Kultura11

«Vyspy» našaha ratavańnia

Čytać prozu Franca Siŭko — niaprosty, ale varty zaniatak.

Kali pasprabavać parazvažać, jakuju minułahodniuju knihu možna było b jašče ŭklučyć u łonh-list litaraturnaj premii imia Ježy Hiedrojca, dyk ja asabista adrazu zhadvaju imia Franca Siŭko. Hety viciebski prazaik usich ździviŭ, kali ŭ 2001 hodzie vydaŭ knihu «Udoh».

Pračytaŭšy novuju knihu piśmieńnika, razumieješ, čamu aŭtar nazvaŭ jaje «Vyspy».
Vyspy — heta tyja miaściny, siarod niespryjalnaha, a navat časam i varožaha atačeńnia, dzie piśmieńniku było dobra i ŭtulna. Heta nie tolki niejkija kankretnyja terytoryi, ale i ŭspaminy, dumki, mary, mova, krainy, ludzi.

U ese «Vyspa Mižrečča» aŭtar piša pra svaju małuju radzimu — viosku, raku, tamtejšych ludziej, pra tyja źmieny, jakija adbylisia tam apošnim časam. Pračytaŭšy, razumieješ, na jakim materyjale napisana słavutaja apovieść «Udoh» — na historyi zaniapadu niekali słavutych paŭnočnabiełaruskich miaścinaŭ. Pra źniščeńnie miascovych pomnikaŭ architektury, z cehły jakich budavalisia sklepy i inšyja prysiadzibnyja pabudovy. Pra piłavańnie starych tapolaŭ i duboŭ. Pra škodnictvy navat dla nievialikaj račułki. Piśmieńnik piša, što «impet da rujnavańnia pomnikaŭ staraśvietčyny ŭ mirny čas nie prychodzić źnianacku. Jon uźnikaje spakvala na hruncie asłableńnia imunitetu da dzikunstva, hramadskaj abyjakavaści…»

Jašče adna vyspa, u jakoj było dobra i ŭtulna aŭtaru — mova pamiežnaha z Łatvijaj Miorskaha kraju.
Mova, jakuju jon čuŭ u dziacinstvie, ź jaje dyjalektnymi asablivaściami, raznastajnaściami i dziŭnaj nasyčanaściu sarkastyzmaŭ. Piśmieńnik zhadvaje, što padčas jaho dziacinstva razmaŭjać u rodnaj vioscy ci to pa-polsku, ci to pa-rasiejsku «ličyłasia prajavaju kiepskaha vychavańnia i fanaberystaści. Dastatkova było čałavieku adnojčy prademanstravać hetkim čynam vučonaść pierad viaskoŭcami, jak jahonaja reputacyja akazvałasia biezzvarotna sapsavanaj».

Ale badaj samym mocnym ese ŭ hetaj knizie źjaŭlajecca «Svołač pavodle Brema». Aŭtar piša pra pryrodu isnavańnia, pamnažeńnia i pašyreńnia svołačy, pra ich płodnaść, mimikryju i raznastajnaść, pra ich zaciatuju prychilnaść da adnoj movy — movy chamstva. Skančvajecca ese aptymistyčna, maŭlaŭ, časam i svołač patrebna, bo inakš «adkul brali b my kryteryi acenki vartaściaŭ».

Čytać prozu Franca Siŭko — niaprosty zaniatak. Ale badaj mienavita hety biełaruski prazaik moža pisać pra takija padstavovyja rečy — jak sumleńnie, hodnaść, praŭda i nie vyklikać pačućcia zanudnaha maralizatarstva i šabłonnaha dumnictva, što siońnia, u našyja sumnyja časy biaźvierja i biespraśvietnaści, vyhladaje nadzvyčajnym cudam.

Kamientary1

Ciapier čytajuć

Palitviaźniaŭ pa ŭsioj krainie apytvajuć: paśla pamiłavańnia vy chočacie zastacca ŭ Biełarusi ci źjazdžać?9

Palitviaźniaŭ pa ŭsioj krainie apytvajuć: paśla pamiłavańnia vy chočacie zastacca ŭ Biełarusi ci źjazdžać?

Usie naviny →
Usie naviny

Kaleśnikava raspaviała, čamu jana admoviłasia ad sustrečy z Łukašenkam u SIZA KDB8

Kaleśnikava adkazała, ci praŭda, što jana schudnieła da 45 kh u kałonii12

Marazy adstupiać u čaćvier

Sieviaryniec źviarnuŭsia da Kaleśnikavaj: Maša, ty naša!22

Naŭsieda: Ja budu siarod tych, chto najbolš žorstka patrabuje padaŭžeńnia sankcyj ES suprać Biełarusi7

Milicyja znajšła niečakanuju nahodu aštrafavać minčuka za rolik u sacsietkach8

Inicyjatyva «Budźma biełarusami!» pryznanaja «ekstremisckim farmavańniem»6

Najchaładniej hetaj nočču było na Paleśsi, ale minimum nie pabity

U Minsuviazi patłumačyli, čamu tak i nie admianili roŭminh z Rasijaj3

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Palitviaźniaŭ pa ŭsioj krainie apytvajuć: paśla pamiłavańnia vy chočacie zastacca ŭ Biełarusi ci źjazdžać?9

Palitviaźniaŭ pa ŭsioj krainie apytvajuć: paśla pamiłavańnia vy chočacie zastacca ŭ Biełarusi ci źjazdžać?

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić