviec, pačaŭ razvažać pra pieravahu popytu nad prapanavańniem.
«U nas u kramie nichto i nie biare, — skazaŭ jon. — Prajdziciesia pa horadzie i źviarnicie ŭvahu na śmiećcie: usie pački „Premjer“, „Vajsroj“ „Vinstan“ albo „Kemeł“. Usie banderoli tolki biełaruskija.
Kali b ja paliŭ za 8 litaŭ, jak u nas kaštuje, to daŭno b užo kinuŭ, jašče hadoŭ 5 nazad. I pić taksama».
Historyja na 200 dołaraŭ
Z majoj kalažankaj, što žyvie kala polskaj miažy, niejak zdaryłasia amal što dramatyčnaja historyja. Na letnich vakacyjach jany ź siabroŭkaj vyrašyli zarabić. Napakavali cyharetnymi błokami ŭsiu mašynu — zdymali paneli, chavali ŭ siadzieńni. Na miažy paŭśmichalisia: meta pajezdki — šopinh.
«Pakul dajechali da najbližejšaha lesu, papsavali proćmu niervaŭ. Potym hadziny dźvie vyciahvali cyharety dy „źbirali“ mašynu nazad, — raskazvaje z zachapleńniem. — U bližejšym horadzie zdali optam.
Ahułam zarabili za minusam darohi 400 dołaraŭ — pa 200 na čałavieka».
U narodzie chodziać historyi pra ekstremalny kantrabandytyzm vyšejšaha hatunku: nibyta rychtujecca admysłovy płyt z radyjomajačkom ci z
Cyharetny kalkulatar
Samy vysoki zarobak, što prapanoŭvajuć pracadaŭcy ŭ Ašmianach, składaje 1,5 miljona rubloŭ, albo kala 180 dołaraŭ. Kolki treba pravieźci kantrabandy, kab zarabić takuju sumu?
Adzin kantrabandny rejs pa prybytku moža być raŭnaznačny jak minimum 5 pracoŭnym dniam juryskonsulta ci mulara ŭ Ašmianach.Pra heta śviedčyć samy prymityŭny padlik.
Na adnym pačku, pa minimalnych koštach, možna atrymać 5,2 tysiačy rubloŭ; na błoku — 52 tysiačy, na 10 błokach — 520 tysiač. Adymajem košt kvitkoŭ — 48×2, atrymlivajecca 328 tysiač, albo 40 dołaraŭ.
Treba źmianšać padatkovy ciažar
Z pazicyi vytvorcy ŭ kantrabandzie biełaruskich cyharet za miažu niama ničoha drennaha, ličyć ekanamičny ekśpiert Anton Bołtačka.
— Pryhadajcie momant, kali ŭvodziŭsia limit pa kolkaści vyjezdaŭ za miažu na ŭłasnym transparcie, kali byli strajki na pamiežnym pierachodzie Bruzhi, — kaža jon. —
Paśla ŭviadzieńnia abmiežavańniaŭ abjomy prodažaŭ Hrodzienskaj tytuniovaj fabryki rezka ŭpali.
Z pazicyi hramadzian situacyja taksama pryvabnaja. Anton Bołtačka ilustruje jaje viadomym aniekdotam, u jakim Łukašenka ździŭlajecca: «Biełarusy atrymlivajuć 200 dołaraŭ, žyvuć na 500, dzie jany biaruć jašče 300?» Ekanamist zaŭvažaje, što, pavodle niekatorych acenak, 52,6% biełaruskaj ekanomiki možna ličyć cieniavoj.
Kantrabanda pieraškadžaje žyć tolki dziaržavie, jakaja nie atrymlivaje napoŭnicu padatki i mytnyja pošliny. Takim čynam, pavodle padlikaŭ ekśpierta, biudžet krainy niedaličvaje prykładna 25% VUP.
Ekanamist raić vielmi prostaje vyjście: źmianšać padatkavy ciažar i rehulavać mytnyja pošliny.
DA VIEDAMA
U 2011 hodzie biełaruskaja mytnia pieraličyła ŭ nacyjanalny biudžet bolš za 5,5 młrd. dołaraŭ ZŠA
Biełaruskaja mytnia ŭ poŭnym abjomie vykanała ŭ 2011 hodzie abaviazacielstvy pa źbirańni mytnych płaciažoŭ dla Rasii i Kazachstana. Pra heta było skazana na niadaŭniaj na
U nacyjanalny biudžet ad płaciažoŭ, sabranych mytnymi orhanami Biełarusi, u 2011 hodzie pieraličana bolš za 27,5 trłn rubloŭ, što pa siarednim kursie minułaha hoda składaje zvyš 5,5 młrd dołaraŭ ZŠA. U raźliku na adnaho mytnika pastupleńni ŭ dziaržaŭnuju kaznu skłali bolš za 5,5 młrd rubloŭ.
U suviazi sa źmianieńniem stavak pošlin u pieršaj pałovie 2011 hoda ŭ Biełaruś fizičnyja asoby ŭvieźli 254,5 tys. lehkavych transpartnych srodkaŭ (za ŭvieś 2010 hod ich było ŭvieziena 192 tysiačy). «Mytnaja słužba zabiaśpiečyła afarmleńnie ŭsiaho lehkavoha aŭtatranspartu», — padkreśliŭ Barysiuk.
Pavodle jaho słoŭ, źniešniehandlovyja patoki apracoŭvajucca bieź źmianieńnia kolkaści rabotnikaŭ mytnych słužbaŭ. Čas, nieabchodny dla vypusku tavaraŭ pa mytnych pracedurach, da kanca 2011 hoda skaraciŭsia z 55 chvilin da 15. Heta dasiahnuta za košt prymianieńnia infarmacyjnych technałohij.
Ciapier čytajuć
Mikoła Statkievič pavinšavaŭ biełarusaŭ z Dniom Voli, zapisaŭšy pieršaje VIDEA paśla vyzvaleńnia7
Kamientary